Doradca Podatnika 27-28/2007 Obrót gospodarczy

Marcin Polit
doktorant na Wydziale Prawa KUL i prawnik w Kancelarii Radców Prawnych Grumowie i Procko SC w Kielcach

Czy mogę odstąpić od umowy o roboty budowlane, w przypadku gdy wykonawca znacznie się opóźnia z rozpoczęciem prac? Zleciłem budowę magazynu i trzymiesięczna zwłoka w rozpoczęciu jego budowy naraża mnie na utratę zysków z powodu tego opóźnienia. Niestety, w umowie nie ma zapisu o karze umownej. Czy w tej sytuacji mogę dochodzić odszkodowania od wykonawcy?

Umowa o roboty budowlane jest umową nazwaną, co oznacza, że jej części składowe zostały określone w ustawie w sposób odrębny od innych umów. Jednak w pewnych sytuacjach do stosunku prawnego, jaki powstaje na skutek jej zawarcia, znajdą odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące umowy o dzieło. I tak art. 656 § 1 k.c. stanowi, że do skutków opóźnienia się przez wykonawcę z rozpoczęciem robót lub wykończeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawcę robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową, do rękojmi za wady wykonanego obiektu, jak również do uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło.

Przepisy kodeksu cywilnego pozwalają na odstąpienie inwestora od umowy o roboty budowlane, jeżeli wykonawca opóźnia się z rozpoczęciem robót tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał ukończyć przyjęte zamówienie w umówionym terminie, i to bez potrzeby wyznaczania dodatkowego terminu. Takie uprawnienie inwestora wynika wprost z art. 635 k.c., dotyczącego umowy o dzieło, który stosuje się odpowiednio do umowy o roboty budowlane (art. 656 § 1 k.c.). W przypadku roszczeń odszkodowawczych, z jakimi inwestor może wystąpić wobec wykonawcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, należy się odwołać do przepisów regulujących zasady wykonywania zobowiązań z umów wzajemnych. Może Pan więc również żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania (art. 494 k.c.).

Dla stwierdzenia odpowiedzialności odszkodowawczej wykonawcy konieczne jest wykazanie faktu zaistnienia szkody (uszczerbku majątkowego obejmującego stratę albo pozbawienie korzyści) oraz związku przyczynowego pomiędzy szkodą a niewykonaniem zobowiązania przez wykonawcę robót. W tym celu należy wykazać, że szkoda nie nastąpiłaby, gdyby doszło do wykonania zobowiązania przez wykonawcę. Fakt, że strony umowy o roboty budowlane nie zastrzegły kary umownej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, nie ma wpływu na istnienie po stronie inwestora roszczenia o charakterze odszkodowawczym wynikającego z przepisów kodeksu cywilnego.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.