Doradca Podatnika 21-22/2007 VAT

Tomasz Adamiec
prawnik w Kancelarii Doradztwa Prawnego

Prowadzę działalność podlegającą opodatkowaniu VAT. W marcu 2005 r. nabyłem samochód osobowy o dopuszczalnej ładowności mniejszej niż określona w art. 86 ust. 3 ustawy o VAT, a następnie odliczyłem podatek naliczony powstały przy nabyciu tego samochodu. Kupiony pojazd został wprowadzony do ewidencji środków trwałych i wykorzystywałem go przez okres dłuższy niż sześć miesięcy dla celów związanych bezpośrednio z prowadzeniem działalności gospodarczej (opodatkowanej). Teraz chcę sprzedać ten samochód przedsiębiorcy, który będzie go wykorzystywał do wykonywania czynności opodatkowanych. W związku z tym mam pytanie: czy w przypadku sprzedaży samochodu osobowego, który następnie nabywca wykorzysta do prowadzenia działalności gospodarczej, ja jako sprzedający jestem obowiązany do odprowadzenia podatku należnego z tytułu sprzedaży ww. pojazdu, przy którego nabyciu odliczyłem podatek naliczony? Czy w takiej sytuacji będę zobowiązany do dokonania korekty odliczonej kwoty podatku naliczonego?

Zasady dotyczące odliczenia podatku naliczonego zostały określone przez ustawodawcę w art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT). Stosownie do art. 86 ust. 3 tej ustawy podatnik w przypadku nabycia samochodów osobowych o dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 3,5 tony może odliczyć 60 proc. kwoty podatku określonego w fakturze, jednakże nie więcej niż 6000 zł (wedle przepisów uprzednio obowiązujących było to 50 proc. podatku określonego w fakturze, ale nie więcej niż 5000 zł).

Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku dostawę samochodów osobowych i innych pojazdów osobowych, przez podatników, którym przy ich nabyciu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 3 i 5 ustawy o VAT, jeżeli samochody i pojazdy te są towarami używanymi w rozumieniu art. 43 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, tj. ich okres użytkowania przez podatnika dokonującego dostawy wyniósł co najmniej sześć miesięcy.


Roczna korekta, w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.

Stosownie natomiast do art. 91 ust. 7 ustawy o VAT, jeżeli podatnik miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się to prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi, to jest on obowiązany do dokonania korekty, o której mowa w ust. 1-5 przytaczanego artykułu.

Z kolei korekty tej dokonuje się w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż (art. 91 ust. 5 ustawy o VAT). Gdy w okresie dokonania korekty nastąpi sprzedaż, o której mowa w art. 91 ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT, do obliczenia korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi lub niepodlegającymi opodatkowaniu.

Sprzedaż samochodu przez Czytelnika była sprzedażą towaru używanego w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem była zwolniona z podatku. Ponadto zaistniała u Pana okoliczność zmieniająca prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od samochodu wykorzystywanego w związku z czynnościami opodatkowanymi. Stwierdzić zatem należy, iż sprzedaż samochodu przez Czytelnika spełnia przesłanki, które ustanawiają obowiązek dokonania przedmiotowej korekty, tj. skorygowania VAT naliczonego przy zakupie samochodu.

 Jako że używany przez podatnika samochód został sprzedany w drugim roku od oddania do użytkowania, zachowuje on prawo dokonania odliczenia podatku naliczonego przy zakupie środka trwałego, ale w części dotyczącej okresu wykorzystania go do celów związanych z czynnościami opodatkowanymi. Natomiast od momentu dokonania sprzedaży samochodu bez opodatkowania podatkiem od towarów i usług Czytelnik traci prawo odliczenia podatku naliczonego w części dotyczącej pozostałego pięcioletniego okresu korekty.

Obowiązany jest on dokonać stosownej korekty czterech piątych całej kwoty podatku odliczonego przy zakupie samochodu, gdyż za pierwszy rok użytkowania, tj. 2005, dysponował prawem do odliczenia jednej piątej podatku naliczonego przy zakupie przedmiotowego towaru. Jednocześnie, w myśl art. 91 ust. 5 ustawy o VAT, Czytelnik ma obowiązek jednorazowo skorygować odliczony podatek - dokonać korekty - w deklaracji VAT-7 za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.