Doradca Podatnika 23-24/2007 VAT

Juliusz Kamiński
pracownik organów skarbowych

Niedawno jako pracodawca podpisaliśmy układ zbiorowy. Na mocy tego porozumienia pracodawca zobowiązał się m.in. do wykupienia dla pracowników uprawnień do ulg przy korzystaniu z komunikacji kolejowej na terenie kraju. Uprawnienie to powoduje, że nasi pracownicy, a także emeryci mogą kupować bilety z kilkudziesięcioprocentową zniżką. Przewoźnik kolejowy wystawia nam fakturę dokumentującą nabycie uprawnienia do ulgi i wykazuje 7-proc. VAT. W związku z tym zwracamy się z prośbą o wyjaśnienie, czy powinniśmy opodatkować VAT kwotę ulgi, a jeśli tak, to jaką stawkę VAT powinniśmy zastosować.

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

• przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
• zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
• świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu bądź nakazem wynikającym z mocy prawa.

Jednocześnie na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste m.in. pracowników podatnika, w tym byłych pracowników, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jak odpłatne świadczenie usług.

Jak wynika z przytoczonego przepisu, jako odpłatne świadczenie usług traktuje się nieodpłatne świadczenie usług: - na cele osobiste pracowników podatnika, w tym byłych pracowników, - jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, - jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części. W przedstawionej przez Czytelnika sytuacji zachodzą więc wszystkie okoliczności uzasadniające potraktowanie czynności jako odpłatnego świadczenia usług.

Oznacza to konieczność opodatkowania VAT uprawnienia do ulgi. Dodatkowo trzeba wyjaśnić, że dla opodatkowania uprawnienia do ulgi powinna zostać zastosowana 7-proc. stawka VAT. Zasadniczo organy statystyczne nie kwalifikują sprzedaży uprawnienia do ulgi jako odrębnej usługi i uznają, że mieści się ona w ramach ,,Usługi w zakresie kolejowych przewozów pasażerskich międzymiastowych". Powoduje to konsekwencje w zakresie stawki VAT. W poz. 141 zał. nr 3 do ustawy o VAT zawierającego wykaz towarów i usług opodatkowanych stawką VAT w wysokości 7 proc. wymienione zostały ,,Usługi w zakresie kolejowych przewozów pasażerskich międzymiastowych" (symbol PKWiU 60.10.1).

Ulga, o której mowa, podobnie jak inne czynności kwalifikowane do usług, o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, powinna zostać udokumentowana fakturami wewnętrznymi (za dany okres rozliczeniowy podatnik może wystawić jedną fakturę dokumentującą te czynności dokonane w tym okresie) - art. 106 ust. 7 ustawy o VAT.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.