Doradca Podatnika 25-26/2007 Podatek dochodowy

Dariusz Drygajło
pracownik organów skarbowych

Prowadzę działalność gospodarczą w zakresie produkcji wyrobów ze szkła i handlu nimi. W ramach tej działalności planuję zakup motorówki przeznaczonej między innymi do celów rekreacyjnych dla pracowników (organizowanie dla nich rejsów po okolicznych jeziorach). Jakie konsekwencje podatkowe rodzi tego typu zakup? Czy można zaliczyć taki wydatek do kosztów uzyskania przychodów?

Pragnę dodać, że firma zatrudnia 15 pracowników i nie ma założonego zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą produkcyjno-handlową chce kupić ze środków obrotowych uzyskanych z tej działalności motorówkę, która będzie przeznaczona do celów prywatnych właściciela oraz również do celów związanych z rekreacją zatrudnianych przez niego pracowników.

W pytaniu nie wskazano na wartość nabywanego składnika majątku, lecz należy przyjąć, iż cena będzie wyższa niż 3500 zł, ponieważ z analizy cen rynkowych wynika, że ceny tego rodzaju sprzętu przewyższają ten pułap, a tym samym mamy do czynienia z zakupem środka trwałego. Ponadto ze względu na stan zatrudnienia nieprzekraczający 20 pracowników pracodawca nie utworzył zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy.

Powołany przepis prezentuje ogólną definicję kosztów. Natomiast z art. 22 ust. 8 ww. ustawy wynika prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisów amortyzacyjnych), amortyzacji zaś podlegają między innymi środki transportu (do których należy zaliczyć motorówkę) stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania składniki majątku, których przewidywany okres używania jest dłuższy niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi. A zatem ewentualnym kosztem uzyskania przychodu nie będą wydatki na zakup motorówki, lecz odpisy amortyzacyjne naliczone od wartości początkowej tego środka trwałego.


W przedstawionej sytuacji nabyta motorówka będzie wykorzystywana w celach osobistych osoby prowadzącej działalność gospodarczą oraz socjalnych, takich jak wypoczynek rekreacyjny zatrudnianych pracowników.

Wydatki poniesione przez podatnika na potrzeby osobiste, w tym związane z jego wypoczynkiem, relaksem itd. w świetle art. 22 ust. 1 ustawy o PIT nie wykazują żadnego związku z prowadzoną przez tę osobę działalnością gospodarczą, a tym samym z przychodem osiąganym z tej działalności. Z samego faktu opłacenia motorówki ze środków obrotowych wygenerowanych w działalności gospodarczej nie wynika, że nabyty składnik majątku ma związek z tą działalnością.

Obciążenie więc kosztów uzyskania przychodów prowadzonej firmy wydatkiem częściowo osobistym nie jest niczym uzasadnione. W omawianej sytuacji brakuje wskazania konkretnych celów nabycia motorówki, które przemawiałyby za tym, iż wydatek ten był niezbędny w prowadzonej działalności gospodarczej, i jaki przychód nie byłby możliwy do uzyskania bez tego rodzaju zakupu.

Motorówka dla pracowników

Odnosząc się z kolei do kwestii wykorzystywania motorówki w celach rekreacyjnych przez pracowników, należy zwrócić uwagę, że w działalności gospodarczej podatnik ponosi koszty bezpośrednio i pośrednio związane z uzyskiwanym przychodem oraz koszty dotyczące całokształtu prowadzonej działalności, związane z funkcjonowaniem firmy.


Można uznać, że organizacja wypoczynku pracowników czy wyjazdów integracyjnych służy stworzeniu lepszej atmosfery pracy, zacieśnieniu więzi między współpracownikami, co w konsekwencji przekłada się na lepszą pracę firmy, jednak charakter tego rodzaju wydatków jako wydatków socjalnych uniemożliwia uznanie ich za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o PIT. Za słusznością takiego stanowiska przemawia chociażby wyłączenie z kosztów - na mocy art. 23 ust. 1 pkt 42 ustawy - wydatków pracodawcy na działalność socjalną, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Użyte sformułowanie "działalność socjalna" oznacza wszelką działalność socjalną, o ile jej zakres odpowiada zakresowi zdefiniowanemu w art. 2 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Będą to zatem wydatki ponoszone przez pracodawcę w ramach usług świadczonych na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej oraz udzielania pomocy materialnej. Powyższa regulacja odnosi się zarówno do pracodawców tworzących ZFŚS, jak i do pracodawców nietworzących tego funduszu.

Wnioski Uwzględniając zaprezentowane tu rozważania w omawianej sprawie, należy również się zastanowić, czy nabyty składnik majątku spełnia wszystkie warunki uznania go za środek trwały w świetle art. 22a ust. 1 ustawy o PIT, tj. czy jest wykorzystywany przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Z przedstawionego uzasadnienia wynika, że motorówka nie będzie wykorzystywana w działalności gospodarczej, jak również nie przyczyni się do osiągnięcia, zachowania lub zwiększenia przychodów z prowadzonej działalności, a zatem wskazany warunek nie zostanie spełniony. Wobec tego, skoro nabyty składnik majątku nie spełnia definicji środka trwałego, nie może podlegać amortyzacji w ramach działalności gospodarczej.


A skoro nie stanowi środka trwałego, do wydatków na jego nabycie zastosowanie mają postanowienia art. 23 ust. 1 pkt 49 ustawy o PIT, iż nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione na zakup zużywających się stopniowo rzeczowych składników majątku przedsiębiorstwa, niezaliczanych zgodnie z odrębnymi przepisami do środków trwałych - w przypadku stwierdzenia, że składniki te nie są wykorzystywane dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, lecz służą celom osobistym podatnika, pracowników lub innych osób, albo bez uzasadnienia znajdują się poza siedzibą przedsiębiorstwa.


W konsekwencji również wydatki związane z bieżącym utrzymaniem i eksploatacją motorówki nie będą mogły być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli środek ten nie będzie wykorzystywany na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.