Doradca Podatnika 19-20/2007 VAT

Tomasz Adamiec
pracownik w Kancelarii Doradztwa Prawnego

Spółka, w której jestem wspólnikiem, podpisała umowę z inną firmą na zakup profesjonalnej kserokopiarki. Wspólny zakup jest możliwy z punktu widzenia sprzedawcy. Wystawił on fakturę VAT, w której podał obie spółki jako nabywców - wraz z danymi adresowymi i numerami NIP - i przekazał oryginał w jednym egzemplarzu. Mam zatem pytania: czy możliwe jest odliczenie VAT wynikającego z faktury zakupu wystawionej na dwóch nabywców? Jeżeli tak, to czy każda ze spółek ma prawo odliczyć po 50 proc. podatku naliczonego? Czy faktura wystawiona na obu nabywców łącznie jest poprawna?

Faktura jest jednym z podstawowych elementów konstrukcji podatku od towarów i usług. Rola faktury jest niezmiernie istotna nie tylko z tytułu posiadania statusu podstawowego dokumentu księgowego, ale i z tytułu umożliwienia podatnikowi VAT odliczania podatku naliczonego. Ponieważ konstrukcja odliczania podatku naliczonego jest jednym z filarów systemu VAT, a faktura podstawowym dokumentem to umożliwiającym, stąd jej niezmiernie istotna funkcja.

Tym samym warto zastanowić się nad pytaniem Czytelnika i możliwością skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, kiedy to faktura wystawiona jest na dwóch nabywców. Z przepisów kodeksu cywilnego wiemy, że własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Również pożytki i przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów w takim samym stosunku, w jakim współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Jednak z tego nie wynika jeszcze uprawnienie podatników do odliczenia "wspólnego" podatku naliczonego.

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Szczegółowe zasady wystawiania faktur, dane, które powinny zawierać, oraz sposób i okres ich przechowywania zawarte zostały w rozdziale 4 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Przepis § 9 ust. 1 tego rozporządzenia określa minimalną zawartość faktury stwierdzającej dokonanie sprzedaży.

Jeśli więc faktura zawiera wszystkie wymagane elementy, jest prawidłowa. W przytoczonym przypadku, gdy dwaj nabywcy wspólnie kupują kserokopiarkę, z której będą w jednakowym stopniu korzystać, i ponoszą koszty zakupu po połowie (każda z firm 50 proc.), prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury VAT dokumentującej zakup przysługuje im również w równych częściach.

Należy zaznaczyć, że w dokumentacji dotyczącej podatku od towarów i usług spółki powinna znajdować się kserokopia oryginału faktury, na podstawie której dokonano odliczenia podatku naliczonego, wraz ze wskazaniem miejsca, w którym przechowywany jest oryginał faktury VAT, a także opisem odnośnie do procentowego udziału podatku naliczonego podlegającego odliczeniu.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.