Doradca Podatnika 27-28/2007 Obrót gospodarczy

Kapitał zakładowy w spółkach akcyjnych nie będzie obowiązkowy. Zastąpią go testy wypłacalności przeprowadzane co roku przed dniem wypłaty dywidendy. Testy mają skuteczniej niż kapitał zakładowy chronić wierzycieli spółek, a nad ich wprowadzeniem pracuje Komisja Europejska. Takie zmiany mają znacznie zwiększyć ochronę wierzycieli spółek kapitałowych przed ich niewypłacalnością.

Obowiązek wnoszenia kapitału zakładowego mają spółki: z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjne i komandytowo-akcyjne. W pozostałych formach prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce występowanie minimalnego kapitału zakładowego przewidziano także w spółdzielni europejskiej i w spółce europejskiej. Według ekspertów prawa handlowego kapitał zakładowy jest niedostosowany do wielkości spółki, do wartości jej obrotów oraz do skali działalności przez nią prowadzonej i może być wypłacony w każdej chwili, a to powoduje, że nie chroni on interesów w odpowiedni sposób. W spółce z o.o. wymagany jest kapitał zakładowy w wysokości 50 000 zł, w spółce akcyjnej 500 000 zł, w spółce komandytowo-akcyjnej 50 000 zł, w spółdzielni europejskiej 30 000 euro, w spółce europejskiej 120 000 euro. Ideałem byłoby, tak jest w USA, aby przy każdej umowie brano pod uwagę rzeczywisty stan majątku kontrahenta.

Przeciwnicy koncepcji zastąpienia kapitału zakładowego testami wypłacalności są zdania, że funkcję gwarancyjną dla wierzycieli w Polsce spełnia art. 11 ust. 2 prawa upadłościowego i naprawczego, który zobowiązuje organy spółki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli wielkość zobowiązań przedsiębiorcy przekracza wartość jego majątku. Wystarczy doprecyzować ten przepis i będzie oczywiste, że wierzytelności warunkowe i przyszłe nie są zaliczane do tych zobowiązań. W oparciu o przyszły zysk funkcjonują firmy na całym świecie. Test wypłacalności jest to przeprowadzane przez biegłego badanie, które ma ocenić zdolność spółki do wypłaty wspólnikom dywidendy. Spółka nie będzie mogła uchwalić wypłaty dywidendy, jeśli się okaże, że na skutek jej wypłaty nie mogłaby pokryć długów (z chwilą nadejścia dnia ich wymagalności). Test byłby przeprowadzany co roku, przed dniem wypłaty dywidendy (podobny mechanizm jest stosowany przy likwidacji spółki).

Ograniczenie tajemnicy bankowej

Opracowany w resorcie spraw wewnętrznych i administracji projekt nowelizacji prawa bankowego ogranicza zakres tajemnicy bankowej i przewiduje, że sądy i prokuratury będą miały prawo żądać od banków informacji o firmowych rachunkach osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą. Ma to się przyczynić do usprawnienia postępowań karnych dotyczących osób, które zakładają firmowe konta i za ich pośrednictwem dokonują prania pieniędzy pochodzących z popełnianych przestępstw. Obecnie instytucje finansowe ściśle interpretują pojęcie osoby fizycznej i udzielają sądom i prokuratorom informacji tylko co do rachunków prywatnych osób fizycznych.

Zmiany mają także usprawnić działania policji, którą banki będą mogły bezpośrednio informować o kradzieżach dokonanych za pośrednictwem kart płatniczych. Obecnie powiadamiają prokuraturę, a ta dopiero zleca czynności policji. Będą też miały obowiązek informowania policji (i straży miejskiej), bez pośrednictwa prokuratorów, o stanie finansów sprawców wykroczeń komunikacyjnych. Teraz stoi temu na przeszkodzie uchwała SN z 23 maja 2006 r., w której sąd stwierdził, że bank nie może udzielać policji informacji stanowiących tajemnicę bankową, na użytek postępowania w sprawach o wykroczenia. Projekt nowelizacji prawa bankowego przekazano do uzgodnień międzyresortowych.