Doradca Podatnika 25-26/2007 Podatek dochodowy

Przepis, zgodnie z którym wszystkie przychody z tytułu umów menedżerskich powinny być kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, nie narusza konstytucji - wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2007 r. (K 11/06)

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych (kontrakty menedżerskie).

Trybunał orzekł, że art. 13 pkt 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zgodny z art. 2 konstytucji. W latach 2001-2003 zaskarżony przepis stanowił, że za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody z tytułu osobiście wykonywanej działalności na podstawie kontraktu menedżerskiego lub umów o podobnym charakterze.

Od 2004 r. zgodnie z tym przepisem za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej. Wyjątek stanowią przychody uzyskiwane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.

Ustawodawca zrezygnował z określenia, że działalność, o której mowa w kwestionowanym przepisie, ma być wykonywana "osobiście". Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że konstrukcja przepisu w jego nowym brzmieniu jest nadal nieczytelna dla zainteresowanych podatników oraz organów podatkowych. Żaden z przepisów ustawy nie wyjaśnia wprost istoty "działalności wykonywanej osobiście".

Zdaniem Rzecznika wątpliwości będą istnieć, dopóki ustawodawca nie wypowie się jednoznacznie, czy przez pojęcie "działalności wykonywanej osobiście" należy rozumieć wyłącznie wykonywanie działalności osobiście, tj. bez zatrudniania na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze osób, które wykonują czynności związane z istotą danego zawodu, czy również wykonywanie tej działalności przy merytorycznej pomocy osób trzecich. Ponadto kwestionowany przepis wyodrębnia umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem i kontrakty menedżerskie, a jednocześnie przyjmuje istnienie umów o podobnym charakterze.

Zdaniem wnioskodawcy ustawa nie określa kryteriów pozwalających na precyzyjne odróżnienie tych umów. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawodawca wyraził wolę, by wszystkie przychody z tytułu umów menedżerskich były kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście. Zdaniem Trybunału ustawodawca rozstrzygnął istniejące dawniej wątpliwości i podjął decyzję stosunkowo mało korzystną dla niektórych podatników. Kwalifikowanie przychodów jako pochodzących z działalności wykonywanej osobiście jest mniej korzystne dla podatnika niż ich kwalifikowanie jako pochodzących z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zdaniem TK rzecznik nie wykazał w sposób dostateczny, że kwestionowany przepis, choć niezbyt korzystny dla pewnej grupy podatników, jednak jednoznaczny i zrozumiały, godzi w zasady konstytucyjne. Dlatego przepis ten nie może zostać uznany za wadliwy legislacyjnie i niezgodny z konstytucją. Rozprawie przewodniczył sędzia TK Bohdan Zdziennicki, a sprawozdawcą był sędzia TK Mirosław Wyrzykowski. Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

 oprac. Wiesława Moczydłowska