Doradca Podatnika 19-20/2007 Ubezpieczenia

Marcin Rams
specjalista ds. ubezpieczeń społecznych

Od 1 kwietnia 2007 r. obywatel Francji podjął działalność gospodarczą w Polsce. Czy osoba ta podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej w Polsce działalności gospodarczej, a jeśli tak - to jaka jest podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia?

Zgodnie z ogólnymi zasadami regulującymi stosowanie systemów prawnych państw członkowskich w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych, obywatel francuski podejmujący działalność gospodarczą na terenie Polski podlega polskiemu systemowi zabezpieczenia społecznego, a co za tym idzie - obowiązany jest do opłacania w Polsce składek na ubezpieczenie społeczne.

Prawo do podejmowania działalności gospodarczej na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej przyznane obywatelom Unii pociąga za sobą szereg trudności na gruncie ustalenia prawa właściwego do regulowania prowadzenia tej działalności. Dotyczy to nie tylko regulacji w zakresie prawa pracy, handlowego czy podatkowego, ale także w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych.

W celu koordynacji poszczególnych systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich wypracowane zostały pewne reguły, pozwalające na określenie prawa właściwego mającego zastosowanie w konkretnym przypadku, tj. gdy pracownik lub przedsiębiorca podejmuje pracę/działalność na terenie innego państwa niż miejsce jego zamieszkania lub siedziby.

Reguły te zostały zawarte w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1408/71. Zasadą przyjętą przez państwa członkowskie jest podleganie przepisom prawa tego państwa, w którym wykonywana jest określona działalność gospodarcza lub podejmowane jest zatrudnienie. Nie ma w takim przypadku znaczenia obywatelstwo podejmującego działalność lub jego miejsce zamieszkania.

Dlatego obywatel Francji - bez względu na to, czy rozpocznie działalność w Polsce jako osoba fizyczna i uzyska wpis do ewidencji działalności gospodarczej, czy założy w Polsce jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością - będzie w zakresie ubezpieczeń społecznych podlegał polskiemu ustawodawcy.

W Polsce więc będzie też zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Należy także wspomnieć, że w przypadku podjęcia działalności gospodarczej w Polsce, przy jednoczesnym wykonywaniu pracy najemnej w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, przewidziane zostały inne normy kolizyjne.

Zgodnie z nimi osoba, która wykonuje jednocześnie pracę najemną i pracę na własny rachunek na terytoriach różnych państw członkowskich, podlega, co do zasady, ustawodawstwu tego państwa, na terytorium którego wykonuje pracę najemną.

Podsumowując, stwierdzić należy, że rozpoczęcie działalności gospodarczej przez obywatela Francji w Polsce spowoduje objęcie go obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w Polsce, tak jak obywateli polskich.

Taka bowiem zasada wynika z przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gwarantującej obywatelom państw unijnych takie same warunki podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej jak obywatelom polskim. Dotyczy to, rzecz jasna, także sfery ubezpieczenia społecznego.

W myśl przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale.

Składka w nowej wysokości obowiązuje od trzeciego miesiąca następnego kwartału. Taka jest ogólna zasada określająca podstawę wymiaru składek i obowiązuje ona wszystkich przedsiębiorców podejmujących działalność na terytorium RP.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.