Doradca Podatnika 29-30/2007 Obrót gospodarczy

Zięć i synowa dłużnika mogą brać udział w licytacji jego nieruchomości W licytacji nieruchomości dłużnika, która jest sprzedawana w toku postępowania egzekucyjnego, nie mogą brać udziału jego najbliżsi: małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo (art. 976 k.p.c.). Nie może w niej też uczestniczyć komornik, osoby związane z nią urzędowo oraz sam dłużnik. Zakaz ten nie dotyczy zięcia ani synowej dłużnika, czyli małżonków dziecka dłużnika. Oni mogą brać udział w licytacji nieruchomości.

STAN FAKTYCZNY

Zięć dłużnika wygrał licytację, ale sąd odmówił przybicia nieruchomości. W trakcie licytacji gospodarstwa rolnego najwyższą cenę zaoferował i licytację wygrał zięć dłużnika. Jednak do nabycia nieruchomości w tym trybie konieczne jest tzw. przybicie, czyli akceptacja sądu. Sąd pierwszej instancji go odmówił. Uzasadnił to w ten sposób, że choć art. 976 k.p.c. nie wyłącza wprost zięcia ani synowej dłużnika z licytacji nieruchomości, to jednak za taką odmową przemawia fakt, że w wyniku przybicia nieruchomość weszłaby do majątku wspólnego zięcia i dziecka dłużnika.

SĄD NAJWYŻSZY

Pytanie prawne w tej sprawie trafiło do Sądu Najwyższego. Sąd ten orzekł, że w art. 976 k.p.c. wymieniono wyraźnie i wyczerpująco podmioty, które są wyłączone z licytacji. Skoro więc nie wymienia się wprost małżonka dziecka dłużnika (zięcia lub synowej), to te osoby mogą brać udział w licytacji nieruchomości sprzedawanej w toku postępowania egzekucyjnego. Z tą kwestią wiąże się jeszcze jedna sprawa.

Odpłatne nabycie nieruchomości wymaga wyrażenia na to zgody drugiego małżonka (art. 37 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Powstało więc również pytanie, czy - jeżeli w wyniku nabycia nieruchomości w drodze licytacji komorniczej nieruchomość ta miałaby wejść w skład majątku wspólnego zięcia i córki dłużnika - córka powinna wyrazić na to zgodę i w jakiej formie. Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli nieruchomość jest nabywana w toku egzekucji, to choć wejdzie do majątku wspólnego, nie jest wymagana zgoda drugiego małżonka na to nabycie. Tak więc art. 37 k.r.o. nie ma w takiej sytuacji zastosowania. (Opracowano na podstawie uchwały SN z 22 marca 2007 r., sygn. III CZP 13/07)