Doradca Podatnika 21-22/2007 Prawo pracy

Ewa Paczkowska
specjalistka w zakresie prawa pracy

Czy dopuszczalne jest wypłacanie pracownikowi wynagrodzenia w innej formie niż pieniężna?

Tak. Wypłata wynagrodzenia w innej formie niż pieniężna jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy przewidują to ustawowe przepisy prawa pracy lub układ zbiorowy pracy. Ponieważ powszechnym miernikiem wartości i ogólnym środkiem wymiany jest pieniądz, to zasadą jest, że wynagrodzenie za pracę powinno być wypłacone w pieniądzu. Gotówkowa forma wypłaty wynagrodzenia została przewidziana w art. 3 ust. 1 ratyfikowanej przez Polskę konwencji nr 95 MOP z 1 lipca 1949 r., który zakazuje wypłaty wynagrodzenia w postaci weksli, czeków, bonów, kuponów, akcji, obligacji i we wszystkich innych formach reprezentujących pieniądz. Odstępstwo od zasady gotówkowej formy wynagrodzenia mogą wprowadzać ustawy lub układy zbiorowe pracy.

Najczęściej przepisy wprowadzają jako część wynagrodzenia jego formę naturalną w postaci towarów produkowanych przez pracodawcę (np. węgiel, samochody, lodówki itp.) lub świadczonych usług, zwanych deputatami. Jednak ta forma wypłaty wynagrodzenia traci obecnie na znaczeniu. Pracodawca nie może swobodnie dokonywać zamiany formy świadczenia, wypłacać go w naturze zamiast w pieniądzu, i odwrotnie - w formie pieniężnej w miejsce deputatu (wyrok SN z 18 kwietnia 1991 r., sygn. akt I PR 428/90, Rejent 1991, z. 5, s. 147). Przy wypłacie wynagrodzenia obowiązuje też zasada walutowości. Wynagrodzenie za pracę wypłacane jest w walucie polskiej.

Dopuszczalna jest jednak również wypłata wynagrodzenia w walucie obcej. Dotyczy to głównie wynagrodzenia otrzymywanego za pracę wykonywaną za granicą. Od zasady walutowości jest wiele wyjątków. Jej podstawowe znaczenie prawne polega na tym, że w razie wątpliwości co do waluty, w jakiej ma być wypłacone wynagrodzenie za pracę, domniemanie przemawia za walutą polską.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.