Doradca Podatnika 17-18/2007 VAT

Krzysztof Litwin
pracownik organów skarbowych

Prowadzę działalność gospodarczą (hurtownia bielizny). Niedawno nabyłem od producenta wadliwy towar. W związku z tym mam pytanie: czy przysługuje mi prawo do odliczenia podatku naliczonego od wadliwego towaru?

Przepisy art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług przewidują ogólną zasadę odliczania podatku naliczonego, zgodnie z którą w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Prawo to jednak ustawodawca obwarował wieloma warunkami i ograniczeniami.

Najczęściej prawo do odliczenia podatku naliczonego wynika z faktu otrzymania faktury VAT dokumentującej zakup lub, w przypadku importu, z dokumentu celnego. Generalnie prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub w następnym okresie rozliczeniowym.


W związku z tym, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "chwila nabycia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel", należy posiłkować się słownikowym i potocznym znaczeniem tego pojęcia. Możemy przyjąć, że pojęcie to oznacza nabycie samego prawa do towaru, co niekoniecznie będzie się wiązało z uzyskaniem fizycznego władztwa nad towarem, który może znajdować się np. jeszcze w magazynie dostawcy lub w trakcie transportu. Z zagadnieniem posiadania prawa do rozporządzania towarem jak właściciel wiąże się problem otrzymania przez podatnika towaru wadliwego.

Często bowiem zdarza się w obrocie towarowym, że nabywca otrzymuje towar, który ma wady bądź z jakichś innych względów nie nadaje się do używania. W przypadku nabycia wadliwego towaru należałoby rozpatrzeć dwie sytuacje:

1. kiedy dostawca usuwa wadę i odsyła towar nabywcy, oraz
2. kiedy nabywca zwraca towar dostawcy i ten w konsekwencji wystawia fakturę korygującą.

Ad 1) W sytuacji, w której nabywca odsyła towar sprzedawcy w celu wyeliminowania wad bądź wymiany towaru na niewadliwy, podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w cenie nabytych towarów. Odliczenia dokonuje w miesiącu/kwartale otrzymania faktury bądź w miesiącu/kwartale następnym. Nabycie towaru z wadą nie oznacza bowiem, że podatnik nie nabył prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

Ad 2) Nieco inaczej przedstawia się sytuacja, kiedy nabywca w związku z otrzymaniem wadliwego towaru odsyła go sprzedawcy i żąda zwrotu całości lub części zapłaconej ceny za towar. Przypadek ten wymaga skorygowania uprzednio udokumentowanej transakcji poprzez wystawienie faktury korygującej.

Szczegółowe zasady dotyczące rozliczania faktur korygujących zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Z punktu widzenia skutków podatkowych faktury korygujące możemy podzielić na faktury korygujące zmniejszające podatek należny u sprzedawcy i podatek naliczony u nabywcy oraz faktury korygujące zwiększające podatek należny u sprzedawcy i podatek naliczony u nabywcy. Zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia, faktury korygujące in minus wystawiane są w przypadku gdy po wystawieniu faktury:

• udzielono rabatów,
• dokonano zwrotu sprzedawcy towarów,
• nastąpił zwrot nabywcy kwot nienależnych, o których mowa w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT,
• dokonano zwrotu nabywcy zaliczek, przedpłat, zadatków lub rat podlegających opodatkowaniu,
• stwierdzono pomyłki w cenie, stawce lub kwocie podatku bądź w jakiejkolwiek innej pozycji faktury, jeżeli korekta tych błędów zmniejsza pierwotnie wykazana kwotę podatku.

WNIOSKI

Jeśli nabywca towaru otrzyma od sprzedawcy fakturę korygującą w związku z ujawnieniem wad w towarze, jest on zobowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym fakturę otrzymał.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.