Doradca Podatnika 21-22/2007 VAT

Prawo do odliczenia VAT w Trybunale Konstytucyjnym

22 maja br. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę dotyczącą prawa pozbawienia odliczenia VAT części podatników, który nabywali produkty rolne od rolników ryczałtowców. Chodziło o art. 33b ust. 4 pkt 3 starej ustawy o VAT z 1993 r. (Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm.). Przepis ten ustanawiał trzy warunki skorzystania z odliczenia VAT w przypadku nabycia produktów rolnych.

 Jednym z nich było podanie w dokumencie poświadczającym dokonanie zapłaty na rachunek bankowy rolnika numeru i daty wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych. TK stwierdził, że art. 33b ust. 4 pkt 3 ustawy o VAT z 1993 roku w zakresie, w jakim pozbawiał prawa do odliczania VAT podatników dokonujących przedpłaty rolnikowi ryczałtowemu za produkty rolne przed wystawieniem faktury VAT, był niezgodny z Konstytucją RP. Istota konstrukcji VAT opiera się na zasadzie: opodatkowanie - odliczenie.

Wszelkie korzystne dla podatnika konsekwencje wynikające z koncepcji neutralności VAT są traktowane jako fundamentalne prawo podatnika, nie zaś jako jego przywilej. Ustawodawca posłużył się nadmiernym formalizmem ograniczającym swobodę kształtowania umowy sprzedaży. (Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 maja 2007 r., sygn. akt SK 36/06)

Zwrot VAT na bieżąco, ale tylko przy bezbłędnym wniosku

Przedsiębiorcy, którzy złożą wniosek o zwrot VAT zapłaconego w cenie kupionych w Polsce towarów i usług, dostaną pieniądze bez opóźnień. Pod warunkiem jednak, że wniosek będzie kompletny i bez błędów. Niestety, przedsiębiorcy, którzy po kilku latach otrzymają zwrot VAT, nie mogą liczyć na odsetki za zwłokę. Takiej możliwości nie przewiduje bowiem rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. z 2004 r. nr 89, poz. 851).

Sankcja w VAT nie jest środkiem specjalnym

Dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie jest środkiem specjalnym, o którym mowa w art. 27 VI dyrektywy. Jest ono sankcją administracyjną mającą na celu dyscyplinowanie podatników - orzekł WSA w Olsztynie 12 kwietnia br. (I SA/Ol 21/07). WSA w Olsztynie stwierdził, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie jest środkiem specjalnym. W ocenie sądu nie jest ono również podatkiem obrotowym ani podatkiem od towarów i usług, ponieważ jest ustalane obok zobowiązania podatkowego, a nie w jego ramach. Ma cechy kary pieniężnej i stosowane jest dopiero w razie naruszenia przez podatnika zasad rozliczania VAT. Należy więc je uznać za sankcję administracyjną, która pełni funkcje dyscyplinujące podatników. Podobne środki dyscyplinujące występują w innych państwach UE, a brak w I i VI dyrektywie przepisów ich dotyczących oznacza, że państwa członkowskie mogą samodzielnie regulować te kwestie.

Kody na fakturach usprawnią rozliczenia

Doradcy podatkowi chcą, by na fakturach VAT pojawiły się kody kreskowe. Usprawniłoby to proces wprowadzania faktur do komputera. Wprowadzenie kodów kreskowych na faktury VAT usprawniłoby ich rejestrację przez doradców podatkowych. Pozwoliłoby to na przeniesienie informacji z faktury VAT do komputera za pomocą skanera. Na wdrożeniu kodów skorzystaliby wszyscy: doradcy, producenci oraz klienci. Jednak aby wdrożyć projekt w życie, doradcy muszą jednak przekonać do niego producentów oprogramowania.

oprac. Edyta Janeczek