Doradca Podatnika 15-16/2007 Podatek dochodowy

Dariusz Drygajło
pracownik organów skarbowych

Lokata overnight (na noc lub nocna) to lokata, w przypadku której bank blokuje pieniądze gromadzone na koncie klienta dosłownie na noc i nalicza wyższe odsetki od tej kwoty. Jest to wygodne narzędzie w lokowaniu nadwyżek finansowych przy jednoczesnym zachowaniu płynności finansowej przez podmiot. Ale czy z tytułu tejże dokonanej operacji w walutach obcych należy rozliczyć różnice kursowe?

Lokata overnight zakładana jest przez bank na zakończenie dnia roboczego bez odrębnych dyspozycji, ilekroć na rachunku firmowym objętym umową, według stanu na koniec dnia roboczego, znajduje się określona w umowie zawartej z bankiem kwota minimalna środków pieniężnych. Lokata ta daje podatnikom możliwość skorzystania z wyższego oprocentowania środków pieniężnych niż oferowane na rachunku bieżącym, przez który podatnik rozlicza otrzymywane należności.

Lokata wraz z naliczonymi odsetkami stawiana jest do dyspozycji posiadacza następnego dnia roboczego po dniu jej założenia na rachunku bieżącym lub pomocniczym. Z oczywistych względów lokaty overnight wykorzystywane są do lokowania dużych środków pieniężnych, których właściciel potrzebuje zachować dużą płynność finansową i łatwy dostęp do gotówki, co powoduje, że nie ma możliwości korzystania z długofalowych form oszczędzania.

Jednocześnie wielkość kwoty, jaką dysponuje na rachunku bankowym na koniec dnia roboczego gwarantuje mu pewien zysk, pomimo niezwykle krótkiego okresu lokowania środków pieniężnych.


Dodatnie różnice kursowe powstają, gdy wartość otrzymanych środków pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest niższa od wartości tych środków pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (art. 24c ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT).

Z kolei ujemne różnice kursowe powstaną, gdy wartość otrzymanych środków pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest wyższa od wartości tych środków pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (art. 24c ust. 3 pkt 3 ustawy o PIT).

Obie wskazane sytuacje dotyczą rozliczeń różnic kursowych od własnych środków pieniężnych i mogą mieć miejsce jedynie wówczas, gdy podatnik otrzyma na rachunek bankowy środki pieniężne w walucie obcej, a następnie je wydatkuje lub w inny sposób zadysponuje z rachunku, powodując ich wypływ, a pomiędzy dniem uznania rachunku tymi środkami a ich wypływu wystąpią różne kursy walut.

Należy również zaznaczyć, iż w przepisach ustawy wskazano, że za dzień zapłaty uważa się dzień uregulowania zobowiązań. Natomiast termin "inna forma wypływu środków" z rachunku bankowego nie został sprecyzowany, lecz odnosi się właściwie do każdej formy zadysponowania środkami pieniężnymi na rachunku bankowym, powodującej zmniejszenie salda środków na rachunku bankowym.


Zatem nieistotne pod kątem rozliczeń podatkowych jest to, co będzie się działo ze środkami pieniężnymi po ich wypływie z rachunku bankowego, lecz istotny jest faktyczny dzień ich rozdysponowania z konta bankowego według stanu, na który należy dokonać ustalenia różnic kursowych.

Oczywiście hipotetycznie może się zdarzyć sytuacja, gdy faktyczny kurs waluty (za jaki w tym przypadku należy uznać kurs stosowany przez bank, w którym podmiot posiada rachunek walutowy), na dzień wpływu na konto i wypływu z konta środków pieniężnych będzie identyczny, co spowoduje, iż różnice kursowe nie wystąpią.

Zbliżona w rozliczeniu dla celów podatkowych będzie sytuacja związana ze zwrotnym przekazaniem środków pieniężnych w walucie obcej z rachunku prywatnego na rachunek dewizowy prowadzonej firmy, bowiem podatnik zobowiązany będzie do ustalenia różnic kursowych dopiero na dzień zapłaty lub innego wypływu środków pieniężnych z konta, na które je uprzednio otrzymał.

Wyceny waluty obcej, którą zadysponował, powinien dokonać na wskazany dzień w odniesieniu do kursu tej waluty z dnia jej otrzymania, a dniem tym będzie dzień ponownego wpływu środków na konto firmowe. Za faktyczny zastosowany kurs waluty należy przyjąć w tym wypadku kursy stosowane przez bank, w którym podatnik posiada rachunek dewizowy.


Stosowanie tych metod jest obowiązkowe również dla podmiotów prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów i ma znaczenie w przypadku dokonywania rozliczeń wielości innych kwot, niż wpływających na rachunek na dany dzień.

Wnioski

Różnice kursowe od własnych środków pieniężnych w walutach obcych dla celów podatkowych podlegają rozliczeniu na dzień ich wypływu (rozchodu) z rachunku bankowego.  

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.