Doradca Podatnika 21-22/2007 VAT

Piotr Ostrowski
pracownik organów skarbowych

Aby podatnik mógł zastosować preferencyjną stawkę 0-proc. VAT przy wewnątrz- wspólnotowej dostawie towarów, musi posiadać w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem tej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone nabywcy. Dowodami takimi są dokumenty, które łącznie powinny potwierdzać dostarczenie towarów nabywcy.

Przede wszystkim wyjaśnijmy, co rozumie się przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Otóż, co do zasady, jest to wywóz towarów z terytorium kraju (dokonanie dostawy) na terytorium państwa członkowskiego Unii inne niż terytorium kraju. W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów stawka VAT wynosi 0 proc.

Oczywiście wprowadzone zostały warunki, które podatnik musi spełnić, aby mieć prawo do zastosowania zerowej stawki podatku. Warunkiem jest, aby podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacji podatkowej dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej (odpowiednik VAT w krajach Unii). Podatnik musi podać zarówno ten numer, jak i swój NIP na fakturze.

Drugim warunkiem jest posiadanie, poza przedłożeniem deklaracji VAT-7 za dany okres rozliczeniowy, w którym była dostawa, dowodów, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.

Podkreślić należy, iż to dokumenty łącznie powinny potwierdzać dostawę, i nie oznacza to, że podatnik powinien posiadać łącznie dokumenty wymienione w przepisie. Dowodami takimi są następujące dokumenty:

• dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika odpowiedzialnego za wywóz towarów, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego,
• kopia faktury,
• specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku.

Jeżeli wywóz towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy będzie dokonany bezpośrednio przez podatnika lub przez jego nabywcę, przy użyciu własnego środka transportu, podatnik oprócz kopii faktury i specyfikacji powinien posiadać dokument zawierający co najmniej:

• dane podatnika dokonującego dostawy oraz nabywcy tych towarów,
• adres, na który przewożone są towary, gdy jest inny niż adres siedziby nabywcy,
• określenie towarów i ich ilości,
• potwierdzenie przyjęcia towarów przez nabywcę do miejsca docelowego,
• rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym są wywożone towary.

Wiadomo, że przy wywozie samodzielnym nie ma dokumentów przewoźnika (listy przewozowe CMR) i z tego względu podatnik powinien posiadać powyższe dane, które wskazywałyby na faktyczny wywóz tych towarów.

Czasami od okoliczności faktycznych danej transakcji będzie zależeć, jakie dokumenty tak naprawdę jednoznacznie potwierdzą wywóz towarów i dostarczenie ich do nabywcy. Niekiedy może się zdarzyć, że wymienione dokumenty nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia towarów nabywcy. Wtedy dodatkowymi dowodami mogą być inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrz- wspólnotowa, w szczególności:

• korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie,
• dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu,
• dokument potwierdzający zapłatę za towar,
• dowód potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

Jeżeli podatnik później (po złożeniu deklaracji za dany okres, w której wykazał tę dostawę jako dostawę na terytorium kraju) otrzyma dokumenty, dowody potwierdzające wywóz towarów z terytorium kraju i dostarczenie ich do nabywcy, ma prawo do dokonania korekty złożonej deklaracji podatkowej. Czyli podatnik koryguje deklarację, w której wykazał, przy braku dowodów wywozu, tę dostawę jako dostawę krajową.

Może się zdarzyć, że urząd skarbowy w czasie kontroli podatkowej uzna, iż dowody nie wskazują jednoznacznie na dostawę wewnątrzwspólnotową. Podatnik powinien wtedy próbować uzyskać od swojego kontrahenta dodatkowe dokumenty, świadczące, że otrzymał on dostarczany towar. Czasami podatnik ma inne dokumenty, które świadczą (choćby pośrednio) o wywozie towarów. Powinien złożyć je w toku postępowania podatkowego jako dowody w sprawie.

Dodatkowo w trakcie postępowania podatkowego podatnik może składać wnioski dowodowe na okoliczność dokonanej transakcji, w szczególności może złożyć wniosek do organów podatkowych, by wystąpiły do administracji podatkowej kraju właściwego dla kontrahenta o przeprowadzenie kontroli u nabywcy. Kontrola może potwierdzić, że dostawa miała faktycznie miejsce, a nabywca zadeklarował tę dostawę u siebie jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów i rozliczył z tego tytułu podatek. Jedyną przeszkodą może tu być mała kwota transakcji, organy podatkowe mogą występować z pytaniem do innych krajów dopiero, gdy sprzedaż przekracza pewną minimalną wartość.

WNIOSKI
Reasumując, z posiadanych przez podatnika dokumentów czy dowodów musi jednoznacznie wynikać, że nastąpiła dostawa do innego kraju Unii.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.