Doradca Podatnika 27-28/2007 Podatek dochodowy

dr Krzysztof Biernacki
prawnik i specjalista ds. podatkowych
w Koksztys Kancelarii Prawa Gospodarczego z siedzibą we Wrocławiu

Jakie są obowiązki ewidencyjne płatników należności na rzecz nierezydentów?

Krajowe przepisy w zakresie podatku dochodowego nakładają na rodzimych podatników dodatkowe obowiązki ewidencyjne w przypadku dokonywania płatności na rzecz nierezydentów z tytułu świadczonych przez nich usług na terytorium Polski. Dotyczy to usług o charakterze niematerialnym wymienionych w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. nr 21, poz. 86 ze zm., dalej: ustawa o CIT). Wskazane przepisy nakładają bowiem na podatników krajowych obowiązek pobrania tzw. podatku u źródła od wypłacanych świadczeń, w wysokości 10 proc., 19 proc. lub 20 proc. kwoty należności.

Wprowadzony obowiązek ewidencyjny nie tylko ma na celu przekazanie informacji krajowym organom podatkowym, ale również wiąże się z potwierdzeniem dla podmiotu otrzymującego płatności kwoty podatku pobranego, w celu jego odliczenia lub zaliczenia na poczet płatności podatkowych w kraju jego siedziby. Określone w art. 26 ustawy o CIT obowiązki ewidencyjne ciążące na płatniku można podzielić na dwie grupy: obligatoryjne i fakultatywne. Do obowiązków obligatoryjnych należy zaliczyć konieczność przekazania podatnikowi - beneficjentowi płatności oraz urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na siedzibę płatnika deklaracji w terminie do końca trzeciego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym dokonano wypłat należności. Płatnik sporządza tę informację na formularzu IFT-2. Obowiązkiem fakultatywnym płatnika jest sporządzenie powyższej deklaracji na wniosek zagranicznego podatnika - beneficjenta wypłacanych należności.

Najczęściej wniosek ten jest składany w celu potwierdzenia odprowadzenia podatku krajowego, który jest płacony przez płatnika w terminie do 7. dnia miesiąca po miesiącu, w którym dokonano wypłaty, do krajowego urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę płatnika. Płatnik ma 14 dni od dnia złożenia wniosku na sporządzenie deklaracji oraz przesłanie jej zarówno do podatnika, jak też właściwego ze względu na swoją siedzibę organu podatkowego. Jeżeli podmiotem wypłacającym jest przedsiębiorca, który nie ma siedziby lub miejsca zamieszkania w Polsce, wówczas płatności podatku dokonuje do organu podatkowego właściwego ze względu na opodatkowanie osób zagranicznych i tam też przekazuje odpowiednie deklaracje.

Ponadto, w terminie do końca pierwszego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku z tytułu wypłacanych należności na rzecz podmiotu zagranicznego, płatnicy są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego roczne deklaracje sporządzone według ustalonego wzoru (art. 26a ustawy o CIT). Mając jednak na uwadze, że przepis ten wszedł w życie 1 stycznia br., Minister Finansów nie określił jeszcze wzorów urzędowych formularzy w tym zakresie. Powyższe obowiązki ewidencyjne ciążą na krajowych płatnikach niezależnie od tego, czy przepis krajowy lub umowa międzynarodowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje pobranie podatku u źródła, czy też wprowadza zwolnienie. W ostatnim przypadku podmioty krajowe mają tylko obowiązek sporządzania odpowiednich deklaracji podatkowych.

Mimo że przepisy ustawy o CIT nie nakładają sankcji za niezłożenie odpowiedniej deklaracji, zaniedbanie ze strony podatnika może pociągać za sobą jego odpowiedzialność karnoskarbową. Zgodnie z art. 80 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz.U. nr 83, poz. 930 ze zm., dalej: k.k.s.) penalizowane jako przestępstwo skarbowe zagrożone karą grzywny do 120 stawek dziennych jest niezłożenie informacji podatkowej. W przypadku mniejszej wagi sprawca podlega karze za wykroczenie skarbowe.

Wprawdzie k.k.s. nie wprowadza definicji informacji podatkowych, ale aspektowi temu poświęcony jest rozdział 11 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm., dalej: o.p.). Zgodnie z art. 82 o.p. przedsiębiorcy są zobowiązani sporządzać i przekazywać informacje m.in. w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach. W konsekwencji obejmuje to również obowiązek składania deklaracji podatkowych.

Tym bardziej że zgodnie z definicją deklaracji z art. 3 pkt 5 o.p. przez pojęcie deklaracji należy rozumieć m.in. informacje, do których składania zobowiązani są płatnicy. Tak więc płatnicy należności na rzecz nierezydentów mają obowiązek wypełniania szczególnych obowiązków ewidencyjnych pod rygorem odpowiedzialności karnoskarbowej. 

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.