Doradca Podatnika 27-28/2007 Podatek dochodowy

Wydatki poniesione na wyjazd żony prezesa spółki związany z rozmowami handlowymi nie mogą być kosztem podatkowym, nie mają bowiem wpływu na zwiększenie przychodów spółki - stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II FSK 961/06).

Organy podatkowe przeprowadziły kontrolę rozliczeń podatkowych w pewnej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na wyjazd do Francji. Spółka sfinansowała i zaliczyła do kosztów wydatki związane nie tylko z pobytem za granicą prezesa spółki, ale i jego żony. Zdaniem organów podatkowych wydatków na pobyt żony prezesa nie da się powiązać z przychodem spółki, ponieważ nie miały one na celu uzyskania przychodu przez spółkę.

Żona towarzyszyła tylko mężowi podczas rozmów handlowych z zagranicznymi kontrahentami. Spółka zaskarżyła decyzję organów podatkowych do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny jednak skargę spółki oddalił. Spółka złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA jednak nie podzielił poglądów skarżącej i, podtrzymując stanowisko organów podatkowych, oddalił skargę. NSA podkreślił, że uczestnictwo żony prezesa spółki w rozmowach handlowych to tylko towarzyszenie mężowi. Nie ma żadnych umów czy innych pisemnych śladów tego, że żona prezesa świadczyła usługi na rzecz spółki. Sąd podkreślił, że umowa o świadczenie tego rodzaju usług nie musi mieć formy pisemnej, jednak dla celów dowodowych spółka powinna zadbać o taką formę, zwłaszcza że żona prezesa nie ma wykształcenia handlowego.

Sąd odrzucił również argument spółki, że obecność żony była potrzebna, ponieważ mówi ona po francusku. Sąd wskazał, że język ten zna jej mąż - z pochodzenia Francuz. NSA podkreślił, że spółka nie przedstawiła żadnego dowodu na to, że żona prezesa była we Francji w celach innych niż towarzyszenie mężowi, mogących mieć wpływ na przyszłe przychody spółki. Zatem wydatki związane z jej pobytem nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodów spółki. Należy zatem podkreślić, że kosztem uzyskania przychodu mogą być wyłącznie wyjazdy własnych pracowników, które w założeniu mają przynieść korzyści firmie.

Może się zdarzyć, że także małżonek zabrany na rozmowy handlowe do innego kraju może tam świadczyć firmie usługę, np. jako tłumacz. W takim przypadku wydatki związane z jego wyjazdem będą mogły być zaliczone do kosztów, pod warunkiem że pracodawca udowodni przychodowe znaczenie takiego wyjazdu.

Trzeba udowodnić, że odbyto podróż służbową

Zwrot kosztów związanych z podróżą służbową będzie uznany za dodatkowe wynagrodzenie ze stosunku pracy, jeżeli nie można udowodnić jej odbycia. Tym samym kwoty otrzymane przez pracownika z tego tytułu będą podlegały opodatkowaniu - stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 10 lipca 2007 r. (I SA/Gd 397/07).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że samo prawidłowe udokumentowanie wydatku nie wystarczy. Niezbędne do jego zaliczenia w koszty jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego z uzyskiwanym przychodem. Przede wszystkim jednak musi on odzwierciedlać rzeczywiste zdarzenie gospodarcze.

Termin do zrezygnowania z ryczałtu był terminem materialnym

Przepisy regulujące tryb przywracania uchybionych terminów stosuje się jedynie do terminów procesowych. Termin przewidziany do złożenia oświadczenia o rezygnacji z opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym jest terminem materialnym - stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 11 maja 2006 r. (sygn. akt I SA/Bk 278/05).

Podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu detalicznego artykułami spożywczymi i przemysłowymi. Organy podatkowe, przeprowadzając u podatnika kontrolę, zarzuciły mu m.in. to, że do celów podatku dochodowego od osób fizycznych prowadził w 2002 r. podatkową księgę przychodów i rozchodów, mimo że do 20 stycznia 2002 r. nie złożył zawiadomienia o zrzeczeniu się ryczałtu, z którego korzystał w poprzednim roku podatkowym.

Spór podatnika z organami podatkowymi trafił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który jednak oddalił skargę podatnika. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w 2002 r. przewidywały możliwość wyboru innej niż ryczałt ewidencjonowany formy opodatkowania poprzez złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za dany rok podatkowy. Przy czym zrzeczenie się powinno być dokonane nie później niż do 20 stycznia roku podatkowego lub do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, jeżeli podatnik rozpoczyna działalność w ciągu roku. Sąd zwrócił uwagę, że sam skarżący przyznał, że wymaganego oświadczenia o zrzeczeniu się z opodatkowania w 2002 r. podatkiem zryczałtowanym nie złożył w wyznaczonym terminie.

Co prawda podatnik powoływał się na wprowadzenie w błąd przez pracowników urzędu skarbowego, w którym dokonywał rozliczeń podatkowych, jednak swoich twierdzeń o wprowadzeniu w błąd nie udowodnił. Sąd podkreślił, że podatnik nie wnioskował o przeprowadzenie dowodów na tę okoliczność. Nie wniósł też uwag do zebranego przez organ odwoławczy materiału dowodowego.

Sąd wskazał, że przepisy Ordynacji podatkowej regulujące tryb przywracania uchybionych terminów stosuje się jedynie do terminów procesowych. Termin do złożenia oświadczenia o rezygnacji z opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym jest terminem materialnym. Jego upływ powoduje wygaśnięcie praw i obowiązków materialnoprawnych wynikających z tych przepisów.  

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.