Doradca Podatnika 29-30/2007 Obrót gospodarczy

Julia Chełmońska
prawnik,
specjalista prawa gospodarczego i prawa pracy

Przedsiębiorcy mają obowiązek prawidłowego uwidaczniania ceny towaru. Wywieszka cenowa powinna być widoczna, aktualna i zawierać wszystkie informacje potrzebne klientowi.

Towary oferowane kupującym w miejscu sprzedaży powinny być opatrzone wywieszkami z podaną nazwą towaru, aktualną i widoczną ceną, jednostką miary, do której odnosi się cena, i nazwą producenta (art. 12 ustawy o cenach; dalej: ustawa). Widoczną cenę powinien mieć też towar eksponowany na wystawie, również wtedy, gdy nie jest to towar oryginalny, lecz jego atrapa (§ 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów i usług oraz sposobu oznaczania ceną towarów przeznaczonych do sprzedaży; dalej: rozporządzenie).

W przypadku gdy sprzedaje się większą ilość określonego towaru, wywieszkę wystarczy umieścić przy jednej sztuce identycznego towaru. Jeśli towar jest umieszczony w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla kupującego, np. na zapleczu, jego cena powinna się znaleźć w dostępnym dla kupujących cenniku. Prawidłowe uwidacznianie właściwie oznaczonych cen dotyczy również reklam towarów, jeżeli są one reklamowane z ceną, w telewizji, gazetach, katalogach czy afiszach, jak i w handlu elektronicznym czy też na specjalnie zorganizowanych pokazach.


Na wywieszkach umieszczonych przy towarach przecenionych, obok przekreślonej dotychczasowej ceny i napisu "przecena" albo "obniżka ceny" (lub "podwyżka ceny") uwidacznia się cenę obniżoną lub podwyższoną, jej okres obowiązywania, a także przyczynę lub przyczyny dokonanej przeceny. Kupujący, który zamawia towar lub usługę na odległość, np. dokonuje zakupów przez Internet, powinien zostać poinformowany o cenie i opłatach dodatkowych za towar, usługę lub połączenie, jeżeli zażąda tego od przedsiębiorcy (§ 7 ust. 4 rozporządzenia).

CENNIK W RESTAURACJI I W HOTELU

Cenniki potraw oferowanych w restauracjach, barach itp. powinny być wywieszone wewnątrz lub na zewnątrz lokalu w pobliżu drzwi wejściowych. Konieczne jest umieszczenie w cenniku pełnej nazwy potrawy lub wyrobu oraz określenia ilości potrawy w jednostce miary zawartej w jednej porcji (lub w jednej sztuce).

Należy zwłaszcza podać ilości głównego składnika (mięsa, drobiu, ryb), dodatków uzupełniających (przystawek, deserów) i napojów (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). W każdym pokoju noclegowym powinien się znaleźć katalog zawierający ceny noclegu, wyżywienia lub innych oferowanych usług, a w przypadku rozmów telefonicznych - cenę za jeden impuls i cenę usług dodatkowych związanych z korzystaniem z telefonu.

CENA MUSI BYĆ AKTUALNA

W przypadku reklamy towaru oprócz ceny należy podać datę lub termin jej obowiązywania. Jeżeli więc, czy to w Internecie, czy na ulotkach reklamowych, nie podano terminu obowiązywania ceny, klient ma prawo przyjąć, że jest ona aktualna. Sprzedaż w Internecie jest rodzajem sprzedaży na odległość i dlatego cena musi dodatkowo zawierać informacje o wysokości ceł i podatków oraz o zasadach jej zapłaty.

SPOSÓB OZNACZANIA CEN

Cena jednostkowa uwidoczniona przy towarze powinna dotyczyć ceny: za 1 litr lub 1 metr sześcienny (dla towarów sprzedawanych według objętości), za 1 kilogram lub 1 tonę (dla towarów sprzedawanych według masy), za 1 metr lub 1 metr kwadratowy (dla towarów sprzedawanych według długości i powierzchni) lub za 1 sztukę. Cena ta dla towarów sprzedawanych według objętości może także dotyczyć 100 mililitrów lub 0,1 litra, a towarów sprzedawanych według masy - 100 gramów lub 100 kilogramów, jeżeli są to jednostki stosowane zwyczajowo i powszechnie dla tych towarów.


Towary przeznaczone do sprzedaży detalicznej powinny zostać oznaczone cenami na poszczególnych egzemplarzach lub na pojedynczych opakowaniach. Funkcję ceny może spełniać też kod kreskowy, jeżeli przy towarze znajdzie się wywieszka zawierająca cenę jednostkową lub kupujący może niezwłoczne odczytać cenę w czytniku. Nie wszystkie towary oferowane w handlu detalicznym muszą być oznaczane ceną na każdym jednostkowym opakowaniu (§ 13 rozporządzenia).

Nie muszą być oznaczane towary o małych gabarytach (czyli takie, których żadna powierzchnia nie przekracza 10 cm2) i towary masowe (rzeczy nieopakowane, lecz odmierzane), sadzonki roślin, kwiaty cięte i doniczkowe, artykuły spożywcze, których termin przydatności do spożycia upłynie w ciągu najbliższej doby, czy towary żywnościowe niepakowane, które są sprzedawane na sztuki (np. pieczywo). Dotyczy to też towarów sprzedawanych poza lokalem przedsiębiorstwa na tzw. prezentacjach oraz towarów z automatów (np. papierosów lub napoi).


CENY USŁUG

Ceny za usługi powinny być podawane wraz z dokładnym określeniem rodzaju i zakresu usługi, z zastosowaniem stawek godzinowych, procentowych, ceny za kilometr itp. W zakładach świadczących usługi cennik zawierający dokładne określenie rodzaju i zakresu usług powinien się znajdować w miejscu widocznym i ogólnodostępnym, a jeżeli usługi są świadczone wyłącznie u konsumentów (np. usługi firm sprzątających) - powinien zostać przedstawiony przed wykonaniem usługi (§ 11 rozporządzenia).

Jeżeli biuro podróży podaje cenę wycieczki w walucie obcej, to musi wyraźnie określić, według kursu jakiego banku i z jakiego dnia przelicza cenę podaną w euro lub w dolarach. W ten sposób uniknie niebezpieczeństwa, że przy szybko zmieniających się kursach walut poda nieaktualną cenę usługi. Jest to odstępstwo od zasady z kodeksu cywilnego, że zobowiązania pieniężne na obszarze Polski mogą być wyrażone tylko w pieniądzu polskim. Przy określaniu cen tzw. usług szczególnych, czyli m.in. robót budowlanych i remontowych, należy jednoznacznie poinformować klienta, czy podane ceny obejmują samą wartość usługi, czy również zużytego materiału.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.