Doradca Podatnika 19-20/2007 Rachunkowość

Justyna Grywińska
księgowa z licencją MF,
doradca podatkowy,
właścicielka Biura Księgowego

W 2002 r. właściciel spółki wykupił na własność grunty, które spółka posiadała w wieczystym użytkowaniu. Nie znalazło to odzwierciedlenia w księgach, nadal figuruje tam prawo wieczystego użytkowania gruntów w ewidencji środków trwałych. Jak można to poprawić?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości zarówno prawo użytkowania wieczystego gruntu, jak i grunt zalicza się do środków trwałych. Użytkowanie wieczyste zostało wprowadzone do kodeksu cywilnego w 1964 r. W użytkowanie wieczyste mogą być oddawane grunty stanowiące własność Skarbu Państwa (położone w granicach administracyjnych miast lub poza nimi, ale włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta), a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków. Umowa o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie musi mieć formę aktu notarialnego.

Powinna określać sposób korzystania z gruntu i okres, na jaki grunt jest oddany w użytkowanie wieczyste - z reguły jest to okres 99 lat, a w wyjątkowych przypadkach na okres krótszy - co najmniej 40 lat. Wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną, w terminie do 31 marca każdego roku. Użytkowanie wieczyste wygasa z upływem okresu ustalonego w umowie albo przez rozwiązanie umowy przed upływem tego okresu. W ciągu ostatnich pięciu lat przed upływem zastrzeżonego w umowie terminu wieczysty użytkownik może żądać jego przedłużenia na dalszy okres - od 40 do 99 lat.


W niektórych przypadkach wskazanych w umowie użytkownik może nabyć prawo wieczystego użytkowania gruntu na własność. W takim przypadku należy nabycie gruntu ująć w ewidencji środków trwałych jako grunt, w cenie nabycia, przy jednoczesnym wyksięgowaniu z ewidencji środków trwałych jako prawa wieczystego użytkowania gruntu.

Ewidencja w księgach rachunkowych

1. Wyksięgowanie z ewidencji prawa wieczystego użytkowania gruntu: a) wyksięgowanie dotychczasowego umorzenia
   

• b) wyksięgowanie nieumorzonej wartości prawa wieczystego użytkowania gruntu (Założenie: wcześniej prawo użytkowania wieczystego gruntu zostało zaksięgowane jako: WN "Środki trwałe Grunty użytkowane wieczyście)"/MA "Rozliczenia międzyokresowe przychodów". W następnych okresach sprawozdawczych - bilansowo - prawo to amortyzowało się według indywidualnej stawki, zgodnie z polityką rachunkowości przyjętą przez spółkę)

1. Przyjęcie na stan zakupionego gruntu po cenie nabycia:
   

2 Inaczej do zagadnienia podchodzą ustawy podatkowe. Nie są kosztem podatkowym wydatki na nabycie prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie. Takie same zasady obowiązują przy nabyciu gruntów. Stają się one kosztem w momencie sprzedaży gruntu lub prawa użytkowania wieczystego. Podatkowo zarówno prawo wieczystego użytkowania gruntu, jak i grunt nie podlegają amortyzacji.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.