MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE
Zobacz także

Ewidencja środków trwałych o niskiej jednostkowej wartości początkowej

Beata Piotrowska
główny specjalista
w Biurze Audytu Wewnętrznego
Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego

Przedmioty o niskiej jednostkowej wartości, spełniające kryteria wymagane ustawą o rachunkowości dla środków trwałych, można, ale nie trzeba zaliczyć do środków trwałych. Decyzja o zaliczeniu tych przedmiotów do środków trwałych należy do obowiązków kierownika jednostki. Zasada istotności wymaga wyodrębnienia w rachunkowości wszystkich zdarzeń istotnych do oceny sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki.

Jednocześnie jednostka może stosować uproszczenia w ramach przyjętych zasad rachunkowości, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na sytuację majątkową i finansową jednostki oraz na jej wynik finansowy.

Kryteria zaliczania środków trwałych do "niskocennych"

Środki trwałe to rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Podstawowym kryterium kwalifikującym rzeczowy składnik aktywów do środków trwałych jest sprawowanie nad nim kontroli, połączone z czerpaniem korzyści ekonomicznych. Nie zalicza się natomiast do środków trwałych nieruchomości i ruchomości, które jednostka nabyła z przeznaczeniem uzyskania korzyści ekonomicznych z przyrostu ich wartości, np. gruntów czy dzieł sztuki.

Ustawa o rachunkowości określa jedynie kryteria rzeczowe i prawne składników majątku, które można zaliczyć do środków trwałych. Nie określa natomiast dolnej granicy wartości środków trwałych. Granicę tę określają ustawy podatkowe, tj. ustawa o CIT oraz ustawa o PIT, na potrzeby wymiaru podatku dochodowego.

WAŻNE
Poza kryterium sprawowania kontroli, w tym posiadania prawa własności, warunkami niezbędnymi do zaliczenia danego składnika aktywów do środków trwałych są:
  •  okres ekonomicznej użyteczności dłuższy niż rok, tj. przewidywany okres użytkowania przez jednostkę środka trwałego, w którym to okresie jednostka będzie czerpała korzyści ekonomiczne z jego użytkowania,
  •  rzeczowy składnik aktywów powinien być kompletny i zdatny do używania, czyli nadający się do używania w warunkach danej jednostki, sprawny technicznie,
  •  ma być przeznaczony do wykorzystania na potrzeby jednostki.

W świetle przepisów ustaw o podatku dochodowym środki trwałe, których jednostkowa wartość nie przekracza 3500 zł, nie muszą być wprowadzane do ewidencji środków trwałych. Wydatki poniesione na ich nabycie stanowią wówczas koszty uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania (art. 16d ust. 1 ustawy o CIT oraz art. 22d ust. 1 ustawy o PIT).

WARTO WIEDZIEĆ
Ujęcie składników majątku w ewidencji środków trwałych może nastąpić tylko wówczas, jeżeli spełnia on kryteria określone w art. 3 ust. 1 pkt 12 i 15 uor. Ze względu na konieczność kontroli prawidłowości wykorzystywania składników majątku w działalności jednostki, wskazane jest prowadzenie dla "niskocennych" przedmiotów pozabilansowej ewidencji ilościowej składników niezaliczonych do środków trwałych. Fizyczna likwidacja tych składników majątku oraz rozchód z innych przyczyn spowoduje wykreślenie ich z ilościowej ewidencji pozabilansowej.

Kwalifikując poszczególne rzeczowe składniki majątku do środków trwałych, należy uwzględnić, niezależnie od kryteriów określonych w uor (art. 3 pkt 15), także zasadę istotności, podaną w art. 8 ust. 1 uor, w powiązaniu z art. 4 ust. 4 uor, umożliwiającym stosowanie w księgach rachunkowych jednostki uproszczeń, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na sytuację majątkową i finansową jednostki oraz wynik finansowy. Oznacza to, że przedmioty o niskiej jednostkowej wartości, spełniające kryteria wymagane ustawą dla środków trwałych, można, ale nie trzeba zaliczyć do środków trwałych.

WAŻNE
O zaliczeniu przedmiotów o niskiej jednostkowej wartości do środków trwałych decyduje kierownik jednostki, dając temu wyraz na piśmie, w decyzji (uchwale) ustalającej przyjęte przez jednostkę do stosowania zasady rachunkowości. Przedmioty niezaliczane do środków trwałych należy wykazać w tej decyzji, specyfikując ich grupy lub określając w inny sposób niebudzący wątpliwości. Trzeba pamiętać, że bez względu na wartość jednostkową przedmiotów należy objąć ewidencją bilansową te z nich, które są szczególnie cenne lub wymagają wzmożonej kontroli.

Jeżeli danej grupy przedmiotów - ze względu na ich niską wartość jednostkową - nie obejmie się ewidencją bilansową środków trwałych, wówczas wydanie ich do używania traktowane jest jako zużycie materiałów na potrzeby własne i odpisywane w pełnej wartości w cenie nabycia w koszty.

Aby zapewnić kontrolę użytkowania tych przedmiotów, należy ująć je pozaksięgowo w prowadzonej w tym celu ewidencji, w sposób zapewniający identyfikację poszczególnych przedmiotów, miejsc ich używania oraz osób odpowiedzialnych za powierzone im przedmioty. Dla środków trwałych o niskiej jednostkowej wartości początkowej można ustalać odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe w sposób uproszczony, określony w art. 32 ust. 6 uor.

Te dwa sposoby dokonywania odpisów amortyzacyjnych środków trwałych o niskiej wartości jednostkowej można stosować równocześnie, jeżeli tak ustalono w dokumentacji opisującej przyjęte przez jednostkę zasady rachunkowości.

Przykład
W jednym miesiącu jednostka kupiła 20 zespołów komputerowych o wartości 3500 zł każdy. Jednostka może więc zgrupować te urządzenia i dokonać zbiorczych odpisów amortyzacyjnych. Ewidencja będzie następująca:
1. Zakup i przyjęcie do używania komputerów - 70 000 zł
Wn konto "Środki trwałe"
Ma konto "Rozrachunki z odbiorcami";
2. Ustalenie miesięcznych, zbiorczych odpisów amortyzacyjnych - 1750 zł (70 000 zł x 30% : 12 m-cy)
Wn konto "Amortyzacja"
Ma konto "Umorzenie środków trwałych".
Ewidencja "niskocennych" środków trwałych Ewidencja nabycia i przekazania do używania takich składników aktywów, przy założeniu, że nie są one wytwarzane we własnym zakresie i nie wymagają ulepszenia przed przekazaniem do używania, będzie przebiegać jak ewidencja materiałów. Typowe zapisy księgowe, przy założeniu, że wszystkie zakupy rozliczane są za pośrednictwem konta "Rozliczenie zakupu", będą następujące:
1. Faktury VAT dokumentujące zakup i ewentualnie inne poniesione koszty bezpośrednio związane z nabyciem:
a) wartość netto (bez VAT, jeżeli podlega rozliczeniu z US)
Wn konto "Rozliczenie zakupu",
b) VAT naliczony do rozliczenia
Wn konto "VAT naliczony i jego rozliczenie", c) wartość brutto Ma konto "Rozrachunki z dostawcami" lub "Pozostałe rozrachunki";
2. Zarachowanie wartości składnika w cenie nabycia w ciężar kosztów, jeżeli przekazanie do używania następuje bezpośrednio w momencie nabycia:
Wn konto "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5 (analitycznie: Zużycie materiałów) Ma konto "Rozliczenie zakupu";
3. Przyjęcie do używania składnika otrzymanego nieodpłatnie jako darowizny, w wartości ustalonej z uwzględnieniem przepisów art. 28 uor, np. rynkowej lub innej wartości godziwej): Wn konto "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5 (analitycznie: Zużycie materiałów) Ma konto "Pozostałe przychody operacyjne".



Przykład
Zgodnie z ZPK jednostka nie ujmuje w ewidencji bilansowej składników majątkowych, które spełniają wymogi określone dla środków trwałych o wartości początkowej nieprzekraczającej 1500 zł. Ich wartość jest odpisywana w koszty z datą nabycia, która jest równocześnie datą przyjęcia do używania.

W okresie sprawozdawczym w jednostce miały miejsce następujące zdarzenia: l zakupiono i przyjęto do używania 20 biurek: - wartość netto zakupu wynikająca z faktury VAT - 16 000 zł (20 szt. x 800 zł/szt.), - VAT naliczony do rozliczenia - 3520 zł, - wartość brutto - 19 520 zł; l przyjęto do używania 20 krzeseł obrotowych otrzymanych nieodpłatnie jako darowizna, których wartość rynkowa ustalona została na poziomie 250 zł za sztukę - 5000 zł (20 szt. x 250 zł/szt.).

Zapisy w księgach rachunkowych będą następujące:
1. Faktura VAT dokumentująca zakup biurek:
a) wartość netto - 16 000 zł
Wn konto "Rozliczenie zakupu",
b) VAT naliczony do rozliczenia - 3520 zł
Wn konto "VAT naliczony i jego rozliczenie",
c) wartość brutto - 19 520 zł
Ma konto "Rozrachunki z dostawcami";
2. Zarachowanie wartości biurek w ciężar kosztów w dacie przyjęcia ich do używania, tj. w miesiącu nabycia - 16 000 zł
Wn konto "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5 (analitycznie: Zużycie materiałów) Ma konto "Rozliczenie zakupu";
3. Przyjęcie do używania krzeseł obrotowych otrzymanych nieodpłatnie - 5000 zł
Wn konto "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5 (analitycznie: Zużycie materiałów) Ma konto "Pozostałe przychody operacyjne". "Niskocenne" składniki majątku zaliczane do środków trwałych amortyzowane jednorazowo
Jednostka może przyjąć w ZPK, że wszystkie lub ściśle określone grupy (rodzaje) "niskocennych" składników majątkowych, spełniających ustawowe wymogi zaliczania ich do środków trwałych, będą wprowadzone do ewidencji bilansowej środków trwałych.

Należy pamiętać, że stosownie do postanowień art. 32 ust. 6 uor ich amortyzowanie będzie przebiegać w sposób uproszczony, a mianowicie:
  •  poprzez dokonywanie zbiorczych odpisów dla grup środków trwałych zbliżonych rodzajem i przeznaczeniem lub
  •  w drodze odpisywania wartości tego rodzaju środków trwałych jednorazowo.

Ewidencja księgowa nabycia, przekazania do używania oraz amortyzowania takich składników może przebiegać następująco:

1. Faktury VAT dokumentujące i ewentualnie inne poniesione koszty bezpośrednio związane z nabyciem: a) wartość netto (bez VAT, jeżeli podlega rozliczeniu z US)
Wn konto "Rozliczenie zakupu",
b) VAT naliczony do rozliczenia
Wn konto "VAT naliczony i jego rozliczenie",
c) wartość brutto
Ma konto "Rozrachunki z dostawcami" lub "Pozostałe rozrachunki";
2. Przyjęcie środka trwałego do używania w wartości początkowej równej cenie nabycia:
Wn konto "Środki trwałe"
Ma konto "Rozliczenie zakupu";
3. Jednorazowy odpis amortyzacyjny wartości początkowej, dokonywany nie wcześniej niż w miesiącu przyjęcia środka trwałego do używania:
Wn konto "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5 (analitycznie: Amortyzacja)
Ma konto "Odpisy umorzeniowe środków trwałych";
4. Przyjęcie do używania składnika otrzymanego sposobem darowizny, w wartości ustalonej z uwzględnieniem przepisów art. 28 uor (np. rynkowej lub innej wartości godziwej) oraz z uwzględnieniem art. 41 ust. 2 uor:
a) wprowadzenie do ewidencji w momencie przyjęcia do używania
Wn konto "Środki trwałe"
Ma konto "Rozliczenia międzyokresowe przychodów",
b) jednorazowy odpis amortyzacyjny
Wn konto "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5 (analitycznie: Amortyzacja)
Ma konto "Odpisy umorzeniowe środków trwałych";
c) równoległe rozliczenie kwoty ujętej na koncie "Rozliczenia międzyokresowe przychodów"
Wn konto "Rozliczenia międzyokresowe przychodów"
Ma konto "Pozostałe przychody operacyjne";
5. Ujawnienie środka trwałego nieujętego w ewidencji księgowej:
a) wprowadzenie do ewidencji środków trwałych w wartości ustalonej z uwzględnieniem przepisów art. 28 uor (np. rynkowej lub innej wartości godziwej)
Wn konto "Środki trwałe"
Ma konto "Pozostałe przychody operacyjne",
b) jednorazowy odpis amortyzacyjny
Wn konto "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5 (analitycznie: Amortyzacja)
Ma konto "Odpisy umorzeniowe środków trwałych";
6. Wyksięgowanie środka trwałego z ewidencji bilansowej, w związku z fizyczną likwidacją, sprzedażą, darowizną lub podjęciem decyzji o objęciu danej grupy wyłącznie ilościową ewidencją pozabilansową:
Wn konto "Odpisy umorzeniowe środków trwałych"
Ma konto "Środki trwałe".

Przykład
Jednostka zapisała w ZPK, że składniki majątku o jednostkowej wartości początkowej przekraczającej 2000 zł, ale nie wyższej niż 3500 zł, ujmowane są w ewidencji środków trwałych amortyzowanych jednorazowo w dacie przyjęcia do używania.

W okresie sprawozdawczym miały miejsce następujące zdarzenia: kupiono szafę metalową do przechowywania dokumentacji projektowej:
- wartość netto wynikająca z faktury VAT - 3400 zł,
- VAT naliczony podlegający odliczeniu - 748 zł,
- wartość brutto - 4148 zł;
wprowadzono do ewidencji środków trwałych elektryczną maszynę do pisania ujawnioną podczas inwentaryzacji, której oszacowana wartość rynkowa wynosi 2100 zł; przyjęto do używania stół kreślarski otrzymany w formie darowizny, którego wartość wynikająca z umowy wynosi 2500 zł; dokonano fizycznej likwidacji sprzętu grającego o wartości początkowej odpisanej jednorazowo w dacie przyjęcia do używania, wynoszącej 3300 zł; przeniesiono do ewidencji pozabilansowej 30 kalkulatorów o wartości 500 zł/szt., odpisanej jednorazowo w latach ubiegłych i wynoszącej 15 000 zł.

WAŻNE
Ujęcie składników majątku w ewidencji środków trwałych może nastąpić tylko wówczas, jeżeli spełnia on kryteria określone w art. 3 ust. 1 pkt 12 i 15 uor. Ze względu na konieczność kontroli prawidłowości wykorzystywania składników majątku w działalności jednostki, wskazane jest prowadzenie dla "niskocennych" przedmiotów pozabilansowej ewidencji ilościowej składników niezaliczonych do środków trwałych.

Fizyczna likwidacja tych składników majątku oraz rozchód z innych przyczyn spowoduje wykreślenie ich z ilościowej ewidencji pozabilansowej.

Zapisy w księgach rachunkowych będą następujące:
1. Faktura VAT dokumentująca zakup szafy metalowej:
a) wartość netto - 3400 zł
Wn konto "Rozliczenie zakupu",
b) VAT naliczony i jego rozliczenie - 748 zł
Wn konto "VAT naliczony i jego rozliczenie",
c) wartość brutto - 4148 zł
Ma konto "Pozostałe rozrachunki";
2. Przyjęcie do użytkowania szafy w wartości początkowej równej cenie nabycia - 3400 zł
Wn konto "Środki trwałe"
Ma konto "Rozliczenie zakupu";
3. Ujęcie w ewidencji księgowej ujawnionej maszyny do pisania - 2100 zł
Wn konto "Środki trwałe"
Ma konto "Pozostałe przychody operacyjne";
4. Przyjęcie do używania stołu kreślarskiego otrzymanego jako darowizna - 2500 zł
Wn konto "Środki trwałe"
Ma konto "Rozliczenia międzyokresowe przychodów";
5. Jednorazowy odpis amortyzacyjny środków trwałych przyjętych do używania - 8000 zł (3400 zł + 2100 zł + 2500 zł )
Wn konto "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5 (analitycznie: Amortyzacja)
Ma konto "Odpisy umorzeniowe środków trwałych";
6. Równoległe rozliczenie kwoty ujętej na koncie "Rozliczenia międzyokresowe przychodów" - 2500 zł
Wn konto "Rozliczenia międzyokresowe przychodów"
Ma konto "Pozostałe przychody operacyjne";
7. Wyksięgowanie z ewidencji sprzętu grającego na podstawie protokołu z likwidacji - 3300 zł Wn konto "Odpisy umorzeniowe środków trwałych"
Ma konto "Środki trwałe";
8. Przeniesienie do ewidencji pozabilansowej 30 kalkulatorów - 15 000 zł
Wn konto "Odpisy umorzeniowe środków trwałych"
Ma konto "Środki trwałe".

Podstawa prawna
  • art. 3 pkt 15, art. 3 ust. 1 pkt 12 i 15, art. 4 ust. 4, art. 8 ust.1, art. 28, art. 41 ust. 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.)
  • art.16d ust.1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.)
  • art. 22d ust.1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz.176 ze zm.)

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Wydawnictwo TRENDY