Doradca Podatnika 25-26/2007 VAT

Juliusz Kamiński
pracownik organów skarbowych

Na rzecz kontrahenta z Niemiec, który jest w tym kraju zarejestrowany jako podatnik podatku od wartości dodanej, świadczymy usługi badania rynku, przetwarzania danych i dostarczania informacji. Wszystkie czynności wchodzące w skład tych usług wykonujemy na terytorium Polski. Podatek z tytułu wykonania tych usług płaci nasz kontrahent. Czy w takiej sytuacji wartość usług powinniśmy wykazywać w deklaracji VAT-7? Nasze wątpliwości są związane z tym, że w tej deklaracji powinna być, naszym zdaniem, wykazywana tylko wartość towarów i usług, do których ma zastosowanie polski VAT. Usługi przez nas świadczone nie są objęte polskim VAT, a ponadto w deklaracji brak pola, w którym ta wartość powinna być wykazywana.

Na podstawie art. 27 ust. 3 i 4 pkt 3 ustawy o VAT, w przypadku gdy usługi badania rynków, przetwarzania danych i dostarczania informacji są świadczone na rzecz: 1) osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, lub 2) podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium

Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę - miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności - stały adres lub miejsce zamieszkania.

W świetle powyższego uregulowania należy więc się zgodzić z Czytelnikiem, że w sytuacji, gdy świadczy usługi badania rynków, przetwarzania danych i dostarczania informacji na rzecz podatnika mającego siedzibę na terytorium Wspólnoty (Niemcy), ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę (Polska) - do rozliczenia VAT obowiązany jest kontrahent Czytelnika. Fakt ten jednak nie oznacza, że Czytelnik nie może wykazywać wartości tych usług w składanej deklaracji VAT-7. Na podkreślenie zasługuje jednak, że jest to uprawnienie podatnika, a nie obowiązek. Pamiętać należy, że usługi wykonywane przez Czytelnika traktowane są przez polskiego ustawodawcę jako świadczone poza terytorium kraju.

Ze świadczeniem takich usług ustawodawca wiąże konsekwencje w zakresie możliwości dokonywania odliczenia podatku naliczonego. Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju i jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.

Jak wynika z przytoczonego uregulowania, Czytelnik powinien wykazać wartość usług świadczonych poza granicami kraju w deklaracji VAT-7 tylko wówczas, gdy będzie chciał skorzystać z prawa (nawet częściowo) do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego ze świadczonymi usługami. Oczywiście pamiętać należy o dwóch warunkach tego odliczenia, które powinny zostać spełnione łącznie, tj.: kwoty podatku naliczonego mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, oraz gdy podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku ze świadczeniem usług przez podatnika poza terytorium kraju.

Wartość usług świadczonych poza terytorium kraju, w odniesieniu do których podatnik wyraża wolę odliczenia podatku naliczonego, wykazuje się w poz. 21 deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7: "Dostawa towarów oraz świadczenie usług poza terytorium kraju". Przedstawioną wyżej interpretację potwierdzają również objaśnienia do deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7 i VAT-7k), stanowiące załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług.

W objaśnieniach szczegółowych do wspomnianej wyżej poz. 21 deklaracji ustawodawca wskazał, że w pozycji tej wykazuje się m.in. dostawę towarów oraz świadczenie usług poza terytorium kraju, w stosunku do których przysługuje podatnikowi prawo do obniżenia podatku należnego, o którym mowa w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT. W praktyce szczególnie ważne jest również, że wartość usług, o których mowa, ma wpływ na kwotę proporcji odliczania podatku naliczonego przez podatnika odliczającego częściowo podatek naliczony (art. 90 i nast. ustawy o VAT).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.