Doradca Podatnika 13/2007 VAT

Tomasz Adamiec
prawnik w Kancelarii Doradztwa Prawnego

Spółka, w której jestem wspólnikiem, zawarła kilka umów pożyczek. Pożyczkobiorcami byli czynni podatnicy podatku od towarów i usług. Pożyczki są oprocentowane, a wypłata odsetek następuje jednorazowo wraz ze spłatą kwoty pożyczki. Czy otrzymane odsetki są obrotem w rozumieniu podatku od towarów i usług oraz kiedy powstaje obowiązek podatkowy?

Umowa pożyczki została uregulowana przez ustawodawcę w kodeksie cywilnym (art. 720-724). Jest to umowa dwustronnie zobowiązująca. W ramach pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się do przeniesienia na własność biorącego określoną ilość pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Natomiast biorący pożyczkę zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej ilości.

Omawiając problematykę odsetek jako obrotu, należy zwrócić uwagę na zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT). Otóż, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ustawy o VAT).

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ustawy o VAT). Natomiast świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w rozumieniu art. 7 (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT).


Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem m.in. ust. 4 i 5 (art. 19 ust. 1 ustawy o VAT). I tak, zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o VAT, jeżeli dostawa towarów lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w siódmym dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Przepis ten stosuje się odpowiednio do faktur za częściowe wykonanie usługi (art. 19 ust. 5 ustawy o VAT). Pytanie czytelnika dotyczy obrotu. A zatem podstawą opodatkowania jest obrót (art. 29 ust. 1 ustawy o VAT). Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku.


Reasumując, w przypadku gdy spółka określiła w umowie termin zapłaty raty wraz z należnymi odsetkami, to termin ten należy uznać za moment powstania obowiązku podatkowego w wysokości odpowiadającej należnym odsetkom.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.