Doradca Podatnika 17-18/2007 Rachunkowość

Justyna Grywińska
księgowa z licencją MF,
właścicielka Biura Księgowego,
Doradca Podatkowy

Przeprowadzamy transakcje z różnymi krajami, w tym niebędącymi członkami Unii Europejskiej. Jak ująć w księgach rachunkowych cło przy zakupie towarów z kraju niebędącego w Unii Europejskiej, na przykład z USA? Prosimy o opisanie księgowań związanych z importem towarów, a w szczególności uwzględnienie również kwestii księgowania dokumentu SAD, faktury, kursów walut, podatku VAT.

W przypadku importu towarów należy je wprowadzać do ksiąg rachunkowych w cenie nabycia, uwzględniającej nie tylko cenę zakupu (wyrażoną w walucie obcej i następnie przeliczoną na złote polskie), ale również cło (art. 28 ust. 2 uor). Cena nabycia powiększana jest o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu oraz wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski.

Przy zakupie towarów z importu przeliczenia waluty obcej na złote polskie dokonuje się według kursu waluty obcej z dnia odprawy celnej - dokumentu SAD (art. 30 ust. 2 pkt 2 uor). Natomiast przy regulowaniu zobowiązania wobec dostawcy z tytułu importu korzysta się z kursu sprzedaży waluty obcej stosowanego przez bank, z którego usług jednostka korzysta (art. 30 ust. 2 pkt 1 uor).

Import a VAT

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku, gdy na podstawie przepisów celnych importowany towar jest zwolniony od cła, albo cło na towar zostało zawieszone, w części lub całości, albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną.

Podstawą opodatkowania w imporcie towarów - zgodnie z art. 29 ustawy o VAT - jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy.

Szczególne przypadki podstawy opodatkowania

Jeżeli mamy do czynienia z towarami objętymi procedurą uszlachetniania biernego, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością celną produktów kompensacyjnych lub zamiennych dopuszczonych do obrotu a wartością towarów wywiezionych czasowo, powiększona o należne cło.

Jeżeli przedmiotem importu w ramach uszlachetniania biernego są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością celną produktów kompensacyjnych lub zamiennych dopuszczonych do obrotu a wartością towarów wywiezionych czasowo, powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Podstawą opodatkowania w imporcie towarów objętych procedurą odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od należności celnych przywozowych oraz procedurą przetwarzania pod kontrolą celną jest wartość celna powiększona o cło, które byłoby należne, gdyby towary te były objęte procedurą dopuszczenia do obrotu.

Jeżeli przedmiotem importu w ramach procedury odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od należności celnych przywozowych lub procedury przetwarzania pod kontrolą celną są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o cło, które byłoby należne, gdyby towary te były objęte procedurą dopuszczenia do obrotu, i o podatek akcyzowy.


Moment powstania obowiązku podatkowego w VAT

Zgodnie z art. 19 ust. 7-9 obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z wyjątkiem sytuacji gdy:

• objęto towary procedurą celną: uszlachetniania czynnego w systemie ceł zwrotnych, odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, przetwarzania pod kontrolą celną - wtedy obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą objęcia towarów tą procedurą,
• import towarów objęty jest procedurą celną: składu celnego, odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń, tranzytu, a od towarów tych pobierane są opłaty wyrównawcze lub opłaty o podobnym charakterze i nie powstaje jednocześnie dług celny - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wymagalności tych opłat.

Na zakończenie omawiania problemów VAT w imporcie należałoby jeszcze nadmienić, iż zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 2 w przypadku importu kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikająca z dokumentu celnego.


Import towarów w podatku dochodowym

W przypadku importu przepisy o podatku dochodowym zarówno od osób prawnych, jak i osób fizycznych wskazują jedynie, że koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote polskie według kursów średnich NBP ogłaszanych w dniu poniesienia kosztu. Brak szczegółowych uregulowań pozwala przyjąć do wyceny zakupionych z importu składników majątku niezmienny w ciągu miesiąca kurs średni NBP, stosowany przez urzędy celne do ustalenia wartości celnej i figurujący w dokumencie odprawy celnej SAD.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.