Doradca Podatnika 23-24/2007 Rachunkowość

Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim z 16 marca 2007 r. (US I/1-415/2/2007)

Właściwym dowodem źródłowym dokumentującym zakup koni od rolników ryczałtowych będzie faktura VAT-RR, czyli dowód zewnętrzny własny przekazany w oryginale kontrahentom. Podatnik prowadzi działalność gospodarczą polegającą na zakupie koni, które następnie są ubijane i transportowane do kontrahenta. Zakupu koni podatnik dokonuje na rynkach bądź wprost z gospodarstw rolnych. W praktyce częste są sytuacje, gdy rolnik ryczałtowy odmawia podania swoich danych, ponieważ nie zgadza się na transakcję bezgotówkową lub nie posiada rachunku bankowego.

Pytanie podatnika

Czy dopuszczalne jest dokumentowanie zakupu żywych zwierząt (koni) na podstawie dowodu wewnętrznego?

Odpowiedź Urzędu

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o rachunkowości do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy wprowadzić, w postaci zapisu, każde zdarzenie, które nastąpiło w tym okresie sprawozdawczym. Podstawą zapisów w księgach rachunkowych, zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, są dowody księgowe potwierdzające dokonanie operacji gospodarczej, zwane dalej dowodami źródłowymi:

1. zewnętrzne obce - otrzymane od kontrahentów,
2. zewnętrzne własne - przekazywane w oryginale kontrahentom,
3. wewnętrzne - dotyczące operacji wewnątrz jednostki. Stosownie do art. 20 ust. 4 ustawy o rachunkowości, w przypadku uzasadnionego braku możliwości uzyskania zewnętrznych obcych dowodów źródłowych, kierownik jednostki może zezwolić na udokumentowanie operacji gospodarczej za pomocą księgowych dowodów zastępczych, sporządzonych przez osoby dokonujące tych operacji.

Nie może to jednak dotyczyć operacji gospodarczych, których przedmiotem są zakupy opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz skup metali nieżelaznych od ludności. Podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.) wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów.

Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy. Na gruncie przytoczonych przepisów ustawy o rachunkowości tut. organ stwierdza, iż właściwym dowodem źródłowym dokumentującym zakup koni od rolników ryczałtowych będzie faktura VAT-RR, czyli dowód zewnętrzny własny przekazany w oryginale kontrahentom, o czym mówi art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowości.

Zatem w omawianym przypadku nie będzie miał zastosowania art. 20 ust. 4 ustawy o rachunkowości, ponieważ udokumentowanie operacji gospodarczej księgowym dowodem zastępczym następuje w przypadku uzasadnionego braku możliwości uzyskania zewnętrznych obcych dowodów źródłowych. W przedmiotowym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z transakcjami, które winny być udokumentowane zewnętrznymi obcymi dowodami źródłowymi, gdyż dokonuje się ich z rolnikami ryczałtowymi, z którymi operacje gospodarcze potwierdza się fakturami VAT-RR, czyli dowodami zewnętrznymi własnymi.

Wnioski

Dokonując zakupu produktów rolnych od rolnika ryczałtowego, jako podatnik czynny VAT, powinien Pan zgodnie z art. 116 ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług wystawić w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie, a jej oryginał przekazać dostawcy. W myśl ust. 2 ww. artykułu faktura dokumentująca nabycie produktów rolnych powinna być oznaczona jako "Faktura VAT-RR" i zawierać dane enumeratywnie wymienione w omawianym przepisie.