Doradca Podatnika 27-28/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Michał Koralewski
aplikant radcowski

Zostałem zobowiązany do rozbiórki niewielkiego budynku gospodarczego, gdyż wybudowałem go bez wymaganego zezwolenia. Rozbiórki nie przeprowadziłem. Nieoficjalnie dowiedziałem się, że zostanie mi wymierzona kara grzywny. Czy w takiej sytuacji faktycznie mogę zostać ukarany finansowo?

Sprawy z zakresu projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz kompetencje organów administracji publicznej w tych dziedzinach określa ustawa - Prawo budowlane. Ustawa niniejsza w art. 48 oraz 49b przewiduje nakazanie przez właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Przepis art. 48 wskazanej ustawy stanowi również podstawę prawną nakazania rozbiórki części budynku dobudowanej samowolnie poza zakresem pozwolenia na budowę (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2001 roku, sygn. akt III RN 89/00).


Naruszenie wspomnianych wyżej art. 48, art. 49b, a także art. 50 ust. 1 pkt 1 lub art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane stanowi występek zagrożony karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 (art. 90 ww. ustawy). Jak wyjaśnił to Sąd Najwyższy, art. 90 prawa budowlanego obejmuje kryminalizacją samowolę budowlaną zarówno poprzedzającą decyzje organów nadzoru budowlanego, wydane w myśl art. 48 i 50 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy, jak i dalszą wskutek wykonywania robót budowlanych pomimo wydanych decyzji o rozbiórce lub wstrzymaniu tych robót (wyrok Sądu Najwyższego z 25 czerwca 1996 r., sygn. akt V KKN 43/96, publ. OSNKW 1997/1-2/17).

Jak wynika z powyższego, osoba, która nie zastosowała się do nakazu rozbiórki, może zostać ukarana m.in. karą grzywny. Orzekanie w tych sprawach odbywa się zgodnie z przepisami kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 94 ww. ustawy).

Mandat za wykroczenie budowlane

Na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie nadania pracownikom organów nadzoru budowlanego uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, które zostało wydane na podstawie art. 95 § 5 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, pracownicy organów nadzoru budowlanego są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (§ 2 ww. rozporządzenia).


W razie odmowy przyjęcia mandatu karnego lub nieuiszczenia w wyznaczonym terminie grzywny nałożonej mandatem zaocznym organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie (art. 99 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia). n

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.