Doradca Podatnika 27-28/2007 Prawo pracy

Marzena Jurczewska
specjalista od prawa pracy i prawa gospodarczego

Pracodawcy muszą prowadzić dokumentację oceny ryzyka zawodowego prac wykonywanych w ich firmach, ściśle według wskazań zawartych w znowelizowanych ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Nowelizacja rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (z 2 marca 2007 r., opublikowana w Dz.U. nr 49, poz. 330) weszła w życie 21 czerwca br.

RYZYKO ZAWODOWE

Pracodawca, który prowadzi działalność stwarzającą możliwość wystąpienia nagłego niebezpieczeństwa dla zdrowia lub życia pracowników, ma obowiązek podejmowania wszelkich działań zapobiegających niebezpieczeństwu oraz informowania pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną przez nich pracą (art. 224 i 226 k.p.). Pojęcie ryzyka zawodowego związane jest z prawdopodobieństwem wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, mogących powodować u pracowników niekorzystne skutki zdrowotne, których przyczyną są zagrożenia zawodowe występujące w środowisku pracy lub sposób jej wykonywania.

CO PODLEGA OCENIE

Ocenie ryzyka zawodowego podlegają np. hałas, zapylenie, oświetlenie, prąd elektryczny, ruchome elementy, śliskie powierzchnie. Oznacza to, że ocena ryzyka zawodowego wynikająca z kodeksu pracy i rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp jest pojęciem szerszym niż ocena wynikająca z przepisu mówiącego o pomiarach czynników szkodliwych i niebezpiecznych, występujących na stanowisku pracy.

Tak więc ocena ryzyka zawodowego na stanowisku pracy musi zawierać ocenę stopnia narażenia na czynniki: szkodliwe (np. hałas), niebezpieczne (np. ruchome elementy), uciążliwe (np. wydatek energetyczny). Bezwzględnym obowiązkiem pracodawcy będzie informowanie pracowników o istniejących zagrożeniach, zwłaszcza w przypadku konieczności skorzystania ze środków ochrony indywidualnej, zgodnie ze szczegółowymi zasadami ich stosowania określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Pomieszczenia przeznaczone do wypoczynku dla pracowników wykonujących prace w pomieszczeniach, w których temperatura spowodowana procesami technologicznymi jest stale wyższa niż 30ĄC, będą musiały być klimatyzowane. Nie dotyczy to pracowników zatrudnionych w podziemnych zakładach górniczych.

OCENA RYZYKA

Ocenę ryzyka zawodowego należy przeprowadzać zawsze wtedy, gdy: powstały nowe stanowiska pracy, wprowadzono nowe maszyny lub urządzenia, zastosowano nowe materiały, dokonano modernizacji maszyn, urządzeń lub obiektów, zmieniły się warunki środowiska pracy, wprowadzono zmiany w stosowanych środkach ochrony zbiorowej lub indywidualnej, pogorszyły się wskaźniki wypadkowości lub nastąpił wzrost liczby zachorowań na choroby zawodowe, poprawiły się wskaźniki wypadkowości lub nastąpiło zmniejszenie liczby zachorowań na choroby zawodowe, ujawniły się nowe zagrożenia (wcześniej np. przeoczone czy pominięte), zmieniły się przepisy.

Znowelizowane przepisy rozporządzenia szczegółowo określają, że pracodawca, oceniając ryzyko zawodowe, będzie musiał brać pod uwagę stosowane substancje i preparaty chemiczne, biologiczne, rakotwórcze lub mutagenne. Wprowadzono też rygorystyczny wymóg, aby do miejsc wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych miały dostęp jedynie osoby upoważnione i odpowiednio poinstruowane. Określono, co powinien zawierać każdy dokument potwierdzający dokonanie przez pracodawcę oceny ryzyka zawodowego (art. 39a ust. 3 rozporządzenia).

I tak należy w nim zamieścić:

• opis ocenianego stanowiska pracy (opis stosowanych maszyn, narzędzi i materiałów, wykonywanych zadań, występujących na danym stanowisku niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych czynników środowiska pracy, stosowanych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, wykaz osób pracujących na tym stanowisku),
• wyniki przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego dla każdego z czynników środowiska pracy oraz niezbędne środki profilaktyczne, których zastosowanie doprowadzi do zmniejszenia ryzyka,
• datę przeprowadzonej oceny oraz podpis osoby dokonującej oceny.

Pracodawca powinien pamiętać, że przy każdej kontroli Państwowej Inspekcji Pracy lub Inspekcji Sanitarnej zostanie zapytany o ocenę ryzyka zawodowego. Regulacje dotyczące tej kwestii zawarto w nowych § 39a - 39c rozporządzenia.

POZOSTAŁE ZMIANY

Zmieniono: definicje pomieszczeń higieniczno-sanitarnych oraz punktu pierwszej pomocy (§ 2 pkt 2 i 14), załącznik nr 3 do rozporządzenia poprzez nadanie nowego brzmienia: rozdz. 6 "Pomieszczenia do wypoczynku" oraz rozdz. 8 "Pomieszczenia do prania, odkażania, suszenia i odpylania odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej".

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.