Doradca Podatnika 29-30/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Tomasz Niewęgłoski
doktorant na Wydziale Prawa KUL

Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą. W związku z chwilowymi kłopotami finansowymi mojej firmy od jakiegoś czasu zalegam z zapłatą podatku od towarów i usług. Czy urząd skarbowy może sam - bez mojej inicjatywy - umorzyć ten dług?

W sprawach z zakresu prawa podatkowego, szczególnie dotyczących spłaty zaległości podatkowej, oddanie inicjatywy urzędowi skarbowemu, w oczekiwaniu że organ podatkowy sam rozwiąże za nas problem, nie jest najlepszym rozwiązaniem. Zazwyczaj takie postępowanie kończy się wizytą poborcy podatkowego doręczającego tytuł egzekucyjny i podatnik musi się wówczas liczyć z istotnymi problemami w dalszym prowadzeniu działalności gospodarczej, związanymi z zastosowaniem środka egzekucyjnego, sama zaś zaległość zostaje powiększona o odsetki i koszty egzekucyjne.

Wszystko zależy od woli urzędu

Naczelnik urzędu skarbowego może co prawda sam (z urzędu), bez inicjatywy podatnika, na podstawie art. 67d ustawy - Ordynacja podatkowa umorzyć zaległość podatkową w całości bądź w części wraz z odsetkami, jednak uprawnienie to zostało ograniczone do sytuacji, w których: - zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, - kwota zaległości podatkowej nie przekracza pięciokrotnej wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, - kwota zaległości podatkowej nie została zaspokojona w postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym, - podatnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 5000 zł, i jednocześnie brak jest spadkobierców innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego oraz nie ma możliwości orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Jak z powyższego wynika, przesłankę umorzenia zaległości podatkowej może stanowić tylko uprawdopodobniony bądź stwierdzony w postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym brak majątku mogącego podlegać egzekucji. Przesłanką taką może być również śmierć podatnika w okolicznościach, o których mowa wyżej, bądź mała wysokość samej zaległości podatkowej. W pozostałych przypadkach podatnik ma do wyboru praktycznie dwie możliwości: uiszczenie zaległości albo podjęcie starań o przyznanie przez naczelnika urzędu skarbowego indywidualnej ulgi podatkowej w postaci rozłożenia zaległości podatkowej na raty bądź jej umorzenia w całości lub części. Może również wystąpić o przyznanie obu tych ulg.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.