Doradca Podatnika 17-18/2007 Ubezpieczenia

Agnieszka Ziętarska-Łaszcz
specjalistka ds. ubezpieczeń społecznych

Zatrudniłem osobę na umowę zlecenia. Ze względu na to, iż jest to jedyne źródło zarobkowania tej osoby, podlega ona ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz zdrowotnemu. Czy zawarcie z tą osobą dodatkowo umowy o dzieło spowoduje, że z tytułu tej umowy będzie ona podlegała wszystkim w/w ubezpieczeniom i trzeba będzie za nią opłacać wszystkie składki ZUS (mam ją traktować jako "własnego pracownika")?

Istotnie, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa o s.u.s.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług (tj. np. umowy o dzieło), do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o s.u.s., obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne (art. 11 ust. 2 ustawy o s.u.s.). Zatem jeżeli czytelnik zatrudnił osobę na podstawie umowy zlecenia (czytelnika i zleceniobiorcę nie łączy stosunek pracy), to ta osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu i z tego tytułu należy odprowadzać składki.

Na podstawie wymienionych wyżej przepisów umowa o dzieło również stanowi tytuł do obowiązkowego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym, rentowym oraz wypadkowym, ale w tym przypadku ma zastosowanie art. 9 ust. 2 ustawy o s.u.s., zgodnie z którym osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów (tj. z tytułu zawartej umowy zlecenia oraz zawartej umowy o dzieło), jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej.

Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń.

Oznacza to, że jeżeli umowa zlecenia została zawarta wcześniej niż umowa o dzieło, to osoba ta będzie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu wyłącznie z tytułu zawartej umowy zlecenia. Osoba ta może jednak dobrowolnie na swój wniosek zostać objęta ww. ubezpieczeniem także z tytułu zawartej umowy o dzieło lub wyłącznie z tytułu umowy o dzieło.

Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Natomiast ubezpieczeniu zdrowotnemu osoba ta będzie podlegała zarówno z tytułu zawartej umowy zlecenia, jak i zawartej umowy o dzieło i z obu tytułów będzie istniał obowiązek odprowadzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne - art. 82 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia z 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.