Doradca Podatnika 21-22/2007 Obrót gospodarczy

Julia Chełmońska
prawnik,
specjalista prawa gospodarczego i prawa pracy

Jestem członkiem zarządu spółki z o.o., która ma zamiar dokonać podziału przez zawiązanie nowych spółek. Na czym taki podział polega i jakie w związku z tym obowiązki ciążą na zarządzie?

Podział spółek dotyczy spółek kapitałowych, a więc spółki akcyjnej oraz spółki z o.o. Nie może ulec podziałowi spółka akcyjna, jeżeli kapitał zakładowy nie został pokryty w całości. Nie może być dzielona spółka w likwidacji, która rozpoczęła podział majątku, ani spółka w upadłości. Podział spółki przez zawiązanie nowych spółek jest jednym z czterech sposobów podziału spółki przewidzianych przepisami kodeksu cywilnego (pozostałe to: podział przez przejęcie, podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki oraz podział przez wydzielenie).

Podział spółki z o.o. przez zawiązanie nowych spółek polega na tym, że na nowe spółki przechodzi cały majątek spółki dzielonej - za udziały nowych spółek, a dotychczasowa spółka przestaje istnieć. Wspólnicy dzielonej spółki obok udziałów spółek nowo zawiązanych mogą otrzymać dopłaty w gotówce w maksymalnej wysokości wynoszącej 10 proc. wartości nominalnej przyznanych udziałów spółki nowo zawiązanej (art. 529 § 3 k.s.h.).

Spółka dzielona sporządza na piśmie plan podziału, który musi być uzgodniony między spółką dzieloną a nowymi spółkami. Powinien on zawierać co najmniej:

• projekt uchwały o podziale
• typ, firmę i siedzibę każdej ze spółek uczestniczących w podziale
• stosunek wymiany udziałów lub akcji spółki dzielonej na udziały lub akcje spółek przejmujących lub spółek nowo zawiązanych
• wysokość ewentualnych dopłat
• zasady przyznania udziałów lub akcji w spółkach przejmujących lub nowo zawiązanych
• prawa przyznane przez spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane wspólnikom oraz osobom szczególnie uprawnionym w spółce dzielonej
• szczególne korzyści dla członków organów spółek i innych osób uczestniczących w podziale
• dokładny opis i podział składników majątku (aktywów i pasywów) oraz zezwoleń, koncesji lub ulg przypadających spółkom przejmującym lub spółkom nowo zawiązanym
• podział między wspólników dzielonej spółki udziałów lub akcji spółek przejmujących lub spółek nowo zawiązanych oraz zasady podziału.

Do planu podziału należy dołączyć: projekt uchwały o podziale i projekty umów spółek nowo zawiązanych, ustalenie wartości majątku spółki dzielonej na określony dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o ogłoszenie planu podziału, przejmowanej bądź spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, na określony dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o ogłoszenie planu połączenia, oświadczenie zawierające informację o stanie księgowym spółki z o.o., sporządzoną dla celów podziału na określony dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o ogłoszenie planu połączenia.

Plan powinien zostać poddany badaniu biegłego w zakresie poprawności i rzetelności. O zamiarze dokonania podziału spółki i przeniesienia jej majątku na spółki nowo zawiązane zarząd musi powiadomić wspólników dwukrotnie, w odstępie nie krótszym niż dwa tygodnie i nie później niż na sześć tygodni przed planowanym dniem powzięcia uchwały o podziale. Zawiadomienie powinno zawierać co najmniej: numer Monitora Sądowego i Gospodarczego, w którym dokonano ogłoszenia, i miejsce oraz termin, w którym wspólnicy mogą się zapoznać z dokumentami.

Zarządy spółki dzielonej i każdej spółki nowo zawiązanej w organizacji sporządzają pisemne sprawozdanie uzasadniające podział spółki, jego podstawy prawne i ekonomiczne, a zwłaszcza stosunek wymiany udziałów oraz kryteria ich podziału. Podział spółki przez zawiązanie nowych spółek wymaga uchwały zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia spółki dzielonej oraz uchwały wspólników każdej spółki nowo zawiązanej w organizacji powziętej większością trzech czwartych głosów, przedstawiających co najmniej połowę kapitału zakładowego, chyba że umowa albo statut spółki przewidują surowsze warunki (art. 541 § 2 k.s.h.).

Zarząd każdej ze spółek uczestniczących w podziale powinien zgłosić do sądu rejestrowego uchwałę o podziale spółki (art. 542 § 1 k.s.h.). W zgłoszeniu należy wskazać, czy spółka uczestnicząca w podziale jest spółką dzieloną, czy spółką nowo zawiązaną. Spółka dzielona zostaje rozwiązana w dniu wykreślenia jej z rejestru bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego.

Za zobowiązania przypisane w planie podziału spółce przejmującej lub spółce nowo zawiązanej pozostałe spółki, na które został przeniesiony majątek spółki dzielonej, odpowiadają solidarnie przez trzy lata od dnia ogłoszenia o podziale. Odpowiedzialność ta jest ograniczona do wartości aktywów netto przyznanych każdej spółce w planie podziału (art. 546 § 1 k.s.h.).

Członkowie zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej oraz likwidatorzy spółek uczestniczących w podziale odpowiadają wobec wspólników tych spółek solidarnie za szkody wyrządzone działaniem lub zaniechaniem, sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy albo statutu spółki, chyba że nie ponoszą winy. Spółki nowo zawiązane wstępują z dniem podziału w prawa (zezwolenia, koncesje oraz ulgi, pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej) i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.