Doradca Podatnika 27-28/2007 VAT

Wiesława Moczydłowska

Czy wydatki związane z planowaną inwestycją, w sytuacji gdy w trakcie jej realizacji następuje decyzja o jej zamknięciu, stanowią koszty uzyskania przychodu i czy można odliczyć od nich VAT?

Przepisy w przypadku wskazanym w pytaniu nie są korzystne dla podatników. Jednak wszystko zależy od konkretnego przypadku. Generalnie można stwierdzić, że wydatki poniesione na inwestycję, która następnie została zaniechana, nie stanowią kosztu uzyskania przychodu, a w konsekwencji rzutuje to na prawo do odliczenia VAT.

Przykładowo posłużmy się sytuacją pewnej spółki, która odpowiedzi na postawione pytanie musiała poszukać w sądzie, ponieważ nie chciała zgodzić się z negatywnym dla niej rozstrzygnięciem organów skarbowych. Przyjęcie, że wydatki na zaniechane inwestycje nie stanowią kosztów uzyskania przychodu, nie oznacza pozbawienia podatnika prawa do odliczenia VAT - stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (s. akt III SA/Wa 135/07), rozstrzygając sprawę spółki. Jak przedstawiała się sytuacja? Spółka od lipca do lutego kolejnego roku podejmowała działania mające na celu realizację inwestycji. Wystawiła faktury dotyczące m.in. doradztwa prawnego i usług prawnych. Zapłaciła też podatki. Inwestycje zostały jednak zaniechane. Urząd skarbowy określił spółce kwoty do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe.

Ustalił też dodatkowe zobowiązanie. Stwierdził bowiem, że wydatki na usługi i doradztwo prawne nie stanowiły kosztów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.). Nie uważa się za koszty uzyskania przychodu poniesionych kosztów zaniechanych inwestycji. Urząd uznał także, że skoro inwestycje zostały zaniechane, to spółka nie ma prawa do odliczenia VAT. Zgodnie z art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o VAT (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 ze zm.) obniżenia kwoty podatku należnego nie stosuje się do towarów i usług, jeśli wydatki na ich nabycie nie mogły być zaliczone do kosztów.

W związku z tym urząd ustalił spółce dodatkowe zobowiązanie w VAT. Spółka odwołała się od tej decyzji do izby skarbowej. Twierdziła, że wydatki z faktur nie były związane z zaniechaną inwestycją, ale stanowiły wydatki ogólne związane z rozeznaniem rynku. Dyrektor izby skarbowej podtrzymał jednak decyzję pierwszej instancji. Spółka skierowała sprawę do sądu. W skardze podkreślała, że wydatki na usługi i doradztwo prawne powinny być zaliczone do kosztów ogólnych, a nie do kosztów związanych z inwestycją. Podatnik mógł je bowiem wykorzystać do innych inwestycji. WSA uchylił zaskarżone decyzje.

Zdaniem sądu organy nie wyjaśniły dostatecznie sprawy. Powinny bowiem ustalić, czy wydatki, o które toczy się spór, były wydatkami ogólnymi, czy związanymi z zaniechaną inwestycją. Sąd zwrócił jednak uwagę, że przyjęcie, iż koszty poniesione na zaniechaną inwestycję nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, nie oznacza automatycznego pozbawienia odliczenia VAT. Jeśli bowiem były to usługi wykorzystane do innej inwestycji, to wydatki mogły być przesunięte na inne wydatki spółki, a więc podlegać odliczeniu VAT.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.