Doradca Podatnika 21-22/2007 Podatek dochodowy

Edyta Koślacz
konsultant podatkowy w Biurze Doradztwa i Rozliczeń Podatkowych "Oleńka"

Czy w świetle przepisów o podatku dochodowym możliwe jest wykorzystanie przez podatnika nabytego uprzednio towaru handlowego na bieżące potrzeby prowadzonego przedsiębiorstwa? Jak udokumentować takie zdarzenie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów?

Sytuacja przekazania kupionego towaru handlowego na potrzeby funkcjonowania działalności firmy jest dość często spotykana w praktyce gospodarczej. Najogólniej mówiąc, następuje tu przekazanie zakupionych przez podatnika towarów handlowych i zaewidencjonowanych jako towar handlowy na bieżące potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.

Omawiana czynność ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, stąd powinna znaleźć odzwierciedlenie w kosztach uzyskania przychodu. Z taką sytuacją możemy się spotkać np. wtedy, kiedy podatnik prowadzący stację paliw wykorzystuje paliwo do napędu samochodów będących środkami trwałymi w firmie. Innym przykładem może być sytuacja, w której podatnik zajmuje się sprzedażą materiałów biurowych i część nabytego towaru przekazuje na potrzeby funkcjonowania prowadzonego biura.


Innym przykładem, dość ciekawym, jest przekazanie roślin na potrzeby wystroju biura przez podatnika zajmującego się handlem roślinami doniczkowymi. Procedura postępowania w przypadku przekazania towaru handlowego na wewnętrzne potrzeby firmy jest następująca:

• po pierwsze, nabyty przez podatnika towar handlowy jako przeznaczony do dalszej sprzedaży podlega zaewidencjonowaniu w kolumnie 10 podatkowej księgi przychodów i rozchodów - "Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu".
• po drugie, została podjęta decyzja, że część z zakupionego towaru zostanie przekazana na potrzeby wewnętrzne, bieżące prowadzonej działalności.

Przekazanie towaru handlowego na potrzeby bieżącej działalności firmy to innymi słowy przekwalifikowanie towaru handlowego na pozostały wydatek. űeby prawidłowo udokumentować opisane czynności, należy po pierwsze sporządzić odpowiednią na tę okoliczność dokumentację, a po drugie dokonać stosownych korekt zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.


W tym celu należy odnieść się do przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Jak wynika z regulacji zawartych w § 12 ust. 1 rozporządzenia, zapisy w księdze dokonywane są w języku polskim i w walucie polskiej, w sposób staranny, czytelny i trwały, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów.

W konsekwencji oznacza to, że podatnik ma obowiązek sporządzić dowód księgowy zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 2 w powiązaniu z § 13 pkt 5 rozporządzenia. Dokument sporządzony przez podatnika powinien zawierać co najmniej:

• wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy. W przypadku przekazania towaru na potrzeby prowadzonej działalności należy wskazać tylko dane dotyczące przedsiębiorcy,
• datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, której dowód dotyczy. Jeżeli data dokonania operacji gospodarczej odpowiada dacie wystawienia dowodu, wystarcza podanie jednej daty. W przedstawionej sprawie będzie to data przekazania towaru na bieżące potrzeby firmy,
• przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przedmiot operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych. Przedmiotem operacji gospodarczej jest omawiane przekazanie towaru handlowego na bieżące funkcjonowanie firmy,
• podpisy osób uprawnionych do prawidłowego udokumentowania operacji gospodarczych.

Na podstawie sporządzonego dokumentu księgowego podatnik ma obowiązek dokonać stosownych zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Kolejność czynności księgowych będzie zgodna z procedurą: z kolumny 10 podatkowej księgi przychodów i rozchodów księgi: "Zakup towarów handlowych i materiałów według cen zakupu" należy wyksięgować wartość towaru przekazywanego na potrzeby firmy. Zapisów należy dokonać na czerwono (lub ze znakiem minus).

Wartość towaru trzeba wystornować z kolumny 10 w momencie jego pobrania do bieżącej działalności. Wartość wyksięgowanego towaru handlowego należy następnie wykazać w kolumnie 14 księgi "Pozostałe wydatki" jako wydatek związany z ogólnym funkcjonowaniem firmy. Ponadto w kolumnie "Uwagi" warto zamieścić informację, że w odniesieniu do konkretnego dokumentu zakupu nastąpiło przekwalifikowanie towaru na pozostały wydatek. Warto przy okazji zaznaczyć, że opisane tu zdarzenie gospodarcze nie będzie związane z koniecznością rozliczania VAT.

Przekazanie przez podatnika towaru należącego do jego przedsiębiorstwa na potrzeby bieżącego funkcjonowania firmy nie powoduje obowiązku podatkowego w zakresie VAT. Czynność wewnętrznego przekazania towarów na potrzeby firmy zostaje poza zakresem działania ustawy o VAT, stąd też dla celów udokumentowania przedstawionej sytuacji nie jest wystawiana faktura wewnętrzna w rozumieniu ustawy o VAT.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.