Doradca Podatnika 17-18/2007 Ubezpieczenia

Andrzej Radzisław
specjalista ds. ubezpieczeń społecznych

Teoretycznie od odprawy wypłacanej zwalnianemu pracownikowi nie naliczamy składek ZUS. Jak należy jednak potraktować taką odprawę, która nie jest wymagalna, tzn. pracodawca, nie mając obowiązku, z własnej dobrej woli chce dać zwalnianemu pracownikowi odprawę. Czy w takim przypadku też nie płacimy składek ZUS?

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z wyłączeniem wynagrodzenia za czas choroby oraz przychodów wymienionych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia, z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników wyłączone zostały odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia, skrócenia okresu jej wypowiedzenia, niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.

Wyłączenie to obejmuje zarówno obligatoryjne odprawy należne zwalnianemu pracownikowi na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy, jak i odprawy przysługujące na podstawie porozumienia zawartego w danym zakładzie pracy. Nie ma również znaczenia to, czy umowa o pracę zostanie rozwiązana za wypowiedzeniem czy też na podstawie porozumienia stron.

W związku z powyższym składek nie należy również opłacać od odprawy wypłacanej pracownikowi na podstawie indywidualnej decyzji pracodawcy, gdy obowiązujące w danym zakładzie przepisy płacowe nie przewidują takiego świadczenia.

Jeżeli w takiej sytuacji pracodawca wypłaci pracownikowi odprawę i będzie to świadczenie związane z rozwiązaniem stosunku pracy, to od tego przychodu nie powinny być opłacane składki na ubezpieczenia społeczne oraz w konsekwencji ubezpieczenie zdrowotne.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.