Doradca Podatnika 27-28/2007 Prawo pracy

Marzena Jurczewska
specjalista od prawa pracy i prawa gospodarczego


W jakich przypadkach możliwe jest wykorzystanie urlopu w innym terminie, niż wynika to z planu urlopów?

Pracodawca ma obowiązek przesunięcia terminu nierozpoczętego urlopu, jeżeli pracownik nie mógł skorzystać z urlopu w ustalonym terminie z przyczyn, które usprawiedliwiają jego nieobecność w pracy. Są to przede wszystkim:

• czasowa niezdolność do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
• powołanie na ćwiczenia wojskowe albo na przeszkolenie wojskowe na czas do trzech miesięcy,
• urlop macierzyński.

Mogą to być też powody przerwania urlopu już rozpoczętego. Nie może stanowić takiej przyczyny śmierć matki pracownika przebywającego na urlopie wypoczynkowym. Osobie tej nie przysługują dwa dni okolicznościowego zwolnienia, do których nabyłaby prawo, gdyby w tym okresie świadczyła pracę. Przesłanka ta nie warunkuje przerwania urlopu i tym samym nie skutkuje koniecznością udzielenia niewykorzystanej jego części w późniejszym terminie. Choroba pracownika w trakcie trwającego urlopu nie oznacza automatycznego jego przedłużenia o dni orzeczonej niezdolności do pracy.

Pracownicy popełniają często błąd polegający na samodzielnym przedłużaniu urlopu o dni choroby. Pracodawca ma wówczas podstawy, aby uznać dni przedłużonej, a nieuzgodnionej z nim nieobecności w pracy jako nieusprawiedliwione - ze wszelkimi tego konsekwencjami. Takie zachowanie pracownika może być potraktowane jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i zakończyć się rozwiązaniem umowy o pracę w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.).

Oczywiście nie ma przeszkód, aby pracodawca wyraził zgodę na takie postępowanie, nie może to być jednak jednostronna decyzja pracownika. Pracodawca nie może skutecznie udzielić urlopu wypoczynkowego pracownikowi niezdolnemu do pracy nawet wówczas, gdy pracownik wyraził na to zgodę, a więc udzielenie urlopu wypoczynkowego nie przerywa niezdolności pracownika do pracy (wyrok SN z 10 listopada 1999 r., sygn. akt I PKN 350/99, OSNP 201/6/198).

Przesunięcie urlopu na inny termin jest obligatoryjne w przypadku odwołania pracownika z urlopu. Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wtedy, gdy jego obecności w zakładzie pracy wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu (art. 167 § 1 k.p.). Przesunięcie terminu urlopu przed jego rozpoczęciem jest także dopuszczalne na umotywowany wniosek pracownika i z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy (art. 164 k.p.).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.