Doradca Podatnika 29-30/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Rafał R. Kasprzycki
aplikant radcowski

Odwołałem się od decyzji wydanej przez urząd skarbowy, izba skarbowa utrzymała ją jednak w mocy. Nie zgadzam się z takim rozstrzygnięciem, uważam, że organy podatkowe się pomyliły. Czy w związku z tym mogę domagać się stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa?

W przypadku poruszonego przez Pana problemu ewentualnej możliwości wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zastosowanie będą miały zasadniczo przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.), w szczególności zaś art. 247-252 tej ustawy.

Organ podatkowy obligatoryjnie stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która:
- została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości;
- została wydana bez podstawy prawnej;
- została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
- dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
- została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
- była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
- zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa;
- w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

Z powyższego katalogu wynika zatem jednoznacznie, iż obligatoryjną przesłanką umożliwiającą prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko jej wadliwość w powyżej wskazanym zakresie, ale również ostateczność.


Aby zatem w ogóle można było myśleć o wszczęciu takiego postępowania, należy najpierw ustalić, czy decyzja, z którą się nie zgadzamy, jest ostateczna. Ostatecznymi decyzjami są zaś takie rozstrzygnięcia, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym. W omawianym przypadku mamy do czynienia z decyzją ostateczną, ponieważ podatnikowi po rozstrzygnięciu odwołania przez izbę skarbową nie przysługuje już odwołanie w postępowaniu podatkowym.


Z formalnego punktu widzenia podatnikowi przysługuje prawo wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Zauważyć przy tym należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony, a właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest, co do zasady, organ wyższego rzędu.

Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje także w drodze decyzji. Jednocześnie organ podatkowy właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności (np. została wydana z rażącym naruszeniem prawa). Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy zażalenie.

Wnioski
W omawianej sprawie przysługuje Panu formalne prawo do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Czy jednak decyzja narusza w sposób rażący prawo, oceni organ rozpatrujący wniosek.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.