Doradca Podatnika 19-20/2007 Podatek dochodowy

Wojciech Pietrasiewicz
doradca podatkowy współpracujący z Baker McKenzie Doradztwo Podatkowe Sp. z o .o. doktorant na Wydziale Prawa i Administracji UW

Czy przekazane jednemu z domów dziecka materiały budowlane na remont przez spółkę handlującą materiałami budowlanymi stanowią koszt uzyskania przychodu? Czy może podlegają odliczeniu od podatku?

Wartość zakupionych przez spółkę materiałów budowlanych w części, w jakiej materiały te zostały przekazane jako darowizna na rzecz domu dziecka, nie będą stanowiły kosztu uzyskania przychodu spółki. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) kosztem uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.


Wydatki na materiały przeznaczone następnie na darowiznę dla domu dziecka w większości sytuacji nie służą osiągnięciu przychodu ani tym bardziej nie są ponoszone w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu. Ponadto, na podstawie ustawy o CIT, nie uznaje się za koszty uzyskania przychodu darowizn oraz wszelkich ofiar, z wyjątkiem wpłat na rzecz Polskiej Organizacji Turystycznej oraz darowizn i ofiar dokonywanych pomiędzy spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową.

Nie jest więc możliwe zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu darowizny materiałów budowlanych na rzecz domu dziecka. Nie jest również możliwe odliczenie przez spółkę wydatków na darowane materiały od podatku. Należy jednak rozważyć możliwość odliczenia wydatków na materiały darowane na rzecz domu dziecka od podstawy opodatkowania, tj. dochodu. Z treści art. 18 ustawy o CIT wynika, że dochód podatnika może być obniżony o wartość darowizn na cele określone w art. 4 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie przekazanych organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy.


Wydaje się, że darowizna na rzecz domu dziecka mieści się w jednej z wymienionych lub ewentualnie innych kategoriach wskazanych we wspomnianym art. 4 wymienionej ustawy. Należy jednak zbadać, jaki status prawny ma dom dziecka, tj. czy jest on jednostką, o której mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy organizacjami pozarządowymi są, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia. Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez:

• osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego
• stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że nie będzie możliwe odliczenie od dochodu darowizn przekazanych na rzecz państwowych i samorządowych domów dziecka (co do zasady, stanowią one jednostki sektora finansów publicznych).

Potwierdzają to interpretacje wydawane przez organy podatkowe w indywidualnych sprawach podatników.


Należy podkreślić, że nie będą również podlegać odliczeniu od dochodu darowizny na rzecz osób fizycznych prowadzących dom dziecka. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1a ustawy o CIT nie podlegają odliczeniu darowizny m.in. na rzecz osób fizycznych. Jeżeli dom dziecka byłby prowadzony przez np. stowarzyszenie lub inną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, darowizna na rzecz takiej jednostki mogłaby być odliczona od dochodu spółki (pod warunkiem że osoba te nie prowadzi działalności, o której mowa w art. 18 ust. 1a pkt 2 ustawy o CIT i nie jest jednostką sektora finansów publicznych).

 Łączna wartość odliczeń z tytułu darowizn nie mogłaby jednak przekroczyć więcej niż 10 proc. dochodu spółki. Biorąc pod uwagę, że przedmiotem darowizny są towary, odliczeniu od dochodu podlegałaby wartość tych towarów uwzględniająca należny podatek od towarów i usług. Wartość przedmiotu darowizny ustala się jako wartość materiałów wynikającą z umowy, a w przypadku, gdy wartość tych materiałów określona w umowie bez uzasadnionej przyczyny znacząco odbiega od rynkowej wartości tych materiałów, ich wartość dla potrzeb odliczenia ustala się na podstawie cen rynkowych zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o CIT.

Warunkiem odliczenia wartości darowanych materiałów budowlanych od dochodu jest posiadanie dokumentu, z którego wynika wartość przedmiotu darowizny (np. umowa darowizny) oraz oświadczenia osoby upoważnionej do reprezentowania domu dziecka (oczywiście gdy darowizna na rzecz domu dziecka może podlegać odliczeniu) o przyjęciu darowizny (art. 18 ust. 1c ustawy o CIT). Ponadto spółka będzie musiała w swoim zeznaniu za rok podatkowy, w którym dokonuje odliczenia darowizny, wskazać oprócz kwoty dokonanej darowizny oraz wartości odliczenia od dochodu - dane pozwalające na identyfikację obdarowanego domu dziecka (m.in. nazwę, adres oraz NIP).

Wnioski Darowizna materiałów dokonana przez spółkę z o.o. na rzecz domu dziecka nie może stanowić kosztu uzyskania, a jej odliczenie od dochodu w większości przypadków (darowizna na rzecz państwowego lub samorządowego domu dziecka lub prowadzonego przez osobę fizyczną) nie będzie możliwe.

W pozostałych przypadkach łączna wartość darowizn podlegających odliczeniu nie może przekroczyć 10 proc. dochodu, a warunkiem odliczenia darowizny od dochodu jest spełnienie szeregu wymogów, o których mowa w art. 18 ustawy o CIT.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.