Doradca Podatnika 13/2007 Rachunkowość

Justyna Grywińska
księgowa z licencją MF,
doradca podatkowy,
właścicielka Biura Księgowego

Prowadzę niewielką spółkę z o.o., ostatnio pewien kontrahent zaproponował mi udzielenie kredytu, zabezpieczeniem miało być wystawienie i podpisanie weksla in blanco. Proszę o wyjaśnienie, co to jest weksel in blanco oraz do czego służy taki weksel i jak się go ewidencjonuje w księgach rachunkowych.

Zgodnie z artykułem 101 ustawy prawo wekslowe, weksel własny jest papierem wartościowym sporządzanym w formie określonej w tym przepisie. Zawiera pisemne, bezwarunkowe przyrzeczenie zapłacenia określonej sumy pieniężnej przez wystawcę na rzecz osoby, która weksel posiada. Jest to sformalizowany zapis długu podlegający prawu wekslowemu. Wystawcą weksla własnego może być osoba fizyczna, osoba prawna oraz spółka osobowa prawa handlowego, ponieważ posiada zdolność zaciągania zobowiązań. Dłużnikiem głównym z weksla własnego jest wystawca weksla, przy czym wystawca nie może być remitentem. Remitent to osoba, na której rzecz lub zlecenie ma nastąpić zapłata sumy wekslowej, może to być osoba fizyczna, osoba prawna oraz spółka osobowa prawa handlowego, ponieważ posiada zdolność zaciągania zobowiązań. Zgodnie z przepisem ar. 101 prawa wekslowego weksel własny powinien zawierać:

• nazwę weksel w samym tekście dokument, w języku, w jakim go wystawiono,
• przyrzeczenie bezwarunkowe zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej,
• oznaczenie terminu płatności,
• oznaczenie miejsca płatności,
• nazwisko osoby, na której rzecz lub jej zlecenie zapłata ma być dokonana; jeżeli remitentem ma być osoba prawna lub spółka osobowa prawa handlowego, należy podać nazwę przedsiębiorstwa lub firmę,
• oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla,
• podpis wystawcy weksla; jeżeli wystawcą weksla jest osoba prawna, to podpis powinna złożyć osoba uprawniona do reprezentacji danej jednostki.

Natomiast weksel własny in blanco to tak zwany weksel niezupełny zwany również gwarancyjnym, któremu brak jest istotnych elementów określonych w art. 101. Weksel ten nie posiada na przykład: sumy wekslowej, terminu płatności, miejsca płatności.

Jego głównym przeznaczeniem jest zabezpieczenie udzielonego kredytu przy sprzedaży na raty, kredycie bankowym oraz zabezpieczenie wierzytelności mogących powstać w przeszłości. Ważne jest, iż na wekslu własnym in blanco powinien znajdować się co najmniej podpis wystawcy złożony w zamiarze zaciągnięcia zobowiązania wekslowego.

Poza tym weksel własny in blanco zawiera upoważnienie dla odbiorcy, czyli kredytodawcy, do jego wypełnienia przez wpisanie na nim przede wszystkim:
1. Kwoty, na jaką opiewa zabezpieczona wierzytelność - jako suma wekslowa.
2. Dnia wymagalności zabezpieczonej wierzytelności - jako terminu płatności weksla.

Prawo wekslowe nie określa formy ani treści, w jakiej powinno być zawarte porozumienie - tak zwana deklaracja wekslowa - osoby wręczającej weksel własny in blanco oraz jego odbiorcy. Deklaracja wekslowa może być zawarta w formie pisemnej, jak i ustnej. Również brak deklaracji wekslowej nie ma wpływu na ważność zobowiązania wekslowego. W porozumieniu wekslowym osoba zobowiązana z weksla upoważnia nabywcę do uzupełnienia weksla oraz określa warunki i sposób uzupełnienia.

W następstwie wypełnienia weksla własnego in blanco zgodnie z porozumieniem co do jego uzupełnienia powstaje zobowiązanie wekslowe osoby podpisanej na wekslu in blanco o treści określonej w tekście wpisanym w porozumieniu. Zawarcie porozumienia wekslowego w formie pisemnej ułatwia przeprowadzenie dowodu, czy weksel niezupełny w chwili wystawienia wypełniony został zgodnie z zawartym porozumieniem.


Należy podkreślić, iż zdolność wekslową, to jest zdolność do tego, aby być podmiotem praw i zobowiązań wekslowych ma każdy, kto według przepisów ogólnych prawa cywilnego ma zdolność prawną. Mogą to być zarówno osoby fizyczne, jak i prawne.

Ewidencja pokrycia zobowiązania z tytułu kredytu wekslem in blanco

Weksel in blanco pozostaje u wystawcy w ewidencji pozabilansowej, do momentu wystąpienia okoliczności, dla powstania których wystawiono weksel własny in blanco. Ewidencja pozabilansowa prowadzona jest zazwyczaj w formie rejestru zawierającego dane umożliwiające identyfikację poszczególnych wierzycieli i wydanych im weksli ni blanco. W ewidencji bilansowej wystąpią zapisy u wystawcy weksla dopiero w sytuacji, gdy nie ureguluje on w terminie przewidzianym umową - porozumieniem wekslowym - zobowiązania zagwarantowanego wekslem.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.