Doradca Podatnika 14/2007 Podatek dochodowy

Piotr Augustyniak
doradca podatkowy

Zamierzam zlikwidować działalność gospodarczą. W ewidencji środków trwałych znajduje się samochód, który został kupiony w 2003 r. Koszt zakupu wynosił 100 000 zł. Samochód został wprowadzony do ewidencji środków trwałych i był amortyzowany. Jak zminimalizować ogólne koszty podatkowe tej likwidacji?

W przedstawionym przez Czytelnika stanie faktycznym tj. likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, należy rozpatrzeć trzy możliwości:
1) ujęcie samochodu w remanencie likwidacyjnym,
2) sprzedaż samochodu przed likwidacją działalności,
3) przekazanie samochodu na potrzeby osobiste.

Ujęcie samochodu w remanencie likwidacyjnym

Art. 14 ustawy o VAT nakazuje opodatkowanie towarów - w przedstawionym stanie faktycznym opodatkowanie samochodu w sytuacji likwidacji działalności gospodarczej przez osobę fizyczną. Podstawą opodatkowania remanentu jest cena nabycia (art. 29 ust. 10 ustawy o VAT), zatem bez względu na to, że podatnik odliczył całość podatku VAT w 2003 r., a samochód jest w znacznym stopniu zamortyzowany - podatnik jest zobowiązany do "zwrotu" całego podatku naliczonego.

Składniki majątku trwałego będące środkami trwałymi nie podlegają ujęciu w remanencie likwidacyjnym. Samochodów, o których mowa w pytaniu, nie należy zatem ujmować w remanencie.

Przekazanie samochodu na potrzeby osobiste

Przekazanie towarów na cele osobiste podatnika, gdy przy ich nabyciu przysługiwało mu prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT) jest dostawą. Na tej podstawie przy przekazaniu używanego samochodu osobowego na potrzeby osobiste podatnik także będzie zobowiązany do zwrotu podatku naliczonego, a podstawę opodatkowania będzie stanowić cena nabycia jak w punkcie pierwszym pkt 1).

Środki trwałe wycofywane z firmy, przeznaczane na potrzeby prywatne, po prostu przestajemy amortyzować. Nie trzeba przy tym korygować odpisów amortyzacyjnych zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodu. Sprzedaż takiego przedmiotu stanowi przychód z działalności gospodarczej, nawet jeżeli działalność tę w międzyczasie zlikwidowano.

Przychodem z działalności gospodarczej jest bowiem zbycie majątku trwałego firmy, nawet jeżeli przed zbyciem został on wycofany z działalności gospodarczej, w sytuacji gdy między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności, i dniem ich odpłatnego zbycia nie upłynęło sześć lat.

Sprzedaż samochodu przed likwidacją działalności

W przedstawionej sytuacji najlepszym rozwiązaniem dla podatnika będzie sprzedaż samochodu jeszcze przez likwidacją działalności. Sprzedaż samochodu w tym wypadku będzie opodatkowana, podatnik nie może skorzystać z uregulowań art. 43 ust. 2 ustawy o VAT, ponieważ w 2003 r. przysługiwało mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego i z prawa tego podatnik skorzystał.

W tym przypadku podstawy opodatkowania nie będzie stanowiła cena nabycia, ale cena rynkowa samochodu. W przypadku sprzedaży dochodem jest więc cena sprzedaży pomniejszona o niezamortyzowaną część środka trwałego.

Najkorzystniejszy zatem wydaje się być wariant trzeci - zarówno dla podatku VAT, jak i podatku dochodowego.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.