Doradca Podatnika 19-20/2007 Prawo pracy

Marcin Polit
doktorant na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL,
prawnik w Kancelarii Radców Prawnych Grumowie i Procko S.C. w Kielcach

Chciałbym zmienić mojemu pracownikowi wymiar etatu z pełnego na pół. Jak tego prawidłowo dokonać?

Skuteczne dokonanie zmiany wymiaru czasu pracy z całego etatu na pół będzie wymagało złożenia pracownikowi oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę w części dotyczącej warunków pracy, czyli dokonania tzw. wypowiedzenia zmieniającego.

Zgodnie z art. 42 § 1 Kodeksu pracy, przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy. Paragraf 2 wymienionego przepisu stanowi natomiast, iż wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki. Zmniejszenie wymiaru czasu pracy powinno być, co do zasady, oceniane jako istotna zmiana wynikających z umowy warunków pracy, a jednocześnie zmiana na niekorzyść pracownika, która wymaga zastosowania konstrukcji prawnej wypowiedzenia - ze wszystkimi konsekwencjami, jakie się z nim wiążą.

Celem skutecznego dokonania wypowiedzenia warunków pracy należy wręczyć pracownikowi pismo, zawierające oświadczenie woli pracodawcy, o wypowiedzeniu pracownikowi umowy o pracę zawartej w określonym dniu, w części dotyczącej postanowienia wskazującego wymiar czasu pracy (np. § 10 umowy), z zachowaniem prawem przepisanego okresu wypowiedzenia, który upłynie o określonym dniu.

Jednocześnie należy pracownikowi zaproponować nowe warunki umowy o pracę - w tym przypadku wymiar czasu pracy w wysokości pół etatu - które będą obowiązywały po upływie okresu wypowiedzenia. Pismo zawierające wypowiedzenie zmieniające skierowane do pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony powinno zawierać również przyczynę dokonania wypowiedzenia oraz być skonsultowane ze związkiem zawodowym zgodnie z art. 38 k.p. Pracodawca powinien również pouczyć pracownika, że:

• jeżeli przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia nowych warunków umowy o pracę, będzie to równoznaczne z wyrażeniem zgody na zaproponowaną zmianę tych warunków. Jeżeli pismo nie będzie zawierało pouczenia o takiej treści, pracownik może złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia warunków do końca okresu wypowiedzenia;
• w razie odmowy przyjęcia zaproponowanych warunków umowy o pracę, rozwiąże się ona z upływem okresu wypowiedzenia;
• w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma przysługuje mu prawo wniesienia odwołania do sądu pracy.

Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że wniesienie przez pracownika odwołania do sądu pracy nie oznacza jednoczesnego oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków pracy lub płacy.

Odmowa przyjęcia zaproponowanych warunków jest oświadczeniem woli skierowanym do drugiej strony umowy, tj. do pracodawcy, natomiast odwołanie nie jest skierowane do pracodawcy, ale do sądu i nawet jeśli pracownik oświadczy w nim, że nie zgadza się na zaproponowane warunki, to takie oświadczenie woli nie będzie wiązało pracodawcy.

Wyjątkiem będzie tu sytuacja, kiedy odpis odwołania (będącego w istocie pozwem o uznanie wypowiedzenia zmieniającego za bezskuteczne) zawierającego wyraźne oświadczenie o odmowie przyjęcia nowych warunków zostanie pracodawcy doręczony przed upływem połowy okresu wypowiedzenia.

Należy wtedy przyjąć, że oświadczenie o odmowie przyjęcia warunków wypowiedzenia zmieniającego pracodawca otrzymał w tym samym dniu, co odpis odwołania. Pracownik nie może zmienić treści stosunku pracy w sposób określony w art. 42 k.p., gdyż przepis ten dotyczy wypowiadania warunków pracy lub płacy przez pracodawcę oraz skutków odmowy przyjęcia nowych warunków przez pracownika.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.