Doradca Podatnika 15-16/2007 Ubezpieczenia

Monika Leszczyńska
konsultant ds. ubezpieczeń społecznych

Jestem przedsiębiorcą prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą. Czy w takim wypadku muszę co miesiąc składać deklarację DRA, czy wystarczy tylko, że będę opłacał składki?

Osoby, które wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą i opłacają składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, zwolnione są z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych za kolejny miesiąc, jeżeli nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego.

Zwolnienie z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych za kolejny miesiąc dotyczy tych płatników składek, którzy opłacają składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy wymiaru wynoszącej 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale lub korzystają ze zniżki w opłacaniu składek i płacą składki od kwoty wynoszącej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę, a zmiana kwot składek w stosunku do miesiąca poprzedniego jest spowodowana wyłącznie zmianą tego wynagrodzenia.

W takiej sytuacji ZUS generuje systemowo deklaracje rozliczeniowe, na podstawie ostatniego dokumentu rozliczeniowego. Warunkiem jednak tworzenia przez system tzw. klonów jest prawidłowe i terminowe zgłoszenie płatnika składek do ZUS, prawidłowe wypełnienie deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA oraz brak wyrejestrowania płatnika. Prowadzący działalność musi złożyć prawidłowo wypełnioną deklarację w określonym dla niego terminie, a deklaracja musi obejmować pełen miesiąc rozliczeniowy.

Oznacza to, że jeżeli płatnik rozpoczyna prowadzenie działalności od połowy miesiąca i deklaracja będzie obejmowała składki tylko za część miesiąca, to na tej podstawie nie mogą być generowane przez system dokumenty dla płatnika. "Klony" będą tworzone dopiero po miesiącu, w którym płatnik złoży deklarację dotyczącą całego miesiąca z pełnymi składkami. Obowiązkiem płatnika składek jest również poinformowanie ZUS o chorobie lub zakończeniu działalności, aby wstrzymać dalsze systemowe tworzenie dokumentów rozliczeniowych.

W przypadku choroby prowadzący działalność jest obowiązany składać przez cały okres jej trwania deklarację wykazującą pomniejszone lub zerowe składki na ubezpieczenia społeczne i pełną składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Kiedy płatnik złoży deklarację z pełnymi składkami, system ponownie rozpocznie dla niego tworzenie "klonów" deklaracji.

Jeśli płatnik zakończy prowadzenie działalności, musi złożyć prawidłowo wypełnione dokumenty wyrejestrowania ZUS ZWUA, ZUS ZWPA, które wstrzymają generowanie systemowe dokumentów. W przypadku gdy płatnik złoży dokumenty rozliczeniowe za miesiąc, za który zostały wytworzone dokumenty przez system, dokumenty złożone przez płatnika zastąpią dokumenty wygenerowane systemowo.

Blankiety opłat składek lub przelewy bankowe dokonywane przez płatników, którzy nie składają deklaracji rozliczeniowych, powinny być oznaczone tak, jakby te deklaracje były składane, czyli oznaczone numerem deklaracji 01 oraz miesiącem i rokiem, którego dotyczy wpłata.

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, które zobowiązane są do opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z więcej niż jednego źródła przychodu (tzn. minimalna podstawa wymiaru składki na to ubezpieczenie jest wielokrotnością kwoty stanowiącej 75 proc. przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, wraz z wypłatami z zysku), zobowiązane są składać dokumenty rozliczeniowe za każdy miesiąc.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.