Doradca Podatnika 25-26/2007 Podatek dochodowy

Pracodawca mający status zakładu pracy chronionej może się starać o jednorazową pożyczkę z PFRON. Warunek, aby ubiegający się o pożyczkę ze środków PFRON posiadał status zakładu pracy chronionej przez co najmniej 3 lata, jest niezgodny z ustawą z 27 sierpnia 1997 r. - wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 lipca 2007 r. (U 7/06).

Trybunał rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczący pożyczki ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) (upoważnienie ustawowe). Trybunał orzekł, że § 20 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 12 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania przy udzielaniu zakładom pracy chronionej pomocy finansowej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest niezgodny: - z art. 32 ust. 1 pkt 3 i art. 32 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, - z art. 92 ust. 1 konstytucji.

Zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych każdy podmiot prowadzący zakład posiadający status zakładu pracy chronionej może ubiegać się o jednorazową pożyczkę ze środków PFRON. W tej ustawie znajduje się także przepis upoważniający właściwego ministra do wydania rozporządzenia, w którym zostaną uregulowane m.in. terminy składania i rozpatrywania wniosków oraz sposób i tryb sporządzania informacji o wykorzystaniu środków.

Natomiast rozporządzenie wydane przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej modyfikuje krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o jednorazową pożyczkę. Wprowadza ono warunek, aby podmiot ubiegający się o pożyczkę posiadał status zakładu pracy chronionej przez co najmniej 3 lata. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich treść rozporządzenia wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego i jest niezgodna z konstytucją, ponieważ kwestionowany przepis został wydany nie w celu wykonania ustawy, lecz po to, by zmienić rozwiązania w niej zawarte.

Trybunał Konstytucyjny podzielił pogląd Rzecznika Praw Obywatelskich i stwierdził, że ustawa z 27 sierpnia 1997 r. nie upoważniła ministra właściwego do zabezpieczenia społecznego do modyfikacji kręgu podmiotów, które mają prawo uzyskania jednorazowej pożyczki w PFRON. Rozporządzenie stanowi, że jednorazową pożyczkę może uzyskać zakład pracy chronionej, który posiada ten status co najmniej 3 lata. Z ustawy zaś wynika, że świadczenie takie może uzyskać pracodawca posiadający status zakładu pracy chronionej.

Spełnienie warunków nabycia statusu zakładu pracy chronionej daje gwarancję, że dany zakład pracy będzie właściwie spełniał swoje zadania w odniesieniu do rehabilitacji zawodowej i aktywizacji osób niepełnosprawnych. Zdaniem Trybunału zaskarżony przepis rozporządzenia wykracza poza delegację zawartą w upoważnieniu ustawowym, gdyż modyfikuje krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania świadczenia z PFRON. Taka zmiana treści ustawy nie znajduje żadnego uzasadnienia, nie ma też podstawy prawnej. Ustawodawca w samej ustawie określił krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania jednorazowej pożyczki, a więc wszelkie regulacje tej kwestii w rozporządzeniu są bezprawne. Rozprawie przewodniczył sędzia TK Adam Jamróz, a sprawozdawcą był sędzia TK Mirosław Granat. Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
 
oprac. Wiesława Moczydłowska