Doradca Podatnika 29-30/2007 Ubezpieczenia

Marzena Jurczewska
specjalista prawa pracy i prawa gospodarczego

Obniżenie składki rentowej, planowana podatkowa ulga prorodzinna i coroczna waloryzacja emerytur i rent oznaczają więcej pieniędzy dla pracowników i emerytów oraz oszczędności w domowym budżecie i zwiększone, choć w pewnym stopniu rekompensowane, wydatki z państwowej kasy. Ile zyska pracownik, ile pracodawca, a ile budżet domowy?

Od 1 lipca br. pracownicy otrzymują wyższe pensje dzięki obniżeniu składki rentowej. Z tą datą składka rentowa uległa obniżeniu do 10 proc. podstawy wymiaru. Dotychczas wynosiła ona 13 proc. (po 6,5 proc. płacili pracodawca i pracownik). Po redukcji pracownicy mają płacić 3,5 proc., natomiast pracodawcy tyle, co dotychczas, czyli 6,5 proc. podstawy wymiaru. Kolejna podwyżka nastąpi z początkiem przyszłego roku. Składka rentowa zostanie obniżona o 4 proc. podstawy wymiaru (po 2 proc. dla pracownika i pracodawcy), czyli pracownicy zapłacą składkę w wysokości 1,5 proc., a pracodawcy - 4,5 proc.

Oznacza to jej ogólne obniżenie z 13 proc. do 6 proc. podstawy wymiaru. Średnia pensja, która w czerwca br. wynosiła 1689,35 zł netto, wzrośnie więc o ok. 60 zł. W przyszłym roku będzie to wzrost o ok. 40 zł, zatem łącznie średnia pensja wzrośnie o ok. 100 zł miesięcznie. Osoby prowadzące działalność gospodarczą płaciły w czerwcu br. składkę rentową w wysokości 13 proc. podstawy jej naliczania, jaką jest dla większości z nich 60 proc. przeciętnej płacy (czyli ok. 208 zł). Obniżka składki do 10 proc. spowoduje zmniejszenie jej wysokości o ok. 50 zł netto miesięcznie.

W przyszłym roku składka zostanie obniżona do 6 proc. Docelowo właściciele firm zaoszczędzą więc ponad 110 zł miesięcznie. Obniżenie składki rentowej wpłynie na koszty zatrudnienia, począwszy od 2008 r. Za każdego pracownika zarabiającego średnią krajową pracodawca zapłaci o 600 zł mniej (po 50 zł miesięcznie). W Polsce składki na ubezpieczenia społeczne stanowią blisko 1/3 kosztów pracy, a tym samym największą część obciążeń podatkowych osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, i są najwyższe w Unii Europejskiej.

W firmach, w których pensje za dany miesiąc są wypłacane w następnym miesiącu, a więc w lipcu za czerwiec, wysokość wynagrodzenia za czerwiec br. należało obliczyć, biorąc pod uwagę nowe stawki. Dotyczy to również wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych. Koszty obniżenia składki rentowej to 3,5 mld zł w tym roku, ok. 20 mld zł w przyszłym i ok. 22,6 mld zł w 2009 r. Wydatki te w pewnym stopniu zostaną zrekompensowane dochodami z podatków, ponieważ wzrost pensji oznacza wzrost dochodu do opodatkowania. Oznacza też wzrost kwoty, od której obliczana jest składka na ubezpieczenia zdrowotne, więc zwiększą się dochody NFZ.

Więcej pieniędzy zostanie też w domowych budżetach, jeżeli wejdą w życie założenia tzw. prorodzinnej ulgi podatkowej, w postaci pełnej kwoty wolnej od podatku w wysokości 3000 zł na każde dziecko. Będzie z niej można skorzystać prawdopodobnie już w rozliczeniu podatkowym za ten rok. Wprowadzenie ulgi prorodzinnej oznacza w 2008 r. wydatek z budżetu państwa w wysokości ok. 2800 mln zł. Na większe niż obecnie (od 24 do 45 zł miesięcznie netto) dochody mogą liczyć w przyszłym roku emeryci i renciści. Rząd (22 czerwca br.) przyjął projekt corocznej (1 marca) waloryzacji rent i emerytur.

Wskaźnik waloryzacji ma wynieść nie mniej niż średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym, zwiększony co najmniej o 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Ewentualne zwiększenie wskaźnika będzie corocznie negocjowane w Komisji Trójstronnej. W związku z tym rząd zaproponował uchylenie ustawy z 2005 r. o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Budżet ma przeznaczyć na ten cel 5,7 mld zł.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.