MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE
Zobacz także

Czy każda decyzja podatkowa powinna zawierać uzasadnienie

Paweł Banasik
asystent podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Czy urząd skarbowy w decyzji kończącej postępowanie podatkowe może zawrzeć jedynie rozstrzygnięcie, bez uzasadnienia? Decyzja jako akt rozstrzygający sprawę, co do istoty, powinien spełniać określone wymagania formalnoprawne, które między innymi odnoszą się do jej elementów składowych. Zgodnie z art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: o.p.), takimi elementami są:
  • oznaczenie organu podatkowego,
  • data wydania,
  • oznaczenie strony,
  • powołanie podstawy prawnej,
  • rozstrzygnięcie,
  • uzasadnienie faktyczne i prawne,
  • pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie,
  • podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.
Jednym z najważniejszych, z punktu widzenia podatnika, wymienionych elementów decyzji jest jej uzasadnienie. Zgodnie z zasadą przekonywania, wynikającą z art. 124 o.p., organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.

Treść uzasadnienia pozwala podatnikowi na podjęcie decyzji co do ewentualnego jej zaskarżenia lub też zakresu, w jakim będzie on decyzję kwestionował. Brak uzasadnienia decyzji podatkowej jest z kolei naruszeniem uprawnień strony, a ponadto uniemożliwia jej złożenie odwołania, w którym spór z organem podatkowym będzie toczył się na płaszczyźnie merytorycznej (w takim bowiem przypadku zarzutem przeciw decyzji będzie niewłaściwe jej uzasadnienie).

WAŻNE
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy przedstawia stronie motywy, jakimi kierował się przy wydaniu decyzji, wskazując fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Szczegółowe wymagania dotyczące treści, jakie powinno zawierać uzasadnienie decyzji, zostały sformułowane wprost w art. 210 § 4 o.p.

Uzasadnienie decyzji podatkowej, co do zasady, jest elementem obligatoryjnym. Organ podatkowy może jednak odstąpić od jego sporządzenia, ale w ściśle określonej sytuacji. Możliwość taka wynika z art. 210 § 5 o.p., gdy organ podatkowy, wydając decyzję w pierwszej instancji, w całości uwzględnia żądanie strony.

Wyjątek ten ma dość wąski zakres, odnosi się bowiem jedynie do decyzji pierwszoinstancyjnych (decyzje wydane na skutek odwołania zawsze muszą zawierać uzasadnienie) i tylko takich, które w całości uwzględniają żądanie strony. Co ważne, wyjątek ten ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ podatkowy w takiej sytuacji może, lecz nie musi z niego skorzystać. Ogromna większość decyzji zawiera jednak uzasadnienie, co związane jest z wąskim zakresem przedmiotowym omówionego wyżej wyjątku od zasady zamieszczania uzasadnienia w decyzji.

WARTO WIEDZIEĆ
Tylko decyzja organu pierwszej instancji, która "w całości uwzględnia żądanie strony", może nie zawierać uzasadnienia. Nie dotyczy to jednak decyzji, na podstawie której przyznano ulgę w zapłacie podatku oraz wydanej na podstawie odwołania.

Decyzje mające charakter deklaratoryjny (wydawane np. po przeprowadzeniu kontroli podatkowej) zawsze będą zawierać uzasadnienie, gdyż nie zostały wydane "na wniosek" (a więc w wyniku żądania przedstawionego przez stronę) podatnika. Inaczej będzie przy decyzjach konstytutywnych (np. decyzjach ustalających wysokość podatku od nieruchomości).

Takie decyzje, jeśli w całości są zgodne z żądaniem strony (np. podatek od nieruchomości wyliczony został przez podatnika w prawidłowej wysokości), mogą nie zawierać uzasadnienia. Należy dodać, że z wyjątku tego, zezwalającego na pominięcie w decyzji uzasadnienia, organy podatkowe powinny jednak korzystać dość rzadko, a przepis go określający powinien być interpretowany ściśle, nie może być rozszerzany.

Podstawa prawna
  • art. 124, art. 210 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.)

WAŻNE
Po spełnieniu określonych warunków poszukujący może uzyskać adres poszukiwanego nawet w przypadku braku jego zgody na takie udostępnienie - tak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Sądy, prokuratura, policja, straż graniczna i miejska, służby celne mogą, jeżeli jest to niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań, występować do Wydziału Udostępniania Informacji MSWiA o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, PESEL oraz z ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych. Dane te mogą być także przekazywane różnym innym podmiotom, które wykażą swój interes prawny, bądź takim, które mają interes faktyczny.

W tym ostatnim przypadku osoby te uzyskają pożądane informacje jedynie wtedy, gdy osoba poszukiwana wyrazi zgodę na takie udostępnienie. Petent zwrócił się o podanie adresu córki, którą chciał uczynić w testamencie swoją spadkobierczynią. Poszukiwana nie wyraziła jednak zgody. Wydana decyzja była zatem odmowna, gdyż petent, zdaniem urzędu, nie miał w tej sprawie interesu prawnego, ale jedynie faktyczny.

Petent uważał, że ma jednak interes prawny, gdyż spadek zamierzał przekazać córce w zamian za pomoc materialną, a w przypadku, gdyby ona nie zgodziła się na takie polubowne rozwiązanie, zamierzał wystąpić do sądu o alimenty. Brak adresu córki jego zdaniem uniemożliwia mu wystąpienie z takim roszczeniem. Sprawa trafiła do sądu, który uznał odmowę za uzasadnioną i oddalił skargę petenta. Testament może być sporządzony bez wskazania adresów spadkobierców.

Zamiar załatwienia ewentualnych świadczeń alimentacyjnych w drodze polubownej czy zapowiedź zwrócenia się do sądu o alimenty od córki też nie stwarzają interesu prawnego. Gdyby jednak petent rzeczywiście wystąpił do sądu z takim roszczeniem, a sąd zobowiązał go do ustalenia adresu pozwanej córki, mógłby to już być interes prawny. Również sam sąd może przecież zwrócić się o takie dane
(sygn. akt IV SA/Wa 470/07).
Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Wydawnictwo TRENDY