Doradca Podatnika 15-16/2007 Prawo pracy

Jeden z moich pracowników (prowadzę warsztat blacharsko-lakierniczy) znajdował się na terenie zakładu pod wyraźnym wpływem alkoholu. Nie ukrywał tego i przyznał się, że pił alkohol, oświadczył mi jednak, że nic nie mogę mu zrobić, bo nie jest teraz w pracy, a tylko przyniósł koledze narzędzia i zaraz wychodzi. Mimo to wręczyłem mu pismo o rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika w związku z ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych, a pracownik ten odwołał się do sądu. Czy jest jakaś możliwość, że sąd przywróci go do pracy?

W opisanej przez Pana sytuacji należy oczekiwać, że sąd przywróci do pracy zwolnionego przez Pana pracownika i zasądzi na jego rzecz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy na podstawie art. 57 § 1 kodeksu pracy (dalej: k.p.), ewentualnie zasądzi na rzecz pracownika odszkodowanie.

Odmiennie należałoby oceniać jedynie sytuację, jeśli obowiązujący w Pana warsztacie regulamin pracy lub innego rodzaju przepisy regulujące organizację i porządek pracy stwierdzają, że w każdym przypadku przebywanie na terenie zakładu pracy pod wpływem alkoholu stanowi naruszenie porządku pracy i obowiązków pracowniczych. Wówczas bowiem rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 k.p. na podstawie wskazanego przez Pana stanu faktycznego byłoby zasadne.

Oceniając zasadność rozwiązania bez wypowiedzenia umowy o pracę z pracownikiem, który znajdował się na terenie zakładu pracy w stanie nietrzeźwości, należy uwzględnić zarówno przesłanki pozwalające na przypisanie pracownikowi ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, jak i treść przepisów wewnątrzzakładowych obowiązujących u pracodawcy.


Nie można bowiem stwierdzić, że w każdym przypadku już samo przebywanie pracownika na terenie zakładu pracy w stanie po spożyciu alkoholu (lub innych podobnie działających środków) jest zachowaniem, które stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Jak stanowi art. 52 § 1 pkt 1 k.p., pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych.


Poza przesłanką winy umyślnej pracownika lub - co najmniej - stwierdzenia po jego stronie rażącego niedbalstwa, prezentowany przepis stwierdza, że podstawą rozwiązania umowy o pracę może być jedynie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych, definiowane jako zachowanie skierowane przeciwko zasadom wynikającym wprost z treści stosunku pracy (np. świadczenie pracy w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę, podporządkowanie pracownika).

W piśmiennictwie do typowych przykładów naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych zalicza się również nietrzeźwość pracownika, trzeba jednak pamiętać, że zakaz przebywania na terenie zakładu pracy w stanie nietrzeźwym można wprost odnosić jedynie do czasu, kiedy pracownik stawia się w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę celem świadczenia pracy i wykonuje obowiązki pracownicze.

W analizowanym stanie faktycznym bardzo istotne są natomiast postanowienia przepisów wewnątrzzakładowych regulujących porządek i organizację pracy w przedsiębiorstwie pracodawcy. Jeżeli bowiem np. regulamin pracy stanowi, iż każdy przypadek obecności pracownika w stanie nietrzeźwości na terenie zakładu pracy stanowi naruszenie porządku i dyscypliny pracy, to w przypadku naruszenia tego obowiązku pracownikowi można przypisać co najmniej rażące niedbalstwo, które może uzasadniać rozwiązanie stosunku pracy w trybie art. 52 § 1 k.p.

Pamiętajmy również, że jeśli pracownik pojawi się na terenie zakładu pracy w stanie nietrzeźwości poza godzinami pracy, a swoim zachowaniem będzie zakłócał spokój i porządek pracy, to pracodawca jest uprawniony do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nawet bez konieczności powołania się na przepisy wewnątrzzakładowe.

W związku z powyższym pracodawca powinien rozważyć wprowadzenie do przepisów regulujących organizację i porządek pracy postanowień stwierdzających wprost, iż każdy przypadek przebywania pracownika w stanie nietrzeźwości na terenie zakładu pracy stanowi naruszenie dyscypliny pracy i podstawowych obowiązków pracowniczych.