zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Świadczenia w naturze

Sławomir Dziudzik
doradca podatkowy TaxAll Sp. z o.o.

Zdarza się, że pracodawca postanawia, oprócz stałego, ustalonego w umowie o pracę wynagrodzenia, dodatkowo wynagrodzić pracownika. Może to zrobić w formie pieniężnej premii lub poprzez świadczenie w naturze. W tym drugim przypadku może pojawić się problem z określeniem wartości pieniężnej na potrzeby ewidencji.

Świadczenia w naturze często traktowane są przez pracodawców jako narzędzie dodatkowej motywacji dla pracownika. Mogą występować pod różnymi postaciami - może to być udostępnienie lokalu mieszkalnego, codziennie wydawane w piekarni produkty tego zakładu, mogą to być towary, którymi pracodawca handluje, a może to być, wreszcie, specjalnie zakupiony towar lub usługa tylko dla tego pracownika, z myślą o nim.

WAŻNE
Wartość pieniężna świadczeń w naturze, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest przychodem pracownika ze stosunku pracy.

WARTOŚĆ PIENIĘŻNA ŚWIADCZENIA

Świadczenie w naturze wydane lub zrealizowane na rzecz pracownika musi znaleźć odzwierciedlenie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Prawidłowe postępowanie w przypadku takich świadczeń polega na ustaleniu ich wartości pieniężnej i zaewidencjonowaniu w księdze.

Ustalona wartość pieniężna świadczenia w naturze posłuży nie tylko do zaksięgowania tego zdarzenia gospodarczego, ale również do ustalenia podstawy obliczenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Zgodnie bowiem z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o PIT z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Świadczenia w naturze nie są więc wyłączone z oskładkowania.

WAŻNE
Wartość świadczenia w naturze księguje się w kol. 13 "Wynagrodzenia w gotówce i w naturze" podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zaewidencjonowaniu podlega wartość brutto (wraz z częścią składek na ubezpieczenie społeczne finansowanych ze środków pracownika).

Zgodnie z objaśnieniami stanowiącymi załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, wynagrodzenia w naturze, jeżeli ich przedmiotem są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej pracodawcy, ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców, a w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu, stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Bardziej szczegółowe ustalenie wartości pieniężnej świadczeń w naturze omawia § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Mianowicie wartość pieniężną przekazanych pracownikowi świadczeń w naturze ustala się w wysokości ekwiwalentu pieniężnego określonego w przepisach o wynagradzaniu. Dopiero w razie braku takich przepisów w danym zakładzie pracy wartość pieniężną świadczeń w naturze ustala się zgodnie z omówionymi niżej zasadami.

WARTOŚĆ ZALEŻY OD RODZAJU ŚWIADCZENIA

Zajmijmy się więc analizą powyższego przepisu na potrzeby omawianego zdarzenia gospodarczego, pamiętając, że ustalona wartość pieniężna będzie wartością ewidencjonowaną w księdze, a także podstawą do ustalenia wartości składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Aby zrobić to dokładnie i przejrzyście, należy rozpatrzyć niektóre rodzaje świadczeń. 1. Jeżeli przedmiotem świadczenia będą rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej pracodawcy, wartość świadczeń w naturze ustalamy według cen stosowanych wobec innych odbiorców niż pracownicy.

WAŻNE
W piekarni pracodawca wydaje codziennie pracownikom produkowane przez siebie pieczywo. Świadczeniem w naturze będzie wartość pieniężna tego pieczywa, otrzymywanego nieodpłatnie przez każdego pracownika, ustalona według cen stosowanych przez pracodawcę wobec swoich odbiorców. Obliczona w ten sposób wartość pieniężna będzie również podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla pracowników.

2. Jeżeli przedmiotem świadczenia będą usługi zakupione przez pracodawcę, wówczas wartość pieniężną tych świadczeń w naturze ustala się według cen ich zakupu.

WARTO WIEDZIEĆ
Pracodawca postanowił pracownikowi w nagrodę zafundować kilkudniową wycieczkę. Wartość zakupionej wycieczki pracodawca powinien zaksięgować w kol. 13 księgi, a także wliczyć ją do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne tego pracownika.

3. Przedmiotem świadczenia w naturze może być również udostępnienie lokalu mieszkalnego pracownikowi. W takiej sytuacji wartość pieniężną świadczenia ustala się w zależności od rodzaju lokalu: a) dla lokali spółdzielczych typu lokatorskiego i własnościowego wartość pieniężną świadczenia stanowi wysokość czynszu obowiązującego dla tego lokalu w danej spółdzielni mieszkaniowej,

WAŻNE
Pracodawca wynajął dla swego pracownika mieszkanie spółdzielcze typu własnościowego. Oczywiście pracownik ma stałe miejsce zamieszkania poza miejscowością, w której znajduje się wynajęte mieszkanie. Podpisana została odpowiednia umowa między pracodawcą a pracownikiem, zgodnie z którą pracodawca zobowiązał się ponosić koszty w wysokości 1000,00 zł. Pracownik za to mieszkanie płaci czynsz w wysokości 320,00 zł. Wartość pieniężną świadczenia w naturze stanowi kwota 320,00 zł. Taką też kwotę pracodawca ma obowiązek zaksięgować w kol. 13 księgi, a także wliczyć do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne tego pracownika.

b) dla lokali komunalnych - wartość pieniężną świadczenia w naturze stanowi wysokość czynszu wyznaczonego dla tego lokalu przez gminę, c) dla lokali własnościowych (oprócz wymienionych pod lit. a), a także dla domów stanowiących własność prywatną - wartość pieniężną świadczenia w naturze określa się według zasad i stawek dla mieszkań komunalnych na danym terenie, a w miastach - w danej dzielnicy,

WAŻNE
Zgodnie z umową zawartą pomiędzy zakładem pracy a właścicielem domu jednorodzinnego pracodawca zobowiązał się ponosić odpłatność za jego wynajęcie w wysokości 1500,00 zł. W domu tym będzie mieszkał jeden z pracowników, otrzymujący od pracodawcy świadczenie w naturze, którego wartość pieniężna wynosi tyle, ile czynsz określony według zasad i stawek przewidzianych dla mieszkań komunalnych na danym terenie, a w miastach - w danej dzielnicy.

d) dla pokoi hotelowych - wartość pieniężną świadczenia w naturze określa się w wysokości faktur wystawionych przez hotel.

UWAGI NA TEMAT KSIĘGOWANIA

Należy wspomnieć, że od świadczeń w naturze pracodawca odprowadza nie tylko składki na ubezpieczenia społeczne, ale również na ubezpieczenie zdrowotne.

Podstawą składki jest wtedy wartość pieniężna świadczenia pomniejszona o kwoty składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i chorobowe) finansowane przez pracowników i potrącone z ich środków. Przy księgowaniu świadczeń w naturze należy zwrócić uwagę na jeszcze jeden istotny fakt. Otóż może zaistnieć sytuacja, że poprzez zaksięgowanie, w kol. 13 księgi, wydatków w naturze jako wynagrodzeń może nastąpić podwójne księgowanie kosztów w sytuacji, kiedy przedmiot świadczenia wchodzi w zakres prowadzonej przez pracodawcę działalności.

W celu uniknięcia ponownego ujęcia kosztów należy skorygować sumę poniesionych w roku podatkowym kosztów uzyskania przychodów. Zawyżenie wydatków koryguje się poprzez zmniejszenie kosztów uzyskania o wartość wynagrodzeń w naturze w tej części, w której wydatki (koszty) związane z tymi wynagrodzeniami zostały zaksięgowane w innych kolumnach księgi przychodów i rozchodów. Zazwyczaj koszty takie będą księgowane w kol. 10, określającej wartość zakupu towarów handlowych i materiałów.

Podstawa prawna
  •  art. 12 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.)
  •  pkt 13 objaśnień do rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów - załącznik nr 1 do ustawy (Dz.U. nr 152, poz. 1475 ze zm.)
  •  § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.)



Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Hotelarz