Doradca Podatnika 15-16/2007 Ubezpieczenia

Monika Leszczyńska
konsultant ds. ubezpieczeń społecznych

Muszę zgłosić do ZUS wspólnika spółki cywilnej. Osoba ta jest również zatrudniona na podstawie umowy o pracę w innej firmie (pełny etat i minimalne wynagrodzenie). Jaką składkę musi opłacać ten wspólnik? Na jakim formularzu należy go zgłosić do ZUS i co zaznaczyć na tym dokumencie? Czy można składać deklaracje do ZUS wydrukowane z programu Płatnik?

Dla celów ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego wspólnicy spółek cywilnych traktowani są jak osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Tak więc podlegają tym samym zasadom ubezpieczeniowym co prowadzący samodzielnie działalność gospodarczą. Wspólnik spółki cywilnej, tak jak prowadzący działalność gospodarczą, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalno-rentowym, wypadkowemu oraz zdrowotnemu, dobrowolnie natomiast ubezpieczeniu chorobowemu.

Spółka cywilna nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, nie podlega więc wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast wspólnicy spółki cywilnej są podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą i to oni podlegają wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej.

Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę podlega zawsze obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalno-rentowym, chorobowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu. Dla pracownika, który jednocześnie rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej lub zostaje wspólnikiem spółki cywilnej i z tytułu umowy o pracę otrzymuje przynajmniej minimalne wynagrodzenie ( od 1 stycznia 2007 r. wynosi ono 936 zł), składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe z tytułu działalności są dobrowolne, obowiązkowa pozostaje tylko składka na ubezpieczenie zdrowotne.

Jeżeli z tytułu umowy o pracę pracownik otrzymywałby wynagrodzenie niższe niż minimalne, to w przypadku podjęcia działalności gospodarczej również składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z tytułu tej działalności byłyby dla niego obowiązkowe. W przypadku spółek cywilnych istnieją dwa sposoby zgłaszania i rozliczania składek wspólników.

Jeżeli spółka podjęła decyzję, że każdy ze wspólników będzie samodzielnie rozliczał się z ZUS, to każdy ze wspólników jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą dokonuje zgłoszenia do ZUS na oddzielnych dokumentach ZUS ZFA, używając indywidualnych identyfikatorów numerycznych. Płatnikiem składek jest oddzielnie każdy wspólnik. Na druku ZUS ZFA w poz. "Dane identyfikacyjne płatnika składek" należy podać:

• własny NIP,
• PESEL,
• imię i nazwisko oraz datę urodzenia,
• można podąć również nazwę skróconą.

Jeżeli wspólnik posiada jeszcze inny tytuł do ubezpieczeń (np. umowa o pracę), dokonuje zgłoszenia do ubezpieczeń na formularzu ZUS ZZA, jeśli nie ma innego tytułu bądź z umowy o pracę nie otrzymuje przynajmniej minimalnego wynagrodzenia, to zgłoszenia dokonuje na druku ZUS ZUA. Składki prowadzący działalność rozlicza na druku ZUS DRA.

Drugim sposobem rozliczania wspólników jest zgłoszenie ich przez spółkę. Wtedy rolę płatnika składek przejmuje spółka i to ona musi dokonać zgłoszenia wspólników do ZUS. Zgłoszenia spółki jako płatnika składek dokonuje się na formularzu ZUS ZPA. W poz. danych identyfikacyjnych płatnika należy podać:

• NIP spółki,
• REGON spółki,
• nazwę skróconą.

Spółka na dokumencie ZUS ZPA nie wypełnia pól dotyczących organu założycielskiego/rejestrowego (blok III pola od 02 do 08). Pod danymi identyfikacyjnymi spółki należy zgłosić do ubezpieczeń każdego ze wspólników. W zależności od rodzaju ubezpieczeń - na drukach ZUS ZZA bądź ZUS ZUA.

Spółka jako płatnik składek rozlicza co miesiąc składki za wspólników, na raportach rozliczeniowych ZUS RZA - jeśli wspólnik podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, lub ZUS RCA, jeśli wszystkim składkom, łączne zsumowanie składek wykazywane jest na jednej deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia dla wszystkich płatników składek bezpłatnie program Płatnik do zainstalowania we własnym komputerze.

Dokumenty sporządzone w aktualnej wersji programu Płatnik można dostarczać do ZUS w formie papierowej bądź drogą elektroniczną poprzez teletransmisję danych. Droga elektroniczna przekazywania dokumentów rozliczeniowych jest obowiązkowa dla płatników rozliczających składki za więcej niż 5 osób.

Należy jednak pamiętać, że dokumenty zgłoszeniowe płatnika ZUS ZFA/ZUA ZPA należy zawsze dostarczyć do ZUS w formie papierowej z załączonymi kopiami decyzji nadania NIP, REGON oraz decyzją organu rejestrowego.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.