Doradca Podatnika 19-20/2007 Obrót gospodarczy

Michał Koralewski
aplikant radcowski w Kancelarii Radców Prawnych Misiewicz, Mosek i Partnerzy w Gdańsku

Często się zdarza, że nasz dłużnik nagle znika wraz z całym swoim majątkiem. Zanim zaczniemy załamywać ręce, wykorzystajmy dostępne środki prawne. Do dyspozycji mamy krajowe rejestry i ewidencje, w których gromadzone są m.in. dane o zameldowaniu, posiadanych nieruchomościach, pojazdach, prowadzonej działalności gospodarczej. Rozpoczęcie poszukiwań zależy od posiadanych już informacji. W niniejszym artykule prześledzimy możliwości poszukiwania dłużnika w sytuacji, gdy dysponujemy jedynie jego imieniem i nazwiskiem oraz ostatnim miejscem zamieszkania, które dłużnik zmienił na inne, nam nieznane.

ADRES

Dane ze zbiorów meldunkowych oraz ze zbioru PESEL mogą być udostępniane m.in. osobom i jednostkom organizacyjnym, które wykażą w tym interes prawny (art. 44h ust. 2 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Mowa tu o każdej osobie i jednostce organizacyjnej legitymującej się interesem prawnym.

Jest nim np. posiadanie prawomocnego nakazu zapłaty, wezwanie sądu do wskazania adresu pozwanego (uczestnika postępowania), czy nawet chęć wystąpienia na drogę postępowania sądowego przy istniejącej i udokumentowanej wierzytelności (np. akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji).

Wniosek o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych należy złożyć w odpowiednim organie gminy (brak jednolitego nazewnictwa dla wydziału prowadzącego ewidencję ludności, często jest to wydział spraw obywatelskich) lub w urzędzie wojewódzkim właściwym dla domniemanego miejsca zameldowania dłużnika. Dane ze zbioru PESEL udostępnia Centralne Biuro Adresowe, będące jednostką organizacyjną MSWiA.

We wniosku, oprócz wykazania interesu prawnego, należy wskazać zakres żądanych informacji - w tym przypadku adres zameldowania, a także dane umożliwiające wyszukanie osoby w zbiorze, np. ostatni znany adres, numer PESEL, datę i miejsce urodzenia, imiona rodziców. Do wniosku należy dołączyć dokumenty poświadczające interes prawny wierzyciela oraz go opłacić. Opłata wynosi 4 proc. kwoty najniższego wynagrodzenia za pracę, obecnie - 30,40 zł.

FIRMA

Znając miejsce zamieszkania dłużnika, możemy wystąpić z wnioskiem o udostępnienie danych z ewidencji działalności gospodarczej (art. 24 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). W zaświadczeniu, które otrzymamy, figurować będzie m.in. rodzaj prowadzonej działalności, numer identyfikacji podatkowej, informacje o umowie spółki cywilnej oraz miejsce jej prowadzenia. Ostatnia informacja może być pomocna podczas postępowania egzekucyjnego, gdy będziemy wskazywać komornikowi adresy, pod którymi mogą się znajdować ruchomości dłużnika.

To samo dotyczy NIP, który pomoże komornikowi zająć wierzytelności dłużnika z tytułu nadpłaty w podatkach. Do ewidencji wpisywani są również wspólnicy spółki cywilnej. Wniosek składa się w urzędzie gminy (Ewidencja Działalności Gospodarczej) i podlega on opłacie w wysokości 17 zł.

Jeżeli nasz dłużnik jest osobą prawną lub inną jednostką organizacyjną, powinniśmy się skupić na poszukiwaniach w Krajowym Rejestrze Sądowym. Dostęp do akt rejestrowych jest bezpłatny, a w podstawowym zakresie możliwy również drogą elektroniczną poprzez wyszukiwarkę zamieszczoną na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (http://pdi.cors.gov.pl/KRSSED). Centralna Informacja KRS z oddziałami przy sądach rejonowych prowadzących rejestr wydaje również odpisy: aktualne - 30 zł i zupełne - 60 zł.

MAJĄTEK

Najważniejszym składnikiem majątku są przeważnie nieruchomości. Aby ustalić, czy dłużnik jest ich właścicielem albo użytkownikiem wieczystym (to prawo podlega również egzekucji), należy zwrócić się do jednostki organizacyjnej starostwa prowadzącej ewidencję gruntów i budynków (art. 24 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne). We wniosku, podobnie jak w przypadku, gdy poszukujemy adresu dłużnika, wskazujemy znane nam dane oraz interes prawny w ich uzyskaniu. Za udzieloną informację uiszcza się opłatę, którą określa organ w zależności od ilości przeszukanych jednostek ewidencyjnych.

Kolejnym rejestrem, który warto przejrzeć, jest Centralna Ewidencja Pojazdów, prowadzona przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Z rejestru tego uzyskamy szczegółowe dane na temat posiadanych przez dłużnika pojazdów. Wniosek składa się na formularzu, podlega on opłacie równiej opłacie za udostępnienie danych ze zbioru PESEL.

We wniosku wierzyciel podaje znane mu informacje o dłużniku i określa, jaki ma cel w uzyskaniu informacji o majątku dłużnika, czyli swój interes prawny. Wniosek składa się w jednym z wojewódzkich ośrodków informatyki. Ich adresy oraz inne szczegółowe informacje znajdują się na stronie internetowej: http://www.cepik.gov.pl.

REJESTR DŁUŻNIKÓW NIEWYPŁACALNYCH

Na koniec warto zajrzeć do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, prowadzonego w ramach Krajowego Rejestru Sądowego (art. 55 i nast. ustawy o KRS). Aby uzyskać informację, czy dłużnik figuruje w tym rejestrze, należy złożyć wniosek do Centralnej Informacji KRS przy wydziale gospodarczym właściwego sądu rejonowego.

Wniosek składa się na urzędowym formularzu CI KRS-CDN bądź CI KRS-CDT. Formularze pobrać można w siedzibie sądu lub ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (www.ms.gov.pl). Do wniosku należy dołączyć dowód uiszczenia opłaty w wysokości 15 zł. Jeżeli okaże się, że dana osoba została umieszczona w rejestrze dłużników niewypłacalnych, to aby uzyskać szczegółowe dane z rejestru, należy złożyć wniosek o wydanie odpisu z rejestru. Składa się go na formularzu CI KRS-CDO, podlega on opłacie: za odpis pełny - 60 zł, aktualny - 30 zł. Odpis aktualny odzwierciedla jedynie bieżący stan wpisu, odpis pełny natomiast zawiera także dane uprzednio zmienione.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.