Doradca Podatnika 14/2007 Obrót gospodarczy

Każdy przedsiębiorca musi wywiązać się z wielu obowiązków dotyczących ochrony środowiska. Są to opłaty za zanieczyszczanie powietrza, wód, za odpady, opłata produktowa. Na przedsiębiorcach ciążą też obowiązki związane z recyklingiem sprzętu agd i pojazdów.

OPŁATY ZA ZANIECZYSZCZANIE POWIETRZA

Do rozliczenia z tytułu zanieczyszczania powietrza zobowiązany jest przedsiębiorca używający pojazdy (w tym osobowe) na potrzeby prowadzonej działalności oraz maszyny napędzane ropą, benzyną lub olejem opałowym. Ustawowe obowiązki takiego przedsiębiorcy to:

• prowadzenie ciągłych i okresowych pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz.U. nr 283, poz. 2842) oraz aktualizowanej co pół roku ewidencji, zawierającej informację o ilości i rodzajach gazów lub pyłów wprowadzonych do powietrza oraz dane, na podstawie których określono te ilości,
• składanie co pół roku marszałkowi województwa oraz wojewódzkiemu i inspektorowi ochrony środowiska (WIOŚ) sprawozdania i wykazu zawierającego wymienione informacje,
• uiszczenie opłaty za korzystanie ze środowiska w terminie do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza, jeżeli jej półroczna wysokość przekroczy 400 zł.

Zastosowanie mają tu przepisy rozporządzeń Ministra Środowiska: z 15 grudnia 2005 r. w sprawie wzorów wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska (É) (Dz.U. nr 252, poz. 2128) oraz z 20 grudnia 2005 r. o opłatach za korzystanie ze środowiska (Dz.U. nr 260, poz. 2176).

OPŁATY ZA ZANIECZYSZCZANIE WÓD

Do rozliczenia zobowiązany jest każdy przedsiębiorca, który:

• pobiera zarówno wodę podziemną, jak i powierzchniową,
• odprowadza ścieki do wód lub ziemi,
• wprowadza wody chłodnicze do wód lub ziemi,
• odprowadza wody opadowe lub roztopowe,
• odprowadza wody z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni (parkingów, dróg wewnątrzzakładowych czy terenów przemysłowych), z których ścieki trafiają do innych systemów kanalizacyjnych niż ogólnospławna,
• hoduje ryby i inne organizmy wodne - opłata z tego tytułu zależy od przyrostu masy. Przedsiębiorca składa sprawozdanie raz w roku do końca maja, a stosowną opłatę wnosi raz w roku, do końca czerwca.

Jeżeli podmiot korzysta z wody wodociągowej i odprowadza ścieki do kanalizacji (tę sprawę reguluje umowa z firmą wodociągowo-kanalizacyjną), a wysokość opłaty za okres półroczny nie przekroczy 400 zł, przedsiębiorca nie wnosi opłaty.

Wysokość opłaty za pobór wody zależy od ilości pobranej wody, od tego, czy jest to woda powierzchniowa, czy podziemna, a także od jej przeznaczenia. Wysokość opłat za ścieki zależy od ich rodzaju i ilości, jakie wprowadzamy. Jeżeli firma posiada własne ujęcie wody, ponosi opłaty środowiskowe zgodnie z prawem ochrony środowiska oraz rozporządzeniem o opłatach za korzystanie ze środowiska.

Ustawowe obowiązki podmiotu korzystającego z wód lub wprowadzającego do wód substancje zanieczyszczające:

• prowadzenie ewidencji, aktualizowanej co pół roku, zawierającej informację o ilości i jakości pobranej wody powierzchniowej i podziemnej oraz informacji o ilości, stanie i składzie ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi,
• wnoszenie opłaty za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi oraz pobór wód co pół roku do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza, do marszałka województwa,
• składanie sprawozdań marszałkowi województwa oraz WIOŚ.

OPŁATY ZA ODPADY

Do rozliczenia za składowanie lub magazynowanie odpadów zobowiązany jest zarządzający składowiskiem odpadów, a nie przedsiębiorca, który je wytwarza. Ustawowe obowiązki wytwórcy odpadów:

• uzyskanie pozwoleń (gdy wytwarza więcej niż 5 tys. ton odpadów rocznie i powyżej tony rocznie odpadów niebezpiecznych) i zezwoleń (podmiot zajmujący się zbieraniem, transportem, odzyskiem czy unieszkodliwieniem odpadów),
• prowadzenie pełnej lub uproszczonej ewidencji (karta przekazania odpadów) zgodnie z art. 36 ustawy o odpadach,
• złożenie marszałkowi województwa raz w roku i WIOŚ (do końca marca za poprzedni rok) sprawozdania - zbiorczego zestawienia danych (wzór sprawozdania znajduje się w Dz.U. z 2001 r. nr152, poz.1737).
  

W przypadku gdy:

• zakład wytwarza odpady inne niż niebezpieczne (z wyłączeniem komunalnych i do 5 ton rocznie) - prowadzi ewidencję uproszczoną, stosując kartę przekazania odpadów (wynika to z rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 grudnia 2001 r. o rodzajach odpadów lub ich ilości, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (É) (Dz.U. nr 152, poz. 1735),
• firma, która posiada odpowiednie zezwolenie, jeśli przyjmie odpady, to wypełnia kartę przekazania odpadu, prowadzi sprawozdawczość danej opłaty (wzór sprawozdania zamieszczony jest w Dz.U. z 2005 r. nr 252, poz. 2128), a co pół roku się rozlicza. Jeżeli opłata z tego tytułu przekracza 400 zł, wpłaca ją na konto urzędu marszałkowskiego.

OPŁATA PRODUKTOWA

Do rozliczenia się z opłaty produktowej zobowiązany jest każdy przedsiębiorca, który wprowadza na rynek towary w opakowaniach oraz niektóre szkodliwe dla środowiska produkty. Ustawowe obowiązki przedsiębiorcy wytwarzającego lub importującego produkty w opakowaniach:

• powiadomienie marszałka województwa o wprowadzaniu towarów w opakowaniach na rynek w ciągu 30 dni od rozpoczęcia takiej działalności,
• prowadzenie ewidencji potwierdzającej odrębnie odzysk, odrębnie recykling odpadów opakowaniowych i poużytkowych,
• wnioskowanie o wydanie dokumentów potwierdzających odrębnie odzysk, odrębnie recykling odpadów przez prowadzącego taką działalność,
• prowadzenie ewidencji opakowań wprowadzanych na rynek wraz z wyrobami, zgodnie z ustawą z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz.U. nr 63, poz. 839 ze zm.),
• prowadzenie ewidencji pozaksięgowej w przypadku, gdy firma korzysta z usług organizacji zajmującej się odzyskiem i recyklingiem oraz obowiązkowym rozliczeniem z marszałkiem województwa,
• składanie sprawozdania rocznego za poprzedni rok kalendarzowy do 31 marca br. marszałkowi województwa,
• złożenie sprawozdania dotyczącego opłaty produktowej w terminie do 31 marca za poprzedni rok marszałkowi województwa na druku OPAK-3, w przypadku gdy firma wprowadza produkty w opakowaniach nie tylko na rynek krajowy, ale też je eksportuje,
• rozliczenie opłaty produktowej za poprzedni rok do 31 marca następnego roku kalendarzowego i, jeżeli firma nie osiągnęła odpowiedniego poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych, a kwota do zapłaty przekracza 50 zł, uiszczenia opłaty na konto urzędu marszałkowskiego (rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 sierpnia 2005 r. w sprawie stawek opłat produktowych na 2006 rok; Dz.U. nr 157, poz. 1325).

NOWE OBOWIĄZKI

Opłaty podwyższone (płaci się je za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów, pobór wód, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi) do końca 2006 r. były o 100 proc. wyższe od opłat normalnych za korzystanie ze środowiska.

W 2007 i 2008 r. trzeba będzie płacić o 200 proc. więcej, a od 2009 r. - o 500 proc. więcej (art. 292 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; j.t. Dz.U. z 2006 r. nr 129, poz. 902). Odsetki od nieuiszczonych opłat podwyższonych nalicza się jak od zaległości podatkowych.

Do 30 kwietnia br. pozwolenia zintegrowane należy pozyskać dla pieców koksowniczych, niektórych składowisk, zakładów metalurgicznych (m.in. kuźni, zakładów galwanizerskich, odlewni), a także dla instalacji do powierzchniowej obróbki metali lub tworzyw sztucznych - w zakładach, które rozpoczęły produkcję przed 31 października 2000 r. (rozporządzenie Ministra Środowiska z 26 września 2003 r. w sprawie późniejszych terminów do uzyskania pozwolenia zintegrowanego; Dz.U. nr 177, poz. 1736).

Od 29 lipca br. pomiarów emisji zanieczyszczeń będą mogły dokonywać tylko laboratoria, mające certyfikat systemu jakości albo certyfikat akredytacji (zgodnie z ustawą z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności; j.t. Dz.U. z 2004 r. nr 204, poz. 2087), a także uprawnione do badania odpowiednich właściwości substancji i preparatów zgodnie z ustawą o substancjach i preparatach chemicznych.
(oprac. na podstawie informacji wydziałów środowiska i rolnictwa urzędów wojewódzkich) n