Doradca Podatnika 23-24/2007 VAT

Juliusz Kamiński
pracownik organów skarbowych

Jesteśmy wydawcą książek i czasopism. Przy ich dystrybucji współpracujemy m.in. z podmiotami, które korzystają z usług świadczonych przez Pocztę Polską. Do pewnego momentu usługi te przy refakturowaniu na naszą rzecz były dokumentowane fakturami, w których nie była wykazywana kwota VAT (dystrybucję książek i czasopism kwalifikowano jako ,,Usługi świadczone przez pocztę państwową" o symbolu 64.11 w PKWiU, czyli usługi zwolnione z VAT). Ostatnio dowiedzieliśmy się, że refakturowanie będzie opodatkowane 22-proc. stawką VAT. Czy będzie nam przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur, w których zostanie wykazana kwota VAT, gdyby okazało się, iż refakturowana usługa nadal powinna korzystać ze zwolnienia z VAT?

Z pytania Czytelnika nie wynika, czy usługa świadczona przez kontrahenta (także refakturowana) powinna być zakwalifikowana do usług, które korzystają ze zwolnienia, czy do opodatkowanych VAT. Kompetentne w tej kwestii są organy statystyczne. Zasadą jest, że dla celów VAT usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych (art. 8 ust. 3 ustawy o VAT). Dla pewności kontrahent Czytelnika powinien wystąpić o klasyfikację do organów statystycznych.

W świetle komunikatu Prezesa GUS z 24 stycznia 2005 r. w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz.Urz. GUS nr 1, poz. 11), w przypadku trudności w ustaleniu właściwego grupowania (rodzaju prowadzonej działalności, wyrobu lub usługi, towaru, środka trwałego lub obiektu budowlanego według m.in. PKWiU) zainteresowany podmiot może zwrócić się do Urzędu Statystycznego w Łodzi, ul. Suwalska 29, 93-176 Łódź, który udziela informacji. Nawet gdyby kwalifikacja usług dokonana przez kontrahenta Czytelnika była błędna, tj. usługi korzystałyby ze zwolnienia przedmiotowego z VAT, Czytelnik nie utraciłby prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur.

Uprawnienie to łączyłoby się jednak ze spełnieniem dodatkowego warunku. Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu, jest zwolniona z podatku, a kwota wykazana w fakturze nie została uregulowana. Czytelnikowi nie przysługiwałoby więc prawo do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturze przez kontrahenta, tylko gdyby wystąpiły łącznie dwie przesłanki: usługa udokumentowana fakturą z wykazaną kwotą podatku jest zwolniona z VAT, kwota wykazana na fakturze, o której mowa w pkt 1, nie została uregulowana.

Czytelnikowi trudno będzie wykazać, że jego kontrahent uregulował kwotę VAT wynikającą z faktury. Wystawcy faktur muszą pamiętać, że w przypadku wystawienia faktury z kwotą podatku, gdy transakcja udokumentowana fakturą jest z niego zwolniona, ma zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Występuje więc tylko niewielkie ryzyko utraty prawa do odliczenia VAT ze względu na nieuregulowanie go przez kontrahenta. Czytelnik współpracuje przecież z kontrahentem już przez pewien czas i jego wiarygodność została zweryfikowana.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.