Doradca Podatnika 25-26/2007 Podatek dochodowy

Dariusz Drygajło
pracownik organów skarbowych

Czy jeśli pracownikowi w jednym miesiącu wypłaciliśmy nagrodę i wynagrodzenie, to zaliczka miesięczna na podatek dochodowy powinna być naliczona oddzielnie od każdej z tych kwot?

Przepisy rozdziału 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) określają szczegółowe zasady poboru zaliczek na podatek przez płatników.

Zgodnie z art. 31 wspomnianej ustawy pracodawcy są zobowiązani jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od nich przychody między innymi ze stosunku pracy, za które uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności:

• wynagrodzenia zasadnicze,
• wynagrodzenia za godziny nadliczbowe,
• różnego rodzaju dodatki,
• nagrody,
• ekwiwalenty za niewykorzystany urlop,
• wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona,
• a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
  

Szczegółowe zasady i sposób naliczania zaliczek miesięcznych według skali podatkowej określone zostały w art. 32 ustawy o PIT.

Sposób poboru zaliczek

Przepisy ustawy o PIT wskazują zatem, w jaki sposób należy obliczyć i pobrać zaliczki na podatek dochodowy od dokonywanych przez pracodawców wypłat należności dla pracowników, lecz nie precyzują w żadnym miejscu ustawy, kiedy w danym miesiącu płatnik winien pobrać zaliczki od wypłaconych wynagrodzeń, a zwłaszcza gdy ich wypłata nie następuje jednorazowo, lecz jest rozłożona na kilka rat w danym miesiącu.

Artykuł 32 ust. 2 ustawy o PIT wskazuje jedynie, iż za dochód pracownika, od którego płatnik zobowiązany jest pobrać w miesiącu jego wypłaty zaliczki na podatek dochodowy, uważa się uzyskane w ciągu miesiąca przychody w rozumieniu art. 12 oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez płatnika, po odliczeniu kosztów uzyskania w wysokości określonej w art. 22 ust. 2 pkt 1 lub 3 oraz po odliczeniu potrąconych przez płatnika w danym miesiącu składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o PIT.

Poza przytoczonymi uregulowaniami nie ma szczegółowych reguł nałożonych przez ustawodawcę co do sposobu faktycznego poboru zaliczek od należności wypłacanych pracownikom w danym miesiącu. Pamiętać jedynie należy o dwóch zasadach: l płatnik powinien obliczyć i pobrać zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzeń wypłaconych pracownikom w miesiącu, w którym nastąpiła faktyczna wypłata należności, l pobrane zaliczki powinny zostać przekazane na rachunek właściwego urzędu skarbowego w terminie do 20. dnia miesiąca następnego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki.


To samo dotyczy faktycznego poboru samej zaliczki - czy będzie ona pobierana od każdej cząstkowej wypłaty w trakcie miesiąca, czy jej pobór od całej wypłaconej kwoty nastąpi przy ostatniej płatności na rzecz pracowników. Pobór zaliczek powinien zatem nastąpić w tym samym miesiącu co wypłata wynagrodzenia.
Należy ponadto pamiętać, że jeżeli pracodawca określi zasadę naliczania i poboru zaliczek na podatek od każdej dokonanej w trakcie miesiąca wypłaty (na podstawie odrębnych list płac), według obowiązujących przepisów podatkowych będzie mógł tylko jednorazowo (dla jednej wyliczanej zaliczki) zastosować koszty uzyskania przychodu oraz odliczyć kwotę wolną od podatku.


Obliczenie zaliczki od każdego kolejnego dochodu uzyskanego przez pracownika będzie odbywało się z pominięciem kosztów uzyskania oraz bez potrącenia kwoty wolnej, chyba że przy pierwszym naliczaniu zaliczki kwota wolna nie została w pełni odliczona ze względu na niską wysokość zaliczki - wtedy przy kolejnej liście płac przy naliczaniu zaliczki na podatek płatnik może odliczyć pozostałą do wykorzystania różnicę.




Niezależnie od sposobu naliczania zaliczek i ich pobierania w trakcie danego miesiąca od faktycznie wypłaconych należności dla pracowników, płatnik w ustawowo określonym terminie powinien przekazać na rachunek urzędu skarbowego zaliczkę na podatek dochodowy jako jedną kwotę.

---

Wnioski
Chociaż pracodawca może dowolnie obliczać i pobierać zaliczki w trakcie jednego miesiąca, wydaje się, że prostszym sposobem dla płatnika jest jednorazowy pobór zaliczek od wypłaconych w trakcie całego miesiąca należności dla pracowników, gdyż dzięki temu pracodawca uniknie skomplikowanego obliczania zaliczek cząstkowych, w przypadku których mogą wystąpić różnice związane z zaokrągleniami podstawy opodatkowania i podatku, oraz łatwiejsze będzie rozliczanie każdego z pracowników na zakończenie roku podatkowego i wypełnianie informacji PIT-11.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.