zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Transgraniczne łączenie się spółek kapitałowych

Michał Koralewski
aplikant radcowski w Kancelarii Radców Prawnych Misiewicz, Mosek i Partnerzy w Gdańsku

Rozwój międzynarodowej współpracy gospodarczej oraz zwiększająca się liczba wzajemnych powiązań między przedsiębiorcami mającymi siedzibę w różnych państwach Unii Europejskiej spowodowały konieczność dostosowania przepisów państw członkowskich do transgranicznych przejęć i fuzji. W Polsce znalazło to wyraz w nowelizacji kodeksu spółek handlowych.

Wymóg dostosowania przepisów krajowych do unijnych zawiera Dziesiąta Dyrektywa Rady Europy w sprawie transgranicznego łączenia się spółek kapitałowych. Zawiera ona przepisy ułatwiające łączenie się krajowych spółek kapitałowych ze spółkami kapitałowymi z innych państw członkowskich, w zakresie, w jakim prawo krajowe tych państw dopuszcza łączenie się takich spółek.

Jej postanowienia powinny zostać włączone do krajowego porządku prawnego najpóźniej 15 grudnia br. (polskie tłumaczenie dyrektywy błędnie podaje datę 15 grudnia 2008 r.). Polski ustawodawca jako sposób transpozycji przepisów dyrektywy wybrał dodanie nowego rozdziału w kodeksie spółek handlowych: w tytule IV w dziale I kodeksu "Rozdział 21. Transgraniczne łączenie się spółek kapitałowych" (art. 5161-51618). Projekt nowelizacji z 17 kwietnia 2007 r. znajduje się w uzgodnieniach międzyresortowych. Celem zmian jest m.in. dostosowanie terminów ogłoszenia planu połączenia (art. 500 § 2 k.s.h.) oraz zawiadomienia wspólników o zamiarze połączenia się z inną spółką (art. 504 § 1 k.s.h.) do standardów przyjętych w omawianej dyrektywie oraz w Trzeciej Dyrektywie o łączeniu spółek akcyjnych. Zmianie uległ również art. 491 k.s.h. określający ogólne zasady łączenia się spółek.

ZAKRES PODMIOTOWY REGULACJI

Dyrektywę stosuje się do łączenia się spółek kapitałowych utworzonych zgodnie z prawem państwa członkowskiego i mających siedzibę statutową, zarząd główny lub główny zakład na terenie Wspólnoty, pod warunkiem że przynajmniej dwie z nich podlegają prawu różnych państw członkowskich. Z funkcjonujących w Polsce spółek dyrektywa obejmuje: spółki akcyjne, spółki z o.o. oraz spółki europejskie z siedzibą w Polsce. Dyrektywa przewiduje możliwość wyłączenia stosowania jej przepisów do połączeń transgranicznych z udziałem spółdzielni i z udziałem spółek, których celem jest zbiorowe inwestowanie kapitału pozyskanego w drodze publicznej. Połączenia transgraniczne dopuszczalne są jedynie między spółkami, na których łączenie zezwala prawo krajowe danego państwa członkowskiego. Polskie prawo dopuszcza łączenie się krajowych spółek kapitałowych wszystkich typów. Do transgranicznych fuzji i przejęć znajdą zastosowanie przepisy ogólne o łączeniu się spółek (art. 491-497 k.s.h.) i przepisy o łączeniu się krajowych spółek kapitałowych (art. 498-516 k.s.h.), pod warunkiem że projektowane artykuły nie stanowią inaczej.

FORMALNE WARUNKI POŁĄCZEÁ TRANSGRANICZNYCH

Podobnie jak przy łączeniu się krajowych spółek kapitałowych, do połączenia transgranicznego niezbędne jest:
  • sporządzenie planu podziału, a następnie jego zgłoszenie oraz wydanie o nim opinii przez biegłego,
  • sporządzenie przez zarząd sprawozdania uzasadniającego połączenie,
  • podjęcie uchwał o połączeniu się spółek,
  • zgłoszenie połączenia do sądu rejestrowego.
Dyrektywa wprowadza nieznaczne odmienności w procedurze sporządzania i zatwierdzania oraz w obowiązkowej treści wskazanych dokumentów, a także procedurę dwuetapowego postępowania kontrolnego, nieznaną na gruncie połączeń krajowych.

PLAN POŁĄCZENIA

Plan transgranicznego połączenia, oprócz elementów charakterystycznych dla planu połączenia spółek krajowych (art. 499 k.s.h.), powinien określać także m.in.:
  • szczególne korzyści przyznane biegłym rewidentom badającym plan połączenia lub członkom organów łączących się spółek, jeżeli przepisy na to zezwalają,
  • warunki wykonywania praw wierzycieli i wspólników mniejszościowych każdej z łączących się spółek oraz adres, pod którym można bezpłatnie uzyskać pełne informacje na temat tych warunków,
  • procedury, według których zostaną określone zasady udziału pracowników w ustaleniu ich praw uczestnictwa w spółce przejmującej lub w spółce nowo zawiązanej, jeżeli takie prawa mają być ustanowione na podstawie uchwał o połączeniu lub obowiązek ich ustanowienia wynika z przepisów prawa,
  • prawdopodobny wpływ połączenia na stan zatrudnienia w spółce przejmującej lub spółce nowo zawiązanej.
Każda ze spółek powinna ogłosić plan połączenia w ciągu miesiąca i nie później niż na miesiąc przed datą zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia spółki, na którym ma być podjęta uchwała o połączeniu. Możliwe będzie wspólne ogłoszenie planu podziału przez wszystkie spółki krajowe łączące się ze spółkami zagranicznymi. W celu zbadania planu połączenia sąd rejestrowy właściwy ze względu na siedzibę spółki wyznacza na jej wniosek biegłego.

Odmiennie niż przy łączeniu się spółek krajowych (art. 502 k.s.h.), zasadą jest powołanie biegłego dla każdej spółki oddzielnie, co wynika z transgranicznego charakteru transakcji i mogących powstać trudności w ocenie planów podziału wszystkich spółek przez jednego biegłego. Niemniej w art. 5166 § 2 k.s.h. przewidziano możliwość złożenia wniosku o wyznaczenie wspólnego biegłego lub biegłych w celu łącznego zbadania wszystkich planów połączenia sporządzonych przez łączące się spółki. W procedurze połączenia transgranicznego istnieje również możliwość wyłączenia obowiązku zbadania planów połączenia przez biegłych. Warunkiem wyłączenia jest wyrażenie zgody przez wszystkich wspólników każdej z łączących się spółek. Możliwości takiej nie przewiduje prawo polskie względem połączeń krajowych.

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU

W odróżnieniu od krajowego łączenia się spółek, przy łączeniu transgranicznym każdy z zarządów łączących się spółek dołącza do swojego sprawozdania opinię przedstawicieli pracowników danej spółki o podziale - o ile zarząd otrzyma ją w odpowiednim czasie (tj. w czasie, który - rozsądnie oceniając - daje realną możliwość zapoznania się z opinią przed podjęciem decyzji o połączeniu). Dyrektywa wymaga też (w art. 7), aby w sprawozdaniu określono przewidywane skutki połączenia dla udziałowców, wierzycieli i pracowników danej spółki.

UCHWAŁA O POŁĄCZENIU

W okresie poprzedzającym podjęcie uchwały o połączeniu wspólnicy łączących się spółek i przedstawiciele pracowników, a jeżeli ich brak, to pracownicy, mają prawo przeglądać plan połączenia, informację zarządu o zamiarze połączenia oraz sprawozdania finansowe i sprawozdania zarządów z działalności łączących się spółek, za trzy ostatnie lata obrotowe, wraz z opinią i raportem biegłego rewidenta. Uchwałę o zatwierdzeniu wspólnego planu połączenia podejmuje zgromadzenie wspólników każdej z łączących się spółek. Ponieważ jest to rozwiązanie nieróżniące się od krajowego, do takich uchwał podejmowanych przez spółki krajowe znajdzie zastosowanie art. 506 k.s.h. Różnica występuje natomiast w możliwości uzależnienia skuteczności uchwały o połączeniu od zatwierdzenia warunków uczestnictwa przedstawicieli pracowników w organach nowo powstałej spółki.

DWUETAPOWE POST˘POWANIE KONTROLNE

Pierwszy etap kontroli zgodności połączenia z prawem krajowym właściwym dla każdej z łączących się spółek realizuje oddzielnie każda z nich po powzięciu uchwały o połączeniu się, ale jeszcze przed rejestracją połączenia. W Polsce potwierdzenia zgodności ma wydawać sąd rejestrowy, a wydane przezeń zaświadczenia będą ważne przez pół roku. Drugi etap kontroli obejmuje spółkę powstałą wskutek połączenia transgranicznego i jest dokonywany przez właściwy organ państwa, któremu podlega nowa spółka. W Polsce będzie to również sąd rejestrowy. Kontroli będzie podlegać zwłaszcza to, czy łączące się spółki zatwierdziły plan połączenia na tych samych warunkach oraz, jeżeli wymagają tego odrębne przepisy, czy zostały określone warunki uczestnictwa pracowników. Sąd rejestrowy po wpisie połączenia do rejestru zawiadomi organ rejestrowy właściwy dla spółki przejmowanej lub każdej ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki (art. 11 dyrektywy). Do łączenia transgranicznego znajdą odpowiednie zastosowanie art. 492 § 1, art. 494 i art. 493 § 1 k.s.h., które wypełniają dyspozycję art. 12 i 14 dyrektywy.

OCHRONA WIERZYCIELI

Dyrektywa nie harmonizuje standardów ochrony wierzycieli i wspólników mniejszościowych, dlatego będą oni podlegać ochronie przewidzianej w prawie obowiązującym w państwie siedziby danej spółki. W Polsce ochrona ma polegać na wyłączeniu stosowania art. 495 i 496 k.s.h. (odrębny zarząd majątkami łączących się spółek oraz pierwszeństwo zaspokojenia się wierzycieli z majątku każdej ze spółek), w sytuacji gdy spółką przejmującą lub nowo zawiązaną jest spółka zagraniczna. Ponieważ wyłączenie stosowania art. 496 k.s.h. wymusiło konieczność wprowadzenia regulacji chroniącej wierzycieli spółek krajowych, wierzyciel spółki krajowej będzie mógł żądać, w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia planu połączenia, zabezpieczenia swoich roszczeń, jeżeli uprawdopodobni, że ich zaspokojenie jest zagrożone przez połączenie. W przypadku nieudzielenia zabezpieczenia przez spółkę wierzyciel będzie mógł zwrócić się, w terminie dwóch miesięcy od ogłoszenia planu połączenia, do właściwego dla spółki krajowej sądu rejestrowego o udzielenie takiego zabezpieczenia.

Kolejna kwestia to ochrona mniejszościowych wspólników spółki krajowej, którzy głosowali przeciwko uchwale o połączeniu i zażądali zaprotokołowania sprzeciwu, a spółką przejmującą lub spółką nowo zawiązaną jest spółka zagraniczna. Instrumentem ochrony, podobnie jak przy łączeniu krajowym (art. 516 § 3 w zw. z art. 417 k.s.h.), jest prawo żądania odkupu udziałów lub akcji na rachunek własny albo na rachunek wspólników pozostających w spółce. Prawo nabycia przez spółkę udziałów lub akcji na rachunek własny zostało ograniczone do udziałów lub akcji, których łączna wartość nominalna, wraz z udziałami lub akcjami nabytymi dotychczas przez daną spółkę, przez spółki lub spółdzielnie od niej zależne lub przez osoby działające na jej rachunek, nie przekracza 25 proc. kapitału zakładowego.

Odkup będzie następował za cenę nie niższą niż wartość udziałów lub akcji ustalonych dla celów połączenia. Ochrona wspólników spółki powstałej w wyniku połączenia realizowana jest także przez zakaz uchylenia albo stwierdzenia nieważności uchwały o połączeniu. Wspólnik, który uchwałę zaskarżył, będzie mógł dochodzić od spółki odszkodowania, jeżeli uchwała o połączeniu jest sprzeczna z ustawą, umową lub statutem spółki, lub dobrymi obyczajami (art. 17 dyrektywy). Spółka natomiast, jeszcze przed połączeniem, będzie mogła wystąpić do sądu, do którego został wniesiony taki pozew, o wydanie postanowienia zezwalającego na rejestrację połączenia.

PROCEDURA UPROSZCZONA

Dyrektywa, podobnie jak art. 516 k.s.h., przewiduje procedurę uproszczonego połączenia, jeżeli spółka przejmująca posiada wszystkie udziały lub akcje spółki przejmowanej. Procedura uproszczona charakteryzuje się zmniejszeniem wymagań co do informacji, które musi obejmować plan podziału, wyłączeniem obowiązku zbadania planu podziału przez biegłego oraz konieczności podjęcia przez walne zgromadzenie lub zgromadzenie wspólników każdej z łączących się spółek uchwały o połączeniu. Dyrektywa nie przewiduje uproszczonego trybu połączenia spółek z o.o., których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne w liczbie nieprzekraczającej we wszystkich łączących się spółkach dziesięciu osób, dlatego zostanie wyłączone stosowanie do połączeń transgranicznych art. 516 § 7 k.s.h.

SKUTKI POŁĄCZENIA

Skutki połączenia transgranicznego (art. 14 dyrektywy) są tożsame ze skutkami połączenia krajowego, dlatego znajdą do nich zastosowanie: art. 492 § 1, art. 493 § 1 i art. 494 k.s.h.

PODSTAWA PRAWNA
  •  art. 417, 491-496, 499, art. 500 § 2, art. 502, art. 504 § 1, art. 506, art. 516 § 3 i 7, art. 5161-51618 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.)
  •  art. 1-17 Dziesiątej Dyrektywy RE 2005/56/WE z 26 października 2005 r. w sprawie transgranicznego łączenia się spółek kapitałowych (Dz. Urz. WE L 05.310.1. z 25 listopada 2005 r.) u uzasadnienie projektu implementacji do prawa polskiego Dziesiątej Dyrektywy RE


WAŻNE
Jeżeli kontrahent podpisał wystawioną przez Ciebie fakturę VAT, a zapłacił Ci tylko część należności, to wystarczającym dowodem do wydania nakazu w postępowaniu nakazowym jest ta faktura. Nie ma powodu ani podstaw, abyś wystawiał korektę faktury VAT. Pamiętaj, że częściowa spłata zobowiązania może być uznaniem długu przez dłużnika. Okoliczność częściowej zapłaty może jeszcze dodatkowo umocnić podstawy do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Z orzeczeń SN wynika, że częściowa zapłata należności w niektórych okolicznościach może być potraktowana jako uznanie długu przez dłużnika, ze wszystkimi wynikającymi z tego tytułu konsekwencjami.

Do pozwu, oprócz faktury VAT, zlecenia lub umowy, które były podstawą do jej wystawienia, oraz dowodu wykonania przez Ciebie zobowiązania (np. dowodu odebrania towaru przez dłużnika), należy dołączyć dowód dokonania częściowej zapłaty należności przez dłużnika (np. wydruk z systemu księgowego).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Restauracja