|
||||||||
|
||||||||
Zobacz także
|
Opinia biegłego jako dowód w postępowaniu podatkowym
Tomasz Niewęgłoski
doktorant na Wydziale Prawa KUL W toku prowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy na podstawie art. 197 Ordynacji podatkowej może powołać biegłego, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Nie ulega wątpliwości, że organ ma obowiązek powołać biegłego w przypadku, gdy dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub jego oceny niewystarczająca jest wiedza ogólna bądź doświadczenie życiowe pracownika organu prowadzącego postępowanie. Co powołanie biegłego wnosi do sprawy? W postępowaniu podatkowym dowód z opinii biegłego przeprowadza się z urzędu lub na wniosek strony, gdy dla rozstrzygnięcia sprawy wymagane są specjalne wiadomości. O konieczności jednak jego przeprowadzenia decyduje organ podatkowy. WAŻNE
Organ podatkowy nie jest związany wnioskiem strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Jednak odmawiając przeprowadzenia takiego dowodu, powinien uzasadnić fakt, że dana okoliczność może być ustalona w sposób niebudzący wątpliwości na podstawie innych dokumentów. Udział biegłego w sprawie i wydanie przez niego opinii w sprawie są konieczne, gdy przewiduje to inny przepis prawa. Zgodnie z treścią poszczególnych ustaw podatkowych biegły w osobie rzeczoznawcy jest nieodzowny dla ustalenia wartości rynkowej rzeczy bądź prawa majątkowego. Jeżeli strona sama nie określi wartości rzeczy lub prawa majątkowego bądź określi tę wartość w wysokości odbiegającej od wartości rynkowej albo nie wyjaśni okoliczności, które wpłynęły na jej wysokość, wówczas organ podatkowy powołuje biegłego. Takie rozwiązanie, czyli obligatoryjny dowód w postaci opinii biegłego, przewidują przepisy:
Dopuszczalne jest też wykorzystanie opinii biegłego jako pomocy w ustalaniu rzeczywistego obrazu rachunkowości prowadzonej przez podatnika. Opinia biegłego może okazać się nieodzowna dla wskazania cech towaru, które umożliwią jego zakwalifikowanie do odpowiedniej kategorii przez urząd statystyczny, co - jak wiadomo - często wpływa na formę i wysokość opodatkowania. WAŻNE
O powołaniu biegłego w danej sprawie rozstrzyga organ podatkowy, wydając postanowienie. Na postanowienie o powołaniu biegłego lub o odmowie jego powołania nie przysługuje stronie zażalenie. Rozstrzygnięcie w tym zakresie może być zatem kwestionowane przez stronę dopiero w odwołaniu od decyzji. Jeżeli w postępowaniu podatkowym mamy do czynienia z dwoma opiniami dotyczącymi tego samego zagadnienia, których treść jest ze sobą sprzeczna, organ podatkowy dokona ich oceny. Należy podkreślić, że opinia biegłego jest jedynie jednym z dowodów, za pomocą którego ustalany jest stan faktyczny w konkretnej sprawie. Podobnie jak inne dowody, opinia biegłego nie wiąże organu podatkowego i nie rozstrzyga o rozpatrzeniu sprawy. Ocena wartości dowodowej opinii i jej przydatności dla rozstrzygnięcia w sprawie należy do organu podatkowego. To organ podatkowy, a nie biegły wydający opinie jest organem powołanym w postępowaniu dla rozstrzygnięcia sprawy. Biegły nie może też zostać powołany w celu ustalenia obowiązującego prawa oraz jego interpretacji. Stosowanie prawa należy do organów podatkowych i nikt nie może zastąpić organu w tej roli. Dotyczy to również innych niż prawo podatkowe dziedzin prawa. Dla określenia stanu faktycznego sprawy często niezbędne jest zinterpretowanie przez organ podatkowy pojęć z zakresu prawa handlowego, cywilnego czy karnego. Występowanie takich powiązań nie oznacza, że dla ustalenia znaczenia terminu zaczerpniętego np. z prawa cywilnego konieczne jest skorzystanie z usług biegłego. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują, że organy podatkowe działają na podstawie prawa. Oznacza to, że również w zakresie dziedzin innych niż prawo podatkowe organ podatkowy zachowuje swoje uprawnienia. WARTO WIEDZIEĆ
Tylko organ podatkowy może zwrócić się (na wniosek strony bądź z urzędu) do biegłego o wydanie opinii w sprawie. Dlatego stwierdzić należy, że charakteru dowodu z opinii biegłego nie mają opinie złożone przez stronę w trakcie postępowania, a sporządzone przed jego wszczęciem bądź poza toczącym się postępowaniem podatkowym. Dowód taki w świetle przepisów Ordynacji podatkowej ma charakter dokumentu prywatnego. Przedmiotem opinii biegłego mogą być tylko okoliczności, które dotyczą stanu faktycznego sprawy.
Podstawa prawna
WARTO WIEDZIEĆ
Obecnie w Sejmie posłowie pracują nad projektem ustawy o biegłych w postępowaniu sądowym oraz w innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw (druk sejmowy nr 1286). Nowa ustawa ma unormować w sposób kompleksowy zasady wydawania opinii przez biegłych - niezależnie od rodzaju postępowania, w którym oni występują. Ma ona ponadto stworzyć mechanizmy pozwalające na dobór fachowych, odpowiedzialnych i bezstronnych osób do wykonywania obowiązków biegłych w postępowaniu sądowym. We wszystkich postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw wybór biegłych będzie następował wyłącznie z listy prowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości. Wpis na listę biegłych będzie mogła uzyskać osoba spełniająca określone wymogi po przejściu złożonego procesu kwalifikacyjnego. Tryb uzyskiwania wpisu na listę biegłych ma zapobiec wpisywaniu osób przypadkowych, bez kwalifikacji zarówno zawodowych, jak i etycznych oraz ma zapewnić właściwą kontrolę i weryfikację osób ubiegających się o taki wpis, a także osób już wpisanych na listę biegłych. Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
|
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
|
||||||
|
||||||||
